# Panellerin Kullanımı

Fatih Demir
kabalak@kabalak.net
2000.
Fatih Demir
Görkem Çetin
gorkem@gelecek.com.tr
2002/2003.
Görkem Çetin
Barış Çicek
baris@teamforce.name.tr
2004
2008
2009.
Barış Çicek
Muhammet Kara
muhammet.k@gmail.com
2011.
Muhammet Kara
hsngrms
dead-bodies-everywhere@hotmail.com
2012
hsngrms
Atilla Öntaş
tarakbumba@gmail.com
2014
Atilla Öntaş
Emre FIRAT
emrefirat93@gmail.com
2013
2014
2015
Emre FIRAT
Hilalis BIRDS
hilalis@outlook.com.tr
2021
Hilalis BIRDS

Bu bölüm MATE Masaüstü'nün altı ve üstündeki panellerin nasıl kullanıldıklarını, üzerlerinde görülen nesnelerin nasıl özelleştirildiklerini ve masaüstüne nasıl yeni panel eklenebileceğini açıklar.

## Başlangıç

Paneller, uygulama pencerelerinin durumundan bağımsız olarak MATE Masaüstü'nde belirli eylem ve bilgilere erişebileceğiniz alanlardır. Mesela, varsayılan MATE panellerinde uygulama başlatabilir, tarih ve zamanı görebilir, sistem ses seviyesini kontrol edebilir ve daha fazlasını yapabilirsiniz.

Panelleri istediğiniz gibi özelleştirebilirsiniz. İşleyişlerini ve görünümlerini değiştirebilir ve panellere nesne ekleyip kaldırabilirsiniz. Birden çok panel oluşturabilir ve her bir panel için değişik özellikler, nesneler ve arkaplanlar seçebilirsiniz. Ayrıca panelleri saklamanız da mümkündür.

Varsayılan değer olarak, MATE Masaüstü ekranın üst kenarında bir panel ve ekranın alt kenarında bir panel içerir. Aşağıdaki bölümlerde bu paneller açıklanmaktadır.

### Üst Kenar Paneli

Varsayılan değer olarak, üst panel aşağıdaki nesneleri içerir:

MATE dağıtımınız bu varsayılan kurulumu değiştirmiş olabilir.

Classic Menu applet

  The Classic Menu contains the Applications, Places, and System menus. For more on the classic menu, see .

Bir dizi uygulama başlatıcı ikon

  Tam ikon sayısı MATE dağıtımınıza bağlıdır, ancak genellikle en azından İnternet tarayıcısı, E-posta istemcisi ve Yardım Tarayıcısı bulunacaktır. İlişkili uygulamayı açmak için herhangi bir başlatıcı ikonuna tıklayın.

Bildirim Alanı uygulamacığı

  Dikkatinize ihtiyacı olan veya güncel uygulama pencerenizden geçiş yapmadan erişmek isteyebileceğiniz diğer uygulamalardan ikon görüntüler. Daha fazla bilgi için sayfasına bakın.

  Bir uygulama bildirim alanına bir ikon ekleyene kadar, sadece dar bir çubuk görünür.

Saat uygulamacığı

  The Clock shows the current time. Click on the time to open a small calendar. You can also view a world map by clicking the Locations expansion label. For more on this, see the Clock Applet Manual.

Ses Seviyesi Kontrolü uygulamacığı

  Ses Seviyesi Kontrolü, sisteminizdeki hoparlörlerin ses seviyesini kontrol etmenize imkân sağlar. Daha fazla bilgi için Ses Seviyesi Kontrolü Kılavuzu'na bakın.

Pencere Seçici ikonu

  Pencere Seçici tüm açık pencerelerinizi listeler. Bir pencereye odağı vermek için üst kenar panelinin en sağ köşesindeki pencere seçici ikona tıklayın, ardından pencereyi seçin. Daha fazla bilgi için sayfasına bakın.

### Alt Kenar Paneli

Varsayılan değer olarak, alt kenar paneli aşağıdaki nesneleri içerir:

MATE dağıtımınız bu varsayılan kurulumu değiştirmiş olabilir.

Masaüstünü Gösterme düğmesi

  Click on this button to minimize all open windows and show the desktop. Click it again to restore all the windows to their previous state.

Pencere Listesi uygulamacığı

  Her açık pencere için bir düğme görüntüler. Pencere Listesi pencereleri küçültmenize ve bunu geri almanıza imkân sağlar. Daha fazla bilgi için sayfasına bakın.

Çalışma Alanı Geçişi uygulamacığı

  Çalışma alanlarınız arasında geçiş yapmanıza imkân sağlar. Çalışma alanları hakkında daha fazla bilgi için sayfasına bakın.

## Panellerin Yönetimi

Aşağıdaki bölümler panellerinizi nasıl yöneteceğinizi açıklar.

Bir panelle etkileşim kurmak için içerdiği nesnelere değil, paneldeki boş bir alana tıklamanız gerekir. Eğer gizleme düğmeleri panelde görünüyorsa, paneli seçmek için bu düğmelerden birine orta ya da sağ fare düğmesiyle tıklayabilirsiniz.

### Panellerin Taşınması

Bir paneli ekranın başka bir kenarına taşımak için ALT tuşunu basılı tutup paneli yeni konumuna sürükleyin. Sürüklemeyi başlatmak için paneldeki boş bir alana tıklayın.

Ekranın tüm genişliğine genişlemek için ayarlanmamış bir panel ekranın kenarından sürüklenebilir ve herhangi bir yere yerleştirilebilir. Panellerin genişleme özelliğinin nasıl ayarlanacağı konusunda ayrıntılar için sayfasına bakın.

### Panel Özellikleri

Her bir panelin konum, gizleme işleyişi ve görünüş gibi özelliklerini değiştirebilirsiniz.

Bir panelin özelliklerini değiştirmek için, paneldeki boş bir alana sağ tıklayın ve Özellikler şıkkını seçin. Panel Özellikleri diyaloğu Genel ve Arkaplan olarak iki sekme bölümü içerir.

#### Genel Özellikler Sekmesi

Genel sekmesinde, panelin boyutunu, konumunu ve gizleme işleyişini değiştirebilirsiniz. Aşağıdaki tabloda, Genel sekme bölümündeki diyalog unsurlarının açıklaması bulunur:

Diyalog Unsuru | Tanımlama
--- | ---
Yerleşim | Ekrandaki panelin konumunu seçin. Panel için gerekli konuma tıklayın.
Boyut | Panelin boyutunu belirtmek için boyut kutusunu kullanın.
Genişlet | Varsayılan değer olarak, paneller bulundukları ekran köşesinin tüm uzunluğuna genişetilir. Genişletilmemiş bir panel ekran kenarlarından ekranın herhangi bir yerine taşınabilir.
Otomatik gizle | Panelin sadece fare belirtecinin üzerinde olduğu zaman tamamen görünür olmasını istiyorsanız, bu şıkkı seçin. Panel, ekrandan en uzun köşesi tarafından gizlenir ve masaüstünün kenarı boyunca dar bir kısmı görünür. Paneli tekrar görünür yapmak için fare belirtecini bu görünür kısmın üzerine getirin.
Gizleme düğmelerini göster | Panelinizin her iki ucunda gizleme düğmeleri görüntülemek için bu şıkkı seçin. Bir gizleme düğmesine tıklanınca, panel karşı tarafındaki gizleme düğmesi dışında ekranın dışına gizlenir. Paneli tekrar tamamen görünür yapmak için bu gizleme düğmesine tıklayın.
Gizleme düğmelerinde oklar | Eğer gizleme düğmeleri etkinse, bu gizleme düğmelerinin üzerinde ok görüntülemek için bu şıkkı seçin.

#### Arkaplan Özellikleri Sekmesi

Panel için arkaplan türünü Arkaplan sekmesinde seçebilirsiniz. Seçenekler aşağıdaki gibidir:

Diyalog Unsuru | Tanımlama
--- | ---
Yok (sistem temasını kullan) | Select this option to have the panel use the settings in the tool. This keeps your panel's background looking the same as the rest of the desktop and applications.
Sabit renk | Panel arkaplanı için tek bir renk belirtmek için bu şıkkı seçin. Renk seçimi diyaloğunu görüntülemek için Renk düğmesine tıklayın. İstediğiniz rengi renk seçici diyalogdan seçin. Renk için şeffaflık veya matlık seviyesini belirtmek için Stil kaydırıcısını kullanın. Mesela, paneli şeffaf yapmak için kaydırıcıyı Saydam köşesine çekin.
Arkaplan resmi | Panel arkaplanı için bir resim belirtmek için bu şıkkı seçin. Bir resim dosayına gezinti yapmak için tarama düğmesine tıklayın. Dosyayı seçtiğinizde, TAMAM düğmesine tıklayın.

Aynı zamanda arkaplanı değiştirmek için panele bir renk veya resim sürükleyebilirsiniz. Renk veya resmi birçok uygulamadan sürükleyebilirsiniz. Mesela:

- Herhangi bir renk seçimi diyaloğundan renk sürükleyebilirsiniz.

- Panelin arkaplanı olarak ayarlamak için Caja dosya yöneticisinden bir resim sürükleyebilirsiniz.

- You can drag a color or a pattern from the Backgrounds and Emblems dialog (see ) in Caja file manager to a panel to set it as the background.

Panel Özellikleri diyaloğunu kapatmak için Kapat düğmesine tıklayın.

### Bir Panelin Gizlenmesi

Eğer gizleme düğmeleri varsa, bir paneli gizleyebilir veya görüntüleyebilirsiniz. Gizleme düğmeleri panelde görünür değilse, onları görünür yapmak için panel özelliklerini değiştirin.

Gizleme düğmeleri panellerin her iki ucunda yer alır. Gizleme düğmeleri seçime dayalı ok ikonu içerir. Aşağıdaki resim gizleme düğmelerini gösterir.

Bir yatay be bir düşey panel, ikisinin de gizleme düğemeleri bulunmaktadır.

Bir paneli gizlemek için gizleme düğmelerinin birine tıklayın. Panel, gizleme düğmesindeki ok yönünde küçülecektir. Panelin diğer ucundaki gizleme düğmesi görünür kalacaktır.

Gizli bir paneli tekrar göstermek için görünür gizleme düğmesine tıklayın. Panel, gizleme düğmesindeki okun yönünde genişletilecektir. Her iki gizleme düğmesi de artık görünür durumdadır.

You can set a panel to autohide. When you set autohide, the panel hides automatically when the mouse is not pointing to the panel. The panel reappears when you point to the part of the screen where the panel resides. To set your panel to autohide, modify the properties of the panel as per the instructions in .

### Yeni Panel Eklenmesi

Bir panel eklemek için herhangi bir paneldeki boş bir alana sağ tıklayın, ardından Yeni Panel şıkkını seçin. Yeni panel MATE Masaüstü'ne eklenecektir. Yeni panelde hiçbir nesne bulunmaz. Paneli tercihlerinize uygun bir şekilde özelleştirebilirsiniz.

### Bir Panelin Silinmesi

MATE Masaüstü'nden bir panel silmek için silmek istediğiniz panele sağ tıklayın, ardından Bu Paneli Sil şıkkını seçin.

MATE Masaüstü'nde daima en az bir panelinizin olması gerekir. Eğer MATE Masaüstü'nde sadece tek bir paneliniz varsa, o paneli silemezsiniz.

## Panel Nesneleri

Bu bölümde panellerinize eklenebilecek ve panellerinizden kullanılabilecek nesneler açıklanır.

### Panel Nesneleriyle Etkileşim Kurmak

Bir panel nesnesiyle etkileşim kurmak için fare düğmelerini aşağıdaki şekillerde kullanırsınız:

Sol-tıklama

  Panel nesnesini başlatır.

Orta-tıklama

  Bir panel nesnesini almanıza, ardından yeni bir konuma sürüklemenize imkân verir.

Sağ-tıklama

  Panel nesnesinin açılır menüsünü açar.

#### Bir Uygulamacığın Seçilmesi

Panel nesnesi açılır menüsünü görüntülemek veya uygulamayı taşımak için bir uygulamaya tıklayabileceğiniz bazı kısıtlamalar aşağıdaki gibi uygulanır:

- Some applets have popup menus of applet-specific commands that open when you right-click on particular parts of the applet. For example, the applet has a vertical handle on the left side, and buttons that represent your windows on the right side. To open the panel object popup menu for the Window List applet, you must right-click on the handle. If you right-click on a button on the right side, a popup menu for the button opens.

- Bazı uygulamacıkların, uygulamacığın seçilmesi için kullanılamayacak alanları bulunur. Mesela, Komut Satırı uygulamacığı komutları girdiğiniz bir alan içerir. Uygulamacığı seçmek için bu alana sağ ya da orta tıklamada bulunamazsınız. Bunun yerine, uygulamacığın başka bir yerine sağ veya orta tıklamada bulunun.

### Bir Panele Nesne Eklenmesi

Bir panele nesne eklemek için aşağıdaki adımları gerçekleştirin:

1. Panelin açılır menüsünü açmak için paneldeki boş bir alana sağ tıklayın.

2. Panele Ekle şıkkını seçin.

   The Add to Panel dialog opens.The available panel objects are listed alphabetically, with at the top.

   Herhangi bir nesnesin isminin veya açıklamasınının bir kısmını bul kutusunda yazabilirsiniz. Bu, listeyi yazdığınızla eşleşen nesnelerle sınırlayacaktır.

   Tam listeye geri dönmek için bul kutusunda yazdığınız metni silin.

3. Ya listeden bir nesneyi panele sürükleyin, ya da listede bir nesne seçin ve panelde ilk sağ tıkladığınız konuma eklenmesi için Ekle düğmesine tıklayın.

Ayrıca Uygulamalar menüsündeki herhangi bir unsuru panele ekleyebilirsiniz: unsura sağ tıklayın ve Bu başlatıcıyı panele ekle şıkkını seçin.

Her başlatıcı bir `.desktop` dosyasına denk gelir. Başlatıcıyı panele eklemek için bir `.desktop` dosyasını panellerinize sürükleyebilirsiniz.

### Bir Nesnenin Özelliklerinin Değiştirilmesi

Başlatıcılar ve çekmeceler gibi bazı panel nesnelerinin bir dizi ilişkili özelliği bulunur. Özellikler her nesne türü için değişiktir. Özellikler, aşağıdaki gibi ayrıntıları belirtir:

- Bir başlatıcı uygulamasını başlatan komut.

- Bir menü için kaynak dosyaların konumu.

- Nesneyi temsil eden ikon.

Bir nesnenin özelliklerini değiştirmek için aşağıdaki adımları gerçekleştirin:

1. Panel nesnesi açılır menüsünü açmak için nesneye resminde gösterildiği gibi sağ tıklayın.

   #### Panel Nesnesi Açılır Menüsü

   Panel nesnesi açılır menüsü. Menu unsurları: Özellikler, Panelden Kaldır, Kilitle, Taşı.

2. Özellikler şıkkını seçin. Özellikleri istediğiniz gibi değiştirmek için Özellikler diyaloğunu kullanın. Özellikler diyaloğundaki özellikler birinci adımda seçtiğiniz nesneye göre değişiklik gösterir.

3. Özellikler diyaloğunu kapatın.

### Bir Panel Nesnesinin Taşınması

Panel nesnelerini bir panelin içinde veya bir panelden başka bir panele taşıyabilirsiniz. Ayrıca nesneleri paneller ve çekmeceler arasında da taşıyabilirsiniz.

Bir panel nesnesini taşımak için nesneye orta düğmeyle tıklayıp düğmeyi basılı tutun ve nesneyi yeni konumuna sürükleyin. Orta fare düğmesini bıraktığınızda, nesne yeni konumuna yerleşecektir.

Alternatif olarak bir nesneyi taşımak için panel nesne açılır menüsünü aşağıdaki gibi kullanabilirsiniz:

1. Nesneye sağ tıklayın, ardından Taşı şıkkını seçin.

2. Fare belirtecini nesnenin yeni konumuna getirin, ardından nesneyi yeni konuma yerleştirmek için herhangi bir fare düğmesine tıklayın. Bu konum güncel olarak MATE Masaüstü'nde bulunan herhangi bir panelde bulunabilir.

Bir panel nesnesinin hareketi paneldeki diğer nesnelerin konumunu etkiler. Nesnelerin panelde nasıl hareket ettiklerini kontrol etmek için bir hareket kipi belirtebilirsiniz. Hareket kipini belirtmek için nesneyi taşırken aşağıdaki tuşlardan birine basın:

Tuş | Hareket Kipi | Tanımlama
--- | --- | ---
Tuşsuz | Yer değiştirmeli hareket | Nesne, diğer panel nesneleriyle yer değiştirir. Yer değiştirmeli hareket, varsayılan hareket kipidir.
Alt tuşu | Özgür hareket | Nesne, diğer panel nesnelerinin üzerinden atlayarak bir sonraki boş alana yerleşir.
Shift tuşu | İtmeli hareket | Nesne, diğer panel nesnelerini panel boyunca ileriye doğru iter.

### Panel Nesnelerinin Kilitlenmesi

Nesnelerin panelde aynı konumda kalmaları için onları kilitleyebilirsiniz. Bunu, diğer panel nesnelerini taşıdığınızda panel nesnesinin konumunu değiştirmesini istemiyorsanız kullanın.

Bir nesneyi paneldeki güncel konumuna kilitlemek için panel nesnesinin açılır menüsünü açmak amacıyla nesneye sağ tıklayın, ardından Panele Kilitle şıkkını seçin. Nesnenin kilidini açmak için bu şıkkın seçimini kaldırın.

### Panel Nesnelerinin Kaldırılması

Bir panelden nesne kaldırmak için panel nesnesinin açılır menüsünü açmak amacıyla nesneye sağ tıklayın, ardından Panelden Sil şıkkını seçin.

## Uygulamacıklar

Uygulamacıklar, arayüzleri panelde yer alan küçük uygulamalardır. Aşağıdaki resim, soldan sağa aşağıdaki uygulamacıkları gösterir:

- : Sisteminizde güncel olarak açık pencereleri gösterir.

- Ses Seviyesi Kontrolü: Sisteminizdeki hoparlörün ses seviyesinin kontrol etmenize imkân sağlar.

- Clock: Shows the current date and time.

Örnek uygulamacıklar. Bağlam, grafiği tanımlar.

## Başlatıcılar

Bir başlatıcı, onu açtığınızda belirli bir eylemi gerçekleştiren bir nesnedir.

Başlatıcıları panellerde, panel menü çubuğunda ve masaüstünde bulabilirsiniz. Başlatıcılar tüm bu konumlarda bir ikon ile temsil edilir.

Aşağıdakilerden herhangi birini yapmak için bir başlatıcı kullanabilirsiniz:

- Belirli bir uygulamayı başlatmak.

- Bir komut çalıştırmak.

- Bir klasör açmak.

- İnternet tarayıcısını belirli bir sayfada açmak.

- Özel Uniform Resource Identifiers yani Tekdüzen Kaynak Tanımlayıcılarını (URI'ler) açmak. MATE Masaüstü, dosya yöneticisinden belirli işlevlere erişmenize imkân veren özel URI'ler içerir.

Başlatıcıların özelliklerini değiştirebilirsiniz. Mesela, bir başlatıcının özellikleri, başlatıcının ismini, başlatıcıyı temsil eden ikonu ve başlatıcının nasıl çalışacağını içerir. Daha fazla bilgi için sayfasına bakın.

Bazı durumlarda, bir menüdeki başlatıcı bir ikon göstermeyebilir. Mesela, görüntülenecek ikon belirtilmemişse veya tüm menü hiçbir ikon göstermeyecek şekilde ayarlanmışsa.

### Panele Başlatıcı Eklenmesi

Aşağıdaki yollardan biriyle bir panele başlatıcı ekleyebilirsiniz:

- Panelin açılır menüsünden

  Right-click on any vacant space on the panel, then choose Add to Panel. The Add to Panel dialog opens (see ).

  Yeni bir başlatıcı oluşturmak için listeden Özel Uygulama Başlatıcı şıkkını seçin. Başlatıcı Oluştur diyaloğu görüntülenecektir. Bu diyalogdaki özellikler hakkında daha fazla bilgi için sayfasına bakın.

  Alternatif olarak, mevcut bir başlatıcıyı panele eklemek için listeden Uygulama Başlatıcı şıkkını seçin. Eklemek istediğiniz başlatıcıyı menü unsurları listesinden seçin.

- Herhangi bir menüden

  Panele bir menüden başlatıcı eklemek için aşağıdaki adımlardan birini gerçekleştirin:

  - Başlatıcıyı içeren bir menü açın. Başlatıcıyı panele sürükleyin.

  - Başlatıcıyı içeren menüyü açın ve başlatıcının başlığına sağ tıklayın. Bu başlatıcıyı panele ekle şıkkını seçin. Bu metot sadece başlatıcı açtığınız menünün bir alt menüsünde bulunuyorsa çalışır.

- Dosya yöneticisinden

  Panele dosya yöneticisinden bir başlatıcı eklemek için dosya sisteminizde başlatıcının `.desktop` dosyasını bulun, ardından `.desktop` dosyasını panele sürükleyin.

### Başlatıcıların Değiştirilmesi

Paneldeki bir başlatıcının özelliklerini değiştirmek için aşağıdaki adımları gerçekleştirin:

1. Panel nesnesi açılır menüsünü açmak için başlatıcıya sağ tıklayın.

2. Özellikler şıkkını seçin. Özellikleri ihtiyacınız olduğu gibi değiştirmek için Başlatıcı Özellikleri diyaloğunu kullanın. Başlatıcı Özellikleri diyaloğu hakkında daha fazla bilgi için sayfasına bakın.

3. Başlatıcı Özellikleri diyaloğunu kapatmak için Kapat düğmesine tıklayın.

### Başlatıcı Özellikleri

Bir başlatıcı oluşturduğunuzda veya düzenlediğinizde, aşağıdaki özellikler ayarlanabilir:

Tür

  Bu başlatıcının bir uygulama başlatıp başlatmayacağı veya bir konum açıp açmayacağını belirtmek için açılır listeyi kullanın:

  Uygulama

    Başlatıcı bir uygulama başlatır.

  Uçbirim içinde Uygulama

    Başlatıcı, uçbirim penceresinden bir uygulama başlatır.

  Konum

    Başlatıcı bir dosya, İnternet sayfası veya başka bir konum açar.

  Eğer bir konum başlatıcısı düzenliyorsanız, bu açılır liste görüntülenmeyecektir. Eğer bir uygulama başlatıcısı düzenliyorsanız, Konum seçeneği sunulmayacaktır.

İsim

  Bu, başlatıcıyı bir menüye veya masaüstüne eklerseniz görüntülenecek isimdir.

Komut

  Bir uygulama başlatıcısı için başlatıcıya tıkladığınızda çalıştırılacak komut belirtin. Örnek komutlar için sayfasına bakın.

Konum

  Bir konum başlatıcısı için açılacak konumu belirtin. Bilgisayarınızda bir konum seçmek için Göz at düğmesine tıklayın, veya bir İnternet sayfası açmak için İnternet adresi yazın. Örnek konumlar için sayfasına bakın.

Yorum

  Bu, farenizin belirtecini paneldeki başlatıcı ikonun üzerine getirdiğinizde bilgi balonu olarak görüntülenir.

Başlatıcının ikonunu değiştirmek için güncel ikonu gösteren düğmeye tıklayın. İkon seçici diyalog görüntülenecektir. Diyalogdan bir ikon seçin.

#### Başlatıcı Komutları ve Konumları

Aşağıda Başlatıcı Özellikleri diyaloğunda kullanabileceğiniz komut ve konum örnekleri bulunmaktadır.

Eğer Tür açılır kutusundan Uygulama veya Uçbirim içinde Uygulama şıklarını seçerseniz, Komut metin kutusu görüntülenecektir. Aşağıdaki tablo bazı örnek komutları ve komutların gerçekleştirdikleri eylemleri gösterir:

Örnek Uygulama Komutu | Eylem
--- | ---
`pluma` | pluma metin düzenleyici uygulamayı başlatır.
`pluma /home/user/loremipsum.txt` | pluma metin düzenleyici uygulamada `/home/user/loremipsum.txt` dosyasını açar.
`caja /home/user/Projeler` | Bir Dosya Yöneticisi penceresinde `/home/user/Projeler` klasörünü açar.

Eğer Tür açılır kutusundan Konum şıkkını seçerseniz, Konum metin kutusu görüntülenecektir. Aşağıdaki tablo bazı örnek konumları ve başlatıcıya tıklarsanız gerçekleştirilecek eylemleri gösterir:

Örnek Konum | Eylem
--- | ---
`file:///home/user/loremipsum.txt` | `file:///home/user/loremipsum.txt` dosyasını bu tür için varsayılan görtüntüleyicide açar.
`file:///home/user/Projeler` | Bir Dosya Yöneticisi penceresinde `/home/user/Projeler` klasörünü açar.
`https://mate-desktop.org` | Varsayılan İnternet tarayıcısında MATE İnternet sitesini açar.
`ftp://ftp.mate-desktop.org` | Varsayılan tarayıcıda MATE FTP sitesini açar.

## Düğmeler

Sıklıkla kullanılan eylem ve işlevlere çabuk erişim sağlamak için panellerinize düğme ekleyebilirsiniz.

### Sonlandır Düğmesi

Sonlandırma ikonu.

Sonlandır düğmesi, bir pencereye tıklayarak uygulamayı kapanmaya zorlamanıza imkân sağlar. Bu düğme, uygulama mesela donduysa veya çöktüyse ve komutlarınıza cevap vermiyorsa onu sonlandırmanız için faydalıdır.

Bir panele Sonlandır düğmesi eklemek için paneldeki boş bir alana sağ tıklayın. Panele Ekle şıkkını seçin, ardından Panele Ekle diyaloğundan Sonlandır unsurunu seçin. Daha fazla bilgi için sayfasına bakın.

Bir uygulamayı sonlandırmak için Sonlandır düğmesine tıklayın, ardından sonlandırmak istediğiniz uygulamanın bir penceresine tıklayın. Eğer Sonlandır düğmesine tıkladıktan sonra uygulamayı sonlandırmak istemezseniz, Esc tuşuna basın.

### Ekranı Kilitle Düğmesi

Ekranı kilitle ikonu.

Ekranı Kilitle düğmesi üzerine tıkladığınızda ekranınızı kilitler ve ekran koruyucunuzu etkinleştirir. Oturumunuza tekrar erişmek için parolanızı girmeniz gerekir.

Bir panele Ekranı Kilitle düğmesi eklemek için panelde boş bir alana sağ tıklayın. Panele Ekle şıkkını seçin, ardından Panele Ekle diyaloğundan Ekranı Kilitle şıkkını seçin. Daha fazla bilgi için sayfasına bakın.

Ekran koruyucusuyla alakalı komutlar içeren bir menü açmak için Ekranı Kilitle düğmesine sağ tıklayın. sayfası menüdeki komutlar hakkında açıklama içerir.

#### Ekranı Kilitleme Menüsü Unsurları

Menü Unsuru | İşlev
--- | ---
Ekran Koruyucuyu Etkinleştir | Ekran Koruyucuyu derhal etkinleştirir. Bu, Ekran koruyucu tercih aracında Ekran koruyucu etkinken ekranı kilitle şıkkını etkinleştirdirseniz aynı zamanda ekranı da kilitleyecektir.
Ekranı Kilitle | Ekranı derhal kilitler. Bu komut, Ekranı Kilitle düğmesine tıkladığınız zamanki işlevin aynısını yerine getirir.
Özellikler | Opens the tool, with which you can configure the type of screensaver that is displayed when you lock the screen.

### Çıkış Düğmesi

Çıkış ikonu.

Çıkış düğmesi, MATE oturumunuzu kapatmanıza veya başka bir kullanıcı hesabına geçiş yapmanıza imkân verir.

Bir panele Çıkış düğmesi eklemek için, panelde boş bir alana sağ tıklayın. Panele Ekle şıkkını seçin, ardından Panele EKle diyaloğundan Çıkış şıkkını seçin. Daha fazla bilgi için sayfasına bakın.

Oturumunuzu kapatmak veya kullanıcı değiştirmek için Çıkış düğmesine tıklayın ve ardından görüntülenecek diyalogda uygun düğmeye tıklayın.

### Uygulama Çalıştır Düğmesi

Uygulama Çalıştır ikonu.

Uygulama Çalıştır düğmesi, bir uygulamayı listeden seçerek başlatmanıza imkân veren Uygulama Çalıştır diyaloğunu açar.

Bir panele Uygulama Çalıştır düğmesi eklemek için panelde boş bir alana sağ tıklayın. Panele Ekle şıkkını seçin, ardından Panele Ekle diyaloğundan Uygulama Çalıştır şıkkını seçin. Daha fazla bilgi için sayfasına bakın.

Uygulama Çalıştır diyaloğunu açmak için Uygulama Çalıştır düğmesine tıklayın.

Uygulama Çalıştır diyaloğu hakkında daha fazla bilgi için sayfasına bakın.

### Dosya Ara Düğmesi

Arama Aracı İkonu.

Dosya Ara düğmesi, bilgisayarınızda dosya aramanıza imkân veren Arama Aracını açar.

Bir panele Dosya Ara düğmesi eklemek için panelde boş bir alana sağ tıklayın. Panele Ekle şıkkını seçin, ardından Panele Ekle diyaloğundan Dosya Ara şıkkını seçin. Daha fazla bilgi için sayfasına bakın.

Arama Aracını açmak için Dosya Ara düğmesine tıklayın.

For more information on the Search Tool, see the Search Tool Manual.

### Masaüstünü Gösterme Düğmesi

Masaüstünü Göster ikonu.

Masaüstünü Göster düğmesini tüm açık pencereleri küçültmek ve masaüstünü göstermek için kullanabilirsiniz.

Bir panele Masaüstünü Göster düğmesi eklemek için paneldeki boş bir alana sağ tıklayın. Panele Ekle şıkkını seçin, ardından Panele Ekle diyaloğundan Masaüstünü Göster şıkkını seçin. Daha fazla bilgi için sayfasına bakın.

Tüm pencereleri küçültmek ve masaüstünü göstermek için Masaüstünü Göster düğmesine tıklayın. Tüm pencereleri önceki durumlarına geri almak için düğmeye tekrar tıklayın.

## Menüler

Panellerinize aşağıdaki menü türlerini ekleyebilirsiniz:

- Classic Menu: You can access almost all the standard applications, commands, and configuration options from the menus in the Classic Menu. It contains the Applications, Places, and System menus.

  To add a Classic Menu to a panel, right-click on any vacant space on the panel. Choose Add to Panel, then choose Classic Menu from the Add to Panel dialog. See for more on this.

- Compact Menu: The Compact Menu contains the same items as the Classic Menu, but organizes them into one menu instead of three. It takes up less space on the panels as a result.

  To add a Compact Menu to a panel, right-click on any vacant space on the panel. Choose Add to Panel, then choose Compact Menu from the Add to Panel dialog. See for more on this.

- Submenus: You can add a submenu of the Classic Menu or Compact Menu directly to the panel. For example, you can add the Games submenu of the Applications menu to the panel.

  Panele bir alt menü eklemek için alt menüyü açın, herhangi bir başlatıcıya sağ tıklayın ve ardından Tüm menü Bunu menü olarak panele ekle şıkkını seçin.

## Çekmeceler

Çekmeceler panellerin uzantılarıdır. Bir çekmeceyi paneli gösterip gizlediğiniz şekilde açıp kapatabilirsiniz. Bir çekmece tüm panel nesnelerini içerebilir, ki buna başlatıcılar, menüler, uygulamacıklar ve diğer çekmeceler de dahildir. Bir çekmece açtığınızda, nesneleri paneldeki nesneleri kullandığınız gibi kullanabilirsiniz.

Aşağıdaki resim iki panel nesnesi içeren açık bir çekmece göstermektedir.

Açık çekmece. Bağlam, grafiği tanımlar.

İkondaki ok, bir çekmeceyi veya menüyü temsil ettiğini gösterir.

Çekmecelere nesne eklemek, onları taşımak ve kaldırmak panellere nesne eklemek, onları taşımak ve kaldırmakla aynı şekilde yapılabilir.

### Çekmecelerin Açılması ve Kapatılması

Bir çekmeceyi açmak için paneldeki çekmece ikonuna tıklayın. Çekmeceyi aşağıdaki yollardan birisiyle kapatabilirsiniz:

- Çekmecenin ikonuna tıklayarak.

- Çekmecenin gizleme düğmesine tıklayarak.

### Panele bir Çekmece Eklenmesi

Panele bir çekmeceyi aşağıdaki yollardan biriyle ekleyebilirsiniz:

Panelin açılır menüsünden

  1. Paneldeki boş bir alana sağ tıklayın, ardından Panele Ekle şıkkını seçin.

  2. Panele Ekle diyaloğunda, Çekmece şıkkını seçin. Ekle düğmesine tıklayın, ardından Kapat düğmesine tıklayın.

Herhangi bir menüden

  Bir menüyü bir çekmece nesnesi olarak panele ekleyebilirsiniz.

  Bir menüyü çekmece olarak panele eklemek için, panelden menüyü açın. Menüdeki herhangi bir başlatıcıya sağ tıklayın, ardından Tüm menü Bunu çekmece olarak panele ekle şıkkını seçin.

### Çekmeceye bir Nesne Eklenmesi

Bir çekmeceye nesneleri panele nesne eklediğiniz gibi ekleyebilirsiniz. Daha fazla bilgi için sayfasına bakın.

### Çekmece Özelliklerinin Değiştirilmesi

Her bir çekmecenin özelliklerini ayrı ayrı değiştirebilirsiniz. Mesela çekmecenin görünümünü değiştirebilir ve gizleme düğmelerinin olup olmayacağını ayarlayabilirsiniz.

Bir çekmecenin özelliklerini değiştirmek için aşağıdaki adımları gerçekleştirin:

1. Çekmeceye sağ tıklayın, ardından Çekmece Özellikleri diyaloğunu görüntülemek için Özellikler şıkkını seçin. Diyalog, Genel sekme bölümünü görüntüleyecektir.

2. Diyalogda çekmecenin özelliklerini seçin. Aşağıdaki tabloda, Genel sekme bölümündeki unsurlar açıklanmaktadır:

   Diyalog Unsuru | Tanımlama
   --- | ---
   Boyut | Açıkken çekmecenin genişliğini belirtin.
   Simge | Çekmeceyi temsil edecek bir ikon seçin. İkon seçme diyaloğunu görüntülemek için Simge düğmesine tıklayın. Diyalogdan bir ikon seçin ve seçiminizi teyit etmek için Tamam düğmesine tıklayın.
   Gizleme düğmelerini göster | Çekmecenizde gizleme düğmeleri görüntülemek için bu şıkkı seçin. Bu düğmelerden birine tıkladığınızda, çekmece kapanacaktır.
   Gizleme düğmelerinde oklar | Eğer gizleme düğmeleri etkinleştirildiyse, düğmelerin üzerinde ok görüntülemek için bu şıkkı seçin.

3. Çekmece zeminini ayarlamak için Arkaplan sekme bölümünü kullanabilirsiniz. Arkaplan sekme bölümünü nasıl doldurabileceğiniz hakkında daha fazla bilgi için sayfasına bakın. Ayrıca çekmecenin zemini olarak bir resim veya renk ayarlamak istiyorsanız, renk veya resmi çekmeceye sürükleyebilirsiniz. Daha fazla bilgi için sayfasına bakın.

4. Çekmece Özellikleri diyaloğunu kapatmak için Kapat düğmesine tıklayın.

## Varsayılan Panel Nesneleri

Bu bölüm, varsayılan MATE masaüstünde görünen panel nesnelerini kapsar.

### Pencere Seçici Uygulamacık

Güncel olarak açık tüm pencerelerin bir listesini görebilirsiniz. Odağın verileceği pencereyi de seçebilirsiniz. Pencere listesini görmek için Pencere Seçici uygulamacığa tıklayın. Aşağıdaki resim, Pencere Seçici uygulamacığın bir örneğini gösterir:

Üst kenar panelinde görüntülenen pencere seçici uygulamacık.

Bir pencereye odağı vermek için, pencereye Pencere Seçici uygulamacıkta tıklayın.

Pencere Seçici tüm çalışma alanlarındaki pencereleri listeler. Güncel çalışma alanının dışında diğer çalışma alanındaki pencereler bir ayraç çizgisi altında listelenir.

### Uyarı Alanı Uygulamacığı

Uyarı Alanı ikonu.

Uyarı Alanı uygulamacığı, uygulamadaki faaliyete işaret etmek için çeşitli uygulamalardan ikonlar gösterir. Mesela bir CD çalmak için CD Çalıcı uygulamasını kullandığınız zaman, Uyarı Alanı uygulamacığında bir CD ikonu görüntülenecektir. Yukarıdaki grafik Uyarı Alanı uygulamacığında CD ikonunu gösterir.

### Klasik Menü

Classic Menu applet. Menus: Applications, Places, System.

The Classic Menu contains the Applications, Places, and System menus. You can access almost all the standard applications, commands, and configuration options from the Classic Menu. For more on using the Classic Menu, see .

### Pencere Listesi

Pencere Listesi uygulamacığı, MATE masaüstünde açık olan pencereleri yönetmenize imkân verir. Pencere Listesi her açık pencereyi veya pencere grubunu temsil etmek için bir düğme kullanır. Dümelerin uygulamacıktaki durumu, düğmenin temsil ettiği pencerenin durumuna göre değişiklik gösterir. Aşağıdaki tablo, Pencere Listesi düğmelerinin olası durumlarını açıklamaktadır.

Durum | Gösterir...
--- | ---
Düğme basılı durumdadır. | Odak pencerededir.
Düğme soluk görünür. Düğme metni köşeli parantezlerle çevrilmiştir. | Pencere küçültülmüştür.
Düğme basılı değildir, ve soluk görünmez. | Pencere masaüstünde görüntülenmektedir ve küçültülmüş değildir.
Düğme başlığının sonunda parantez içinde bir sayı bulunuyor. | Bu düğme bir düğme grubunu temsil eder.

#### Kullanım

Pencere Listesini aşağıdaki işlemler için kullanabilirsiniz:

- Bir pencereye odağı vermek

  Eğermasaüstünde bulunan ancak odağı almamış bir pencereyi temsil eden Pencere Listesi düğmesine tıklarsanız, uygulamacık pencereye odağı verecektir.

- Bir pencereyi küçültmek

  Eğer odağı almış bir pencereyi temsil eden Pencere Listesi düğmesine tıklarsanız, uygulamacık pencereyi küçültecektir.

- Küçültülmüş bir pencereyi geri getirmek

  Eğer küçültülmüş bir pencereyi temsil eden Pencere Listesi düğmesine tıklarsanız, uygulamacık pencereyi geri getirecektir.

Pencere Listesi düğmelerinin sırasını, bir düğmeyi Pencere Listesinde farklı bir konuma sürükleyerek değiştirebilirsiniz.

#### Tercihler

Pencere Listesini yapılandırmak için pencere düğmelerinin solundaki tutamağa sağ tıklayın, ardından Tercihler şıkkını seçin. Aşağıdaki tercihler değiştirilebilir:

Pencere Listesi İçeriği

  Pencere Listesinde hangi pencerelerin görüntüleneceğini belirtmek için aşağıdaki şıklardan birini seçin:

  - Şu anki çalışma alanındaki pencereleri göster

    Sadece güncel çalışma alanında açık bulunan pencereleri göstermek için bu şıkkı seçin.

  - Bütün çalışma alanındaki pencereleri göster

    Tüm çalışma alanlarında açık olan pencereleri göstermek için bu şıkkı seçin.

Pencere Gruplaması

  Pencere Listesinin ne zaman aynı uygulamaya ait pencereleri gruplaması gerektiğini belirtmek için aşağıdaki şıklardan birini seçin:

  - Pencereleri hiçbir zaman gruplama

    Aynı uygulamanın pencerelerini asla tek bir düğmede gruplamamak için bu şıkkı seçin.

  - Yer kısıtlı olduğunda pencereleri grupla

    Paneldeki alan sınırlı olduğunda aynı uygulamanın pencerelerini tek bir düğme içinde gruplamak için bu şıkkı seçin.

  - Pencereleri her zaman grupla

    Aynı uygulamanın pencerelerini daima tek bir düğme içinde gruplamak için bu şıkkı seçin.

Küçültülmüş Pencerelerin Eski Boyutuna Getirilmesi

  Pencereleri eski boyutlarına geri getirdiğinizde Pencere Listesinin nasıl işleyeceğini tanımlamak için aşağıdaki şıklardan birini seçin.

  - Şu anki kullanım alanına geri yükle

    Pencere güncel çalışma alanında değilse bile uygulamacıktan pencereyi güncel çalışma alanına geri getirmek için bu şıkkı seçin.

  - Kendi çalışma alanına geri al

    Pencereyi uygulamacıktan geri getirdiğinizde pencerenin bulunduğu çalışma alanına geçiş yapmak için bu şıkkı seçin.

  Bu seçenekler sadece diyaloğun Pencere Listesi İçeriği bölümünde Bütün çalışma alanlarındaki pencereleri göster şıkkı seçiliyse kullanılabilir.