# Fitxategiekin lan egitea

Caja fitxategi-kudeatzailea nola erabili azaltzen da atal honetan.

## Sarrera

### Fitxategi-kudeatzailearen funtzionalitatea

Caja fitxategi-kudeatzaileak fitxategiak eta aplikazioak kudeatzeko modu erraza eta integratua eskaintzen dizu. Fitxategi-kudeatzailea erabil dezakezu honako hauek egiteko:

- Karpetak eta dokumentuak sortu

- Fitxategiak eta karpetak bistaratu

- Fitxategiak bilatu eta kudeatu

- Scriptak exekutatu eta aplikazioak abiarazi

- Fitxategien eta karpeten itxura pertsonalizatu

- Ordenagailuko kokaleku bereziak ireki

- CD edo DVD batean datuak idatzi

- Letra-tipoak instalatu eta kendu

Fitxategiak karpetetan antola ditzakezu fitxategi-kudeatzailearekin. Karpetek fitxategiak eta beste karpeta batzuk izan ditzakete. Karpetak erabiliz errazago aurki ditzakezu fitxategiak.

Caja-ek mahaigana ere kudeatzen du. Mahaigaina pantailako beste leiho ikusgai guztien atzean dago. Ordenagailua erabiltzeko moduaren osagai aktiboa da mahaigaina.

Every user has a Home Folder. The Home Folder contains all user's files. The desktop is another folder. The desktop contains special icons allowing easy access to the users Home Folder, Trash, and also removable media such as floppy disks, CDs and USB flash drives.

Caja is always running while you are using MATE. To open a new Caja window, double-click on an appropriate icon on the desktop such as Home or Computer, or choose an item from on the top panel.

MATEn gauza asko fitxategiak dira, hala nola testu-prozesadoreen dokumentuak, kalkulu-orriak, argazkiak, filmak eta musika, esate baterako.

### Fitxategi-kudeatzailearen aurkezpena

Caja provides two modes in which you can interact with your filesystem: spatial and browser mode. You may decide which method you prefer and set Caja to always use this by selecting (or deselecting) Always open in browser windows in the Behavior tab of the .

Browser mode is the default in MATE, but your distributor, vendor, or system administrator may have configured Caja to use spatial mode by default.

#### Dconf-Editor showing the value of always-use-browser key for gsettings org.mate.caja.preferences schema

Dconf-Editor showing the value of always-use-browser key for gsettings org.mate.caja.preferences schema.

Bi moduen arteko desberdintasuna azaltzen da jarraian:

Arakatzaile modua: fitxategiak eta karpetak arakatzen ditu

  Fitxategi-kudeatzailearen leihoak arakatzaile bat erakusten du, edozein kokaleku bistaratzen duena. Karpeta bat irekitzean, eguneratu egiten da fitxategi-kudeatzailearen uneko leihoa karpeta berriaren edukia erakusteko.

  Karpetaren edukiaz gain, arakatzailearen leihoak tresna-barra bat ere erakusten du honako hauekin: ohiko ekintzak eta kokalekuak, karpeten hierarkian uneko kokalekua erakusten duen kokaleku-barra, eta informazio mota desberdinak biltzen dituen alboko barra bat.

  Arakatzaile moduan, normalean fitxategi-kudeatzailearen leiho gutxiago irekitzen dituzu aldi berean. Arakatzaile moduaren erabilerari buruzko informazio gehiago nahi izanez gero, ikusi .

  #### Caja in browser mode

  Caja in browser mode.
Modu espaziala: nabigatu fitxategietan eta karpetetan objektuak balira bezala

  Fitxategi-kudeatzaileak karpeta jakin bat erakusten du. Karpeta bat irekitzean, karpeta horren leiho berri bat irekitzen da. Karpeta jakin bat irekitzen duzun aldi bakoitzean, karpeta horren leihoa bistaratzen da pantailako leku berean, aurreko aldian bistaratutako tamaina berarekin (horregatik deitzen zaio ‘modu espaziala’).

  Modu espaziala erabiltzean, beharbada fitxategi-kudeatzailearen leiho gehiago irekiko zaizkizu pantailan. Bestalde, erabiltzaile batzuentzat lanerako errazagoa izan daiteke fitxategiak eta karpetak kokaleku jakin batzuk dituzten objektu fisikoak balira bezala irudikatzea. Modu espazialaren erabilerari buruzko informazio gehiago nahi izanez gero, ikusi .

  #### Three Folders Opened in Spatial Mode

  Three Folders Opened in Spatial Mode.

  Ikusi nola modu espazialean beste ikono batekin adierazten duen irekitako fitxategia Caja fitxategi-kudeatzaileak.

## Modu espaziala

The following section describes how to browse your system using the Caja file manager when configured in spatial mode. In spatial mode, each Caja window corresponds to a single folder. When you open a folder its window appears at the same place on the screen as the last time you looked at it. This is the default behavior in Caja.

Arakatzaile modua eta modu espaziala konparatzeko, ikusi .

### Leiho espazialak

Leiho espazial berri bat irekitzen da karpeta bat irekitzen duzun aldi bakoitzean. Karpeta bat irekitzeko, egin hauetako bat:

- Double-click the folder's icon on the desktop or an existing window.

- Hautatu karpetan, eta sakatu Ktrl O.

- Hautatu karpeta, eta sakatu Alt behera gezia

- Choose an item from the on the top panel. Your Home Folder and folders you have bookmarked are listed here. For more on bookmarks, see .

Uneko karpeta ixteko karpeta berria irekitzean , mantendu sakatuta Maius klik bikoitza egitean, edo sakatu Maius Alt behera gezia.

irudian modu espazialeko leiho bat ikusten da, Ordenagailua karpetako edukiarekin.

#### Contents of a folder in a spatial mode.

Displaying a folder in spatial mode.

Modu espazialean Caja leiho bakoitzak kokaleku bakar bat erakusten du. Beste kokaleku bat hautatzean bigarren Caja leiho bat irekiko da. Kokaleku bakoitzak gogoratu egiten duenez aurreko aldian zein posiziotan ireki zen pantailan, oso erraz ezagutu ditzakezu karpetak, asko dituzunean irekita aldi berean.

Jende askoren iritziz hobea da modu espaziala, bereziki fitxategiak edo karpetak beste kokaleku batzuetara eramateko, baina beste batzuei nahasgarria egiten zaie hainbeste leiho irekita edukitzea. irudian arakatze espazialaren adibide bati kusiko duzu, kokaleku asko irekita dituzula.

#### Three Folders Opened in Spatial Mode

Three Folders Opened in Spatial Mode.

Because spatial mode will fill your screen with Caja windows, it is important to be able to reposition them effectively. By holding the Alt key and clicking anywhere within the bounds of a Caja window you may reposition it simply, instead of requiring that you reposition it by dragging its title bar.

### Leiho espazialen osagaiak

taulan fitxategi-objektuen leihoen osagaiak azaltzen dira.

#### Leiho espazialen osagaiak

Osagaia | Deskribapena
--- | ---

Menu-barra

Fitxategi-kudeatzailean egiten diren atazei dagozkien botoiak daude.

Fitxategi-kudeatzailearen leihoetatik laster-menua ere ireki daiteke. Laster-menu hau irekitzeko, egin klik eskuineko botoiaz fitxategi-kudeatzailearen leihoan. Menu horretako elementuak aldatu egingo dira eskuineko botoiaz klik egiten duzun lekuaren arabera. Adibidez, fitxategi edo karpeta batean eskuineko botoiaz klik egiten duzunean, fitxategiari edo karpetari buruzko elementuak aukera ditzakezu. Ikusteko panelaren atzeko planoan eskuin botoiaz klik egitean, ikusteko paneleko elementuen bistaratzearekin lotutako elementuak aukera ditzakezu.

Ikusteko panela

Honako hauen edukia erakusten du:

- Karpetak

- FTP guneak

- Windows partekatzeak

- WebDAV zerbitzariak

- URI bereziei dagozkien kokalekuak

Egoera-barra | Egoerari buruzko informazioa erakusten du.
Karpeta gurasoaren hautatzailea | Karpetaren hierarkia erakusten du goitibeherako zerrenda honek. Karpeta bat irekitzeko, hautatu zerrendan. Sakatuta mantendu Maius zerrendatik aukeratzean, uneko karpeta ixteko berria irekitzen denean.

### Zure etxeko karpeta leiho espazial batean bistaratzea

Etxeko karpeta bistaratzeko, egin ekintza hauetako bat:

- Egin klik bikoitza mahaigaineko Etxea objektuan.

- Karpeta-leihoaren menu-barran, hautatu Lekuak Karpeta nagusia.

- Goiko paneleko menu-barratik, hautatu Lekuak Etxeko karpeta.

Leiho espazialak zure etxeko karpetaren edukia erakutsiko du.

### Karpeta guraso bat bistaratzea

Uneko karpeta daukan karpeta da karpeta gurasoa. Uneko karpetaren gurasoaren edukia bistaratzeko, egin hauetako bat:

- Hautatu Fitxategia>Ireki gurasoa.

- Sakatu Alt gora gezia.

- Aukeratu karpeta gurasoaren hautatzailetik, leihoaren behe-ezkerraldean.

Uneko karpeta ixteko gurasoa irekitzean, mantendu sakatuta Maius tekla karpeta gurasoaren hautatzailetik aukeratzean, edo sakatu Maius Alt gora gezia.

### Karpetak ixtea

Karpetak ixteko, nahikoa duzu leihoa ixteko botoian klik egitea, baina beharbada hori ez da izango leihoak ixteko modurik eraginkorrena. Uneko karpeta bakarrik ikusi nahi baduzu, eta ez uneko karpetara heltzeko irekitzen joan zaren karpeta guztiak, hautatu Fitxategia Itxi karpeta gurasoak. Pantailako karpeta guztiak itxi nahi badituzu, hautatu Fitxategia Itxi karpeta guztiak.

### Karpeta bat arakatzaile-leiho batean bistaratzea

Karpeta bat bakarrik bistaratu nahi baduzu arakatzaile moduan, baina gainerakoan modu espazialean lanean jarraitu, egin urrats hauetako bat:

1. Select a folder while in spatial mode.

2. Hautatu Fitxategia Arakatu karpeta.

### Kokaleku batean irekitzea

Karpeta bat edo beste kokaleku bat modu espazialean ireki dezakezu bere izena idatziz.

Choose L File Open Location , and type the path or URI of the location you wish to open.

## Arakatzaile modua

Arakatzaile moduan konfiguratuta dagoenean, Caja fitxategi-kudeatzailearekin sistema nola arakatu azaltzen da atal honetan. Arakatzaile moduan, karpeta bat irekitzean, eguneratu egiten da fitxategi-kudeatzailearen uneko leihoa karpeta berriaren edukia erakusteko.

Arakatzaile modua eta modu espaziala konparatzeko, ikusi .

### Fitxategi-arakatzailearen leihoa

You can access the file browser in the following ways:

- Choose Applications System Tools File Browser.

- While in spatial mode you may open a folder in browser mode by right clicking on that folder and choosing Browse Folder. A new file browser window will then open and display the contents of the selected folder.

- If Caja is set to always open browser windows, double clicking any folder will open a browser window, see .

#### Fitxategi-arakatzailearen leiho bateko karpeta baten edukia

A folder in a file browser window.

MATE mahaigainaren banaketa batzuetan, tresna-barrako Etxera botoiak beste izen bat izan dezake, Dokumentuak, esate baterako.

#### Fitxategi-arakatzailearen leihoaren osagaiak

taulan fitxategi-arakatzaile baten leihoaren osagaiak azaltzen dira.

##### Fitxategi-arakatzailearen leihoaren osagaiak

Osagaia | Deskribapena
--- | ---

Menu-barra

Fitxategi-kudeatzailean egiten diren atazei dagozkien botoiak daude.

Fitxategi-kudeatzailearen leihoetatik laster-menua ere ireki daiteke. Laster-menu hau irekitzeko, egin klik eskuineko botoiaz fitxategi-kudeatzailearen leihoan. Menu horretako elementuak aldatu egingo dira eskuineko botoiaz klik egiten duzun lekuaren arabera. Adibidez, fitxategi edo karpeta batean eskuineko botoiaz klik egiten duzunean, fitxategiari edo karpetari buruzko elementuak aukera ditzakezu. Ikusteko panelaren atzeko planoan eskuin botoiaz klik egitean, ikusteko paneleko elementuen bistaratzearekin lotutako elementuak aukera ditzakezu.

Tresna-barra

Fitxategi-arakatzailean egiten diren atazei dagozkien menuak ditu.

- Atzera Justu aurrez bisitatutako kokalekura eramaten du. Ondoko goitibeherako zerrendan, berriz, azkenaldian gehien bisitatutako kokalekuen zerrenda bat aurkituko duzu, azkarrago joan ahal izateko.

- Forward Performs the opposite function to the Back toolbar item. If you have previously navigated back in time, then this button returns you to the present.

- Gora Maila bat gora egiten du, uneko karpetaren gurasora.

- Berritu Uneko karpetaren edukia freskatzen du.

- Etxea Zure etxeko karpeta irekitzen du.

- Ordenagailua Ordenagailua karpeta irekitzen du.

- Bilatu Bilaketa-barra irekitzen du.

Helbide-barra

Helbide-barra ahalmen handiko tresna da ordenagailuan nabigatzeko. Hiru modutan ager daiteke, zure hautapenaren arabera. Informazio gehiago nahi izanez gero helbide-barraren erabilerari buruz, ikusi . Hiru konfigurazioetan helbide-barrak beti elementu hauek izaten ditu.

- Zoom buttons: Enables you to change the size of items in the view pane.

- Ikusi honela goitibeherako zerrenda: ikusteko panelean elementuak nola erakutsiko diren zehazteko aukera ematen dizu.

Albo-panela

Funtzio hauek egiten ditu:

- Uneko fitxategiari edo karpetari buruzko informazioa erakusten du.

- Fitxategietan batetik bestera nabiga dezakezu.

Alboko panela bistaratzeko, hautatu Ikusi Alboko panela. Albo-panelean dagoen goitibeherako zerrendaren bidez albo-panelean zer erakutsi aukera dezakezu. Aukera hauen artean hauta dezakezu:

- Places

  Interes jakin bateko lekuak bistaratzen ditu.

- Information

  Uneko karpetaren ikonoa eta informazioa bistaratzen ditu. Botoiak alboko panelean ager daitezke. Botoiek uneko karpetaren gaineko ekintzak egiteko aukera ematen dute, ekintza lehenetsia egin beharrean.

- Tree

  Fitxategi-sistema egitura hierarkikoan bistaratzen du. Zuhaitza fitxategietan batetik bestera nabigatzeko erabil dezakezu.

- History

  Azkena bisitatu dituzun fitxategien, karpeten, FTP guneen eta URIen historia-zerrenda dauka.

- Notes

  Fitxategiei eta karpetei oharrak gehi diezazkiekezu.

- Emblems

  Fitxategi edo karpeta bati gehi diezazkiokezun ikurrak ditu.

Alboko panela ixteko, egin klik alboko paneleko goi-eskuinaldeko X botoian.

Ikusteko panela

Honako hauen edukia erakusten du:

- Karpetak

- FTP guneak

- Windows partekatzeak

- WebDAV zerbitzariak

- URI bereziei dagozkien kokalekuak

Egoera-barra | Egoerari buruzko informazioa erakusten du.

### Fitxategi-arakatzailearen leihoaren osagaiak erakustea eta ezkutatzea

irudian azaldutako fitxategi-arakatzailearen osagaiak erakusteko edo ezkutatzeko, erakutsi elementu hauetako bat menutik:

- Alboko panela ezkutatzeko, hautatu Ikusi Alboko panela. Alboko panela berriro bistaratzeko, hautatu Ikusi Alboko panela. Bestela, F9 saka dezakezu alboko panelaren ikusgaitasuna txandakatzeko.

- Tresna-barra ezkutatzeko, hautatu Ikusi Tresna-barra nagusia. Tresna-barra berriro bistaratzeko, hautatu Ikusi Tresna-barra nagusia berriro.

- Helbide-barra ezkutatzeko, hautatu Ikusi Helbide-barra. Helbide-barra erakusteko berriro, hautatu Ikusi Helbide-barra berriro.

- Egoera-barra ezkutatzeko, hautatu Ikusi Egoera-barra. Egoera-barra berriz ere bistaratzeko, hautatu Ikusi Egoera-barra berriro.

### Helbide-barraren erabilera

Fitxategi-kudeatzailearen helbide-barrak kokaleku-eremua, botoi-barra edo bilaketa-eremua erakuts dezake. Horietako bakoitza oso erabilgarria da egoera desberdinetan.

- Button bar

  Lehenespenez, botoi-barra bistaratzen da. Uneko kokalekuaren hierarkia erakusten duen botoi-errenkada bat bistaratzen da, botoi batekin karpeta edukitzaile bakoitzeko. Egin klik botoian hierarkiako karpeten artean salto egiteko. Jatorrizko karpetara itzul zaitezke. Azken botoi gisa erakusten da errenkadan.

  Botoiak arrastatu ere egin ditzakezu, beste kokaleku batera adibidez, karpeta bat kopiatzeko.

  #### The button bar

  The button bar.

- Text Location Bar

  Testuzko kokaleku-barrak uneko kokalekua erakusten du testuzko bide-izen gisa. Adibidez: '/home/erabiltzailea/Dokumentuak'. Kokaleku-eremua oso erabilgarria oso erraz joan ahal izateko karpeta jakin batera.

  Kokaleku berri batera joateko, idatzi bide-izen berri bat edo editatu unekoa, eta ondoren sakatu Sartu. Bide-izenaren eremuak automatikoki osatzen du idazten ari zarena, aukera bat bakarrik dagoenean. Iradokizuna onartzeko, sakatu Tab.

  Beti testuzko kokaleku-barra erabiltzeko, egin klik kokaleku-barraren ezkerreko txandakatze-botoian.

  Azkar aldatzeko testuzko kokaleku-barrara botoi-barra erabiltzen ari zarenean, sakatu Ktrl L, hautatu Joan Kokalekua, edo sakatu Hasierako barra (/) erroko direktoriotik hasten den bide-izena idazteko. Helbide-barrak kokaleku-botoiak erakusten ditu berriro Sartu sakatzean, edo Ihes botoiarekin bertan behera uztean.

  #### The location bar

  The location bar.

- Search bar

  By pressing Ctrl F or selecting the Search toolbar button the search bar appears. For more information on searching see . The search bar is excellent for locating files or folders when you are not sure of their exact location.

  #### The search bar

  The search bar.

### Zure etxeko karpeta bistaratzea

Etxeko karpeta azkar bistaratzeko, egin ekintza hauetako bat fitxategi-arakatzailearen leihotik:

- Hautatu Joan Karpeta nagusia.

- Egin klik tresna-barrako Etxera botoian.

- Egin klik Lekuak alboko-paneleko Etxea botoian.

Fitxategi-arakatzailearen leihoak etxeko karpetaren edukia erakutsiko du.

### Karpeta bat bistaratzea

Karpeta baten edukia zerrenda-ikuspegian nahiz ikono-ikuspegian bistara daiteke, dagokion elementuan hautatuz Ikusi honela menuan. Informazio gehiago nahi izanez gero zerrenda-ikuspegiari eta ikono-ikuspegiari buruz, ikusi

- Egin klik bikoitza karpetan, ikusteko panelean.

- Erabili albo-paneleko Zuhaitza. Informazio gehiago nahi izanez gero, ikusi .

- Egin klik helbide-barrako Helbide-botoietan.

- Sakatu Ktrl L testuzko Helbidearen eremua bistaratzeko, idatzi bistaratu nahi duzun karpetaren bide-izena, eta sakatu Sartu. Helbidea eremuan 'automatikoki osatu' eginbidea dago. Bide-izena idazten duzun bitartean, fitxategi-kudeatzaileak fitxategi-sistema irakurtzen du. Direktorio bakarra identifikatzeko adina karaktere idatzitakoan, fitxategi-kudeatzaileak direktorioaren izena bukatzen du Helbidea eremuan.

- Erabili tresna-barrako Atzera botoia eta tresna-barrako Aurrera botoia nabigazio-historia arakatzeko.

Uneko karpeta baino maila bat gorago dagoen karpetara joateko, hautatu Joan Gora. Bestela, egin klik tresna-barrako Gora botoian.

### Karpeta guraso bat bistaratzea

Unean arakatzen ari zaren karpetaren gurasoa hierarkian maila bat gorago dagoena da. Karpeta gurasoaren edukia bistaratzeko, egin urrats hauetako bat:

- Sakatu tresna-barrako Gora botoia.

- Hautatu Gora Ireki gurasoa menu-barran.

- Sakatu Atzera tekla.

### Alboko paneleko zuhaitza erabiltzea

Zuhaitza ikuspegia alboko panelaren eginbide erabilgarrienetako bat da. Zure fitxategi-sistemaren errepresentazio hierarkikoa erakusten du, eta fitxategi-sistema arakatzeko modu erabilgarri bat eskaintzen du. Zuhaitza albo-panelean bistaratzeko, hautatu Zuhaitza albo-paneleko goiko goitibeherako zerrendan.

In the Tree view, open folders are represented as downwards facing arrows.

taulak Zuhaitzarekin egin ditzakezun atazak azaltzen ditu, eta nola egin ere bai.

#### Zuhaitz-atazak

Ataza | Ekintza
--- | ---
Ireki Zuhaitza. | Hautatu Zuhaitza albo-paneleko goiko goitibeherako zerrendan.
Itxi Zuhaitza. | Aukeratu beste elementu bat albo-panelaren goiko goitibeherako zerrendan.
Zabaldu Zuhaitzeko karpeta bat. | Egin klik Zuhaitzeko karpetaren ondoko gezian.
Tolestu Zuhaitzeko karpeta bat. | Egin klik Zuhaitzeko karpetaren ondoko gezian.
Bistaratu karpetako edukia ikusteko panelean. | Hautatu Zuhaitzeko karpeta.
Ireki fitxategi bat. | Hautatu Zuhaitzeko fitxategia.

Hobespenak ezar ditzakezu Zuhaitzak fitxategiak bistara ez ditzan. Informazio gehiago nahi izanez gero, ikusi .

### Nabigazioaren historia erabiltzea

The file browser window maintains a history list of files, folders, FTP sites, and URI locations you have recently visited. You can use the history list to navigate to or quickly return to these places. Your history list contains the last ten items that you viewed.

Historia-zerrenda garbitzeko, hautatu Joan Garbitu historia.

#### Historia-zerrendan nabigatzea Joan menua erabiliz

Aurrez ikusitako elementuen zerrenda bistaratzeko, hautatu Joan menua. Historia-zerrenda Joan menuaren behealdean bistaratuko da. Historia-zerrendako elementu bat irekitzeko, egin klik elementuan.

#### Historia-zerrendan nabigatzea tresna-barra erabiliz

Tresna-barra erabiltzeko historia-zerrendan nabigatzean, egin ekintza hauetako bat:

- Historia-zerrendako karpeta edo URIa irekitzeko, egin klik tresna-barrako Atzera botoian.

- Historia-zerrendako karpeta edo URIa irekitzeko, egin klik tresna-barrako Aurrera botoian.

- Aurrez ikusitako elementuen zerrenda bat bistaratzeko, egin klik tresna-barraren Atzera botoiaren eskuineko behera gezian. Zerrenda horretako elementu bat irekitzeko, egin klik elementuan.

- Uneko elementua ikusi eta gero ikusitako elementuen zerrenda bat bistaratzeko, egin klik tresna-barraren Aurrera botoiaren eskuineko behera gezian. Zerrenda horretako elementu bat irekitzeko, egin klik elementuan.

#### Historia-zerrendan nabigatzea alboko paneleko historia erabiliz

Historia-zerrenda albo-panelean bistaratzeko, hautatu Historia albo-paneleko goiko goitibeherako zerrendan. Albo-paneleko Historia-zerrendan aurrez ikusitako elementuen zerrenda bat bistaratzen da.

Ikuspegi paneleko historia-zerrendako elementu bat bistaratzeko, egin klik bikoitza elementu horretan Historia-zerrendan.

## Fitxategiak irekitzea

Fitxategi bat irekitzen duzunean, fitxategi-kudeatzaileak fitxategi mota horrentzako aurrez ikusitako ekintza egiten du.

Adibidez, musika-fitxategi bat irekitzean musika-erreproduzitzaile lehenetsiarekin erreproduzituko da, edo testu-fitxategi bat irekitzean testu-editore batean irakurri eta editatu ahal izango da, edo irudi-fitxategi bat irekitzean irudia bistaratuko da.

Fitxategi-kudeatzaileak fitxategi baten edukia egiaztatzen du fitxategiaren mota zehazteko. Lehen lerroak fitxategiaren mota zehazten ez badu, fitxategi-kudeatzaileak fitxategiaren luzapena egiaztatzen du.

If you open an executable text file, that is, one that Caja considers can be run as a program, then you will be asked what you want to do: run it, or display it in a text editor. You can modify this behavior in .

### Ekintza lehenetsia exekutatzea

Ekintza lehenetsia exekutatzeko, egin klik bikoitza fitxategian. Adibidez, testu soileko dokumentuen ekintza lehenetsia fitxategia testu-ikustailean bistaratzea bada, fitxategian klik bikoitza egin dezakezu fitxategia testu-ikustailean bistaratzeko.

Fitxategi-kudeatzailearen hobespenak ezar ditzakezu, fitxategian behin klik egin eta ekintza lehenetsia exekutatu dadin. Informazio gehiago nahi izanez gero, ikusi .

### Ekintza lehenetsi gabeak exekutatzea

Fitxategi baten ekintza lehenetsi gabeak exekutatzeko, hautatu ekintzak aplikatu nahi dizkiozun fitxategia. Fitxategia menuan, "Ireki honekin" aukerak edukiko dituzu, edo Ireki honekin azpimenua bestela. Hautatu egin nahi duzun aukera zerrendan.

### Ekintzak gehitzea

Fitxategi mota batekin lotutako ekintzak gehitzeko, egin urrats hauek:

1. Ikusteko panelean, hautatu ekintza gehitu nahi diozun motako fitxategi bat.

2. Hautatu Fitxategia Ireki beste aplikazio batekin.

3. Aukeratu aplikazio bat irekitako elkarrizketa-koadroan, edo arakatu mota honetako fitxategiak irekitzeko erabili nahi duzun aukeratzeko.

Aukeratzen duzun ekintza gehitu egingo zaio mota jakin horretako fitxategiak irekitzeko ekintzen zerrendari. Lehendik ez badago mota horri asoziatutako ekintzarik, orain gehitutako ekintza izango da lehenetsia.

Ireki honekin atal fitxadunean ere gehi ditzakezu ekintzak, Fitxategia Propietateak elkarrizketa-koadroan.

### Ekintzak aldatzea

Fitxategi mota batekin lotutako ekintzak aldatzeko, egin urrats hauek:

1. Ikusteko panelean, hautatu ekintza aldatu nahi diozun motako fitxategi bat.

2. Hautatu Fitxategia Propietateak.

3. Hautatu Ireki honekin atal fitxaduna.

4. Erabili Gehitu edo Kendu botoiak ekintzen zerrenda egokitzeko. Hautatu ekintza lehenetsia zerrendaren ezkerreko aukerarekin.

## Fitxategiak bilatzea

Caja fitxategi-kudeatzailearekin oso erraz aurki ditzakezu fitxategiak eta karpetak. Bilaketa bati ekiteko, sakatu Ktrl F edo hautatu tresna-barrako Bilatu botoia. Bilaketa-barrak bistaratu beharko luke, hemen bezala:

### The search bar

The search bar.

Idatzi bilatu nahi duzun fitxategiaren edo karpetaren izenean edo edukian agertzen diren karaktereak, eta sakatu Sartu. Bilaketaren emaitzak ikusteko panelean agertuko dira, irudi honetan ikusten den bezala:

### The result of a search

The result of a search.

If you are not happy with your search, you can refine it by adding addition conditions. This allows you to restrict the search to a specific file type or location. To add search conditions click the + icon. shows a search which has been restricted to the users home directory and to only search for text files.

### Restricting a search

Restricting a search.

### Bilaketak gordetzea

Caja fitxategi-kudeatzailearen bilaketak gero erabiltzeko ere gorde daitezke. Behin gordetakoan, bilaketak berriro ireki ahal izango dituzu geroago. Erabiltzaileak gordetako hiru bilaketa ikusten dira irudi honetan, horietako bat arakatuz: .

#### Browsing the results of a saved search

Browsing the results of a saved search.

Gordetako bilaketen portaera karpeta arruntena bezalakoxea da: ireki ditzakezu, eta fitxategiak gordetako bilaketa batetik bestera aldatu edo ezabatu ere bai.

## Fitxategiak eta karpetak kudeatzea

Fitxategiekin eta karpetekin nola lan egin behar den azaltzen da atal honetan.

### Direktorioak eta fitxategi-sistemak

In Linux and other Unix-like operating systems, the filesystem is organised in a hierarchical, tree-like structure. The highest level of the filesystem is the `/` or root directory. These operating systems create a virtual file system, in which a filesystem object, such as a file or a directory, is represented by an inode. Each inode stores information about its parent and children, as well as its own attributes, among others, the owner, the permissions, the last change, access or modification of the filesystem object.

Adibidez, `/home/jebediah/cheeses.odt` `cheeses.odt` fitxategiaren bide-izen osoa izango litzateke: `jebediah` direktorioan dago, direktorio hori `home` direktorioaren azpian, eta direktorio hori, berriz, erroko (`/`) direktorioaren azpian.

Underneath the root (`/`) directory, there is a set of important directories, or symbolic links to directories:

- `/bin` - aplikazio bitar garrantzitsuak

- `/boot` - ordenagailua abiarazteko behar diren fitxategiak

- `/dev` - gailuen fitxategiak

- `/etc` - konfigurazio-fitxategiak, abioko scriptak, etab.

- `/home` - erabiltzaile lokalen etxeko direktorioak

- `/lib` - sistemaren liburutegiak

- `/lost+found` - erroko (`/`) direktorioaren azpian dauden fitxategien lost+found sistema edo bilatutakoen eta galdutakoen sistema

- `/media` - muntatutako (kargatutako) euskarri aldagarria, hala nola CDak, kamera digitalak, etab.

- `/mnt` - muntatutako fitxategi-sistemak

- `/opt` - instalatzeko aukerako fitxategien kokalekua da

- `/proc` - sistemaren egoerari buruzko informazioa gordetzen duen direktorio dinamiko berezia da. Exekutatzen ari diren prozesuen berri ere ematen du.

- `/root` - root erabiltzailearen etxeko direktorioa. Barra etzana rut esaten zaio, edo 'slash-root’, ingelesez adierazita.

- `/sbin` - sistemaren fitxategi bitar garrantzitsuak gordetzen ditu

- `/srv` - zerbitzariek erabiltzen dituzten datuen kokalekua da

- `/sys` - sistemari buruzko informazioa biltzen du

- `/tmp` - aldi baterako fitxategiak biltzen ditu

- `/usr` - erabiltzaile gehienek atzitzeko erabilgarri dauden aplikazioak eta fitxategiak izaten ditu batik bat

- `/var` - egunkariak eta datu-baseak bezalako fitxategi aldakorrak

More detailed information on the UNIX-like filesystem hierarchy is available at Filesystem Hierarchy Standard 3.0 http://refspecs.linuxfoundation.org/fhs.shtml.

### Ikuspegien erabilera fitxategiak eta karpetak bistaratzeko

Fitxategi-kudeatzaileko ikuspegien bidez karpetako edukia bi modutara bistara dezakezu: ikono-ikuspegian edo zerrenda-ikuspegian.

- Ikono-ikuspegia

  Shows the items in the folder as icons.

  #### The Home Folder displayed in an icon view

  Your Home Folder displayed in an icon view.

- Zerrenda-ikuspegia

  Shows the items in the folder as a list.

  #### The Home Folder displayed in a list view

  Your Home Folder displayed in a list view.

Ikusi menua edo Ikusi honela goitibeherako zerrenda erabil dezakezu ikono-ikuspegiaren eta zerrenda-ikuspegiaren artean aukeratzeko. Fitxategiak karpetan nola antolatu edo ordenatu nahi dituzun zehaztu dezakezu, elementuen tamaina aldatu ere bai, ikusteko panelean. Ikono-ikuspegia eta zerrenda-ikuspegia nola erabil daitezkeen azaltzen da hurrengo ataletan.

#### Fitxategiak ikono-ikuspegian antolatzeko

Karpeta baten edukia ikono-ikuspegian bistaratzen duzunean, karpetako elementuak nola antolatu zehaztu dezakezu. Elementuak ikono-ikuspegian nola antolatu zehazteko, hautatu Ikusi Antolatu elementuak. Antolatu elementuak azpimenuan atal hauek aurkituko dituzu:

- Goian fitxategiak eskuz antolatzeko aukera bat aurkituko duzu.

- Erdiko ataleko aukeren bidez fitxategiak automatikoki ordena ditzakezu.

- Beheko ataleko aukeren bidez fitxategien antolaketa alda dezakezu.

Hautatu aukera egokiak azpimenuan. Honela azaltzen dira:

Aukera | Deskribapena
--- | ---
Manually | Hautatu aukera hau elementuak eskuz antolatzeko. Elementuak eskuz hautatzeko, arrastatu nahi duzun lekura ikuspegiaren panelean.
By Name | Select this option to sort the items alphabetically by name. The order of the items is not case-sensitive. If the file manager is set to display hidden files, the hidden files are shown last.
By Size | Hautatu aukera hau elementuak tamainaren arabera antolatzeko; elementu handiena lehena izango da. Elementuak tamainaren arabera ordenatzen dituzunean, karpetako elementu kopuruaren arabera ordenatuko dira karpetak. Karpetak ez dira karpetako elementuen guztizko tamainaren arabera ordenatzen.

By Type

Hautatu aukera hau elementuak objektu motaren arabera alfabetikoki antolatzeko. Elementuak alfabetikoki ordenatzen dira, MIME motaren azalpenaren arabera. MIME motak fitxategi baten formatua identifikatzen du, eta haren bidez aplikazioek fitxategia irakur dezakete. Adibidez, posta elektronikoko aplikazio batek `mage/png` MIME mota erabil dezake PNG fitxategia mezu elektroniko bati erantsita dagoen fitxategia dela detektatzeko.

By Modification Date | Hautatu aukera hau elementuak azken aldatze-dataren arabera ordenatzeko. Azkena aldatutako elementua hasieran agertzen da.
By Emblems | Hautatu aukera hau elementuak haiei gehitutako ikurren arabera ordenatzeko. Elementuak ikurraren izenaren arabera alfabetikoki antolatuko dira. Ikurrik ez duten elementuak azkena agertuko dira.
Compact Layout | Hautatu aukera hau elementuak elkarrengandik gertuago geratzeko ordenatzeko.
Reversed Order | Hautatu aukera hau elementuak antolatzeko aukeraren ordena alderantzikatzeko. Adibidez, elementuak izenaren arabera ordenatzen badituzu, hautatu Alderantzizko ordena aukera, elementuak alderantzizko ordena alfabetikoan antolatzeko.

#### Fitxategiak zerrenda-ikuspegian antolatzeko

Karpeta bateko edukia zerrenda-ikuspegian bistaratzen duzunean, karpetako elementuak nola antolatu nahi dituzun aukera dezakezu. Elementuak zerrenda-ikuspegian nola antolatu zehazteko, egin klik elementuak antolatzeko irizpide gisa erabili nahi duzun propietatea duen zerrendaren goiburuan. Ordenatzeko irizpidea alderantzikatzeko, egin klik berriro zutabe-goiburu berean.

Zerrenda-ikuspegian zutabeak gehitzeko edo kentzeko, hautatu Ikusi Zutabe ikusgaiak

Fitxategi-kudeatzaileak karpeta jakin bateko elementuak nola antolatu dituzun gogoan hartzen du. Karpeta bistaratzen duzun hurrengo aldian, elementuak zuk hautatutako ordenan egongo dira antolatuta. Bestela esanda, karpeta bateko elementuak nola antolatu zehazten duzunean, karpeta pertsonalizatzen duzu elementuak modu hartara agertzeko. Karpetaren antolaketa-ezarpenak hobespenetan zehaztutako antolaketa lehenetsiaren ezarpenetara itzultzeko, hautatu Ikusi Berrezarri ikuspegi lehenetsietan.

#### Ikuspegi bateko elementuen tamaina aldatzeko

Ikuspegi bateko elementuen tamaina alda dezakezu. Tamaina alda dezakezu, ikuspegiak fitxategi edo karpeta bat bistaratzen badu. Honela alda dezakezu ikuspegi bateko elementuen tamaina:

- Ikuspegi bateko elementuen tamaina handiagotzeko, hautatu Ikusi Handiagotu.

- Ikuspegi bateko elementuen tamaina txikiagotzeko, hautatu Ikusi Txikiagotu.

- Ikuspegi bateko elementuak tamaina normalera itzultzeko, hautatu Ikusi Tamaina normala.

Helbide-barrako zoom-botoiak ere erabil ditzakezu ikuspegi bateko elementuen tamaina aldatzeko. irudian zoom-botoiak nola erabili azaltzen da.

##### Zoomaren botoiak

Botoia | Botoiaren izena | Deskribapena
--- | --- | ---
Zoom Out button. | Txikiagotu botoia. | Egin klik botoi honetan ikuspegi bateko elementuen tamaina txikiagotzeko.
Normal Size button. | Tamaina normala botoia | Egin klik botoi honetan ikuspegi bateko elementuak tamaina normalera itzultzeko.
Zoom In button. | Handiagotu botoia | Egin klik botoi honetan ikuspegi bateko elementuen tamaina handiagotzeko.

Fitxategi-kudeatzaileak karpeta jakin bateko elementuen tamaina gogoan hartzen du. Karpeta bistaratzen duzun hurrengo aldian, elementuak zuk hautatutako tamainan bistaratzen dira. Bestela esanda, karpeta bateko elementuen tamaina aldatzen duzunean, karpeta pertsonalizatzen duzu elementuak tamaina hartan agertzeko. Elementuen tamaina hobespenetan zehaztutako tamaina lehenetsira itzultzeko, hautatu Ikusi Berrezarri ikuspegi lehenetsietan.

### Fitxategiak eta karpetak hautatzea

You can select files and folders in several ways in the file manager. Typically, this is achieved by clicking on the files using the mouse, as explained in . In addition, describes how to select a group of files matching a specific pattern.

#### Fitxategi-kudeatzailean elementuak hautatzea

Ataza | Ekintza
--- | ---
Elementu bat hautatzea | Egin klik elementuaren gainean.
Elkarren ondoan dauden elementuen multzoa hautatzea | Ikono-ikuspegian, arrastatu hautatu nahi dituzun fitxategiak. Zerrenda-ikuspegian, egin klik multzoko lehen elementuan. Eduki sakatuta Maius tekla, eta egin klik multzoko azken elementuan.
Hainbat elementu hautatzea | Sakatu Ktrl tekla eta ez askatu. Egin klik hautatu nahi dituzun elementuetan. Bestela, eduki sakatuta Ktrl tekla, eta arrastatu hautatu nahi dituzun fitxategiak.
Hautatu karpeta bateko elementu guztiak | Hautatu Editatu Hautatu fitxategi guztiak.

Elementu batean ekintza lehenetsia burutzeko, egin klik bikoitza elementuan. Fitxategi-kudeatzailearen hobespenak ezar ditzakezu, fitxategian behin klik egin eta ekintza lehenetsia exekutatu dadin. Informazio gehiago nahi izanez gero, ikusi .

#### Eredu jakin bat betetzen duten fitxategiak hautatzea

Caja-ek aukera ematen dizu eredu bat betetzen duten fitxategi guztiak hautatzeko, beren fitxategi-izena eta aukerako zenbait komodin oinarritzat hartuta. Oso erabilgarria izan daiteke, esate baterako, fitxategi-izenean "memo" daukaten fitxategi guztiak hautatu nahi badituzu. atalean eredu posible batzuen adibideak eta bat etorriko liratekeen fitxategiak aurkituko dituzu.

##### Fitxategi-kudeatzailean elementuak hautatzea

Eredua | Bat datozen fitxategiak
--- | ---
oharra.* | Eredu honek oharra izeneko fitxategiak parekatuko lituzke, duten luzapena dutela.
*.ogg | Eredu honek .ogg luzapena duten fitxategi guztiak parekatuko lituzke.
*memo* | Eredu honek beren izenean memo hitza duten fitxategi edo karpeta guztiak parekatuko lituzke.

‘Hautatu eredua’ komandoa exekutatzeko, hautatu Editatu Hautatu ereduak menutik. Nahi duzun eredua sartu ondoren, hautatutako ereduarekin bat datozen fitxategiak edo karpetak agertuko zaizkizu. Ondoren nahi duzuna egin dezakezu hautatutako fitxategi edo karpetekin.

### Arrastatu eta jaregin fitxategi-kudeatzailean

Arrastatu eta jaregin erabil dezakezu hainbat ekintza egiteko fitxategi-kudeatzailean. Arrastatu eta jaregitean, egiten ari zarenari buruzko informazioa ematen du saguaren erakusleak. Arrastatu eta jaregin funtzioarekin zer egin dezakezun azaltzen da taulan. Arrastatu eta jaregitean agertzen diren sagu-erakusleak ere azaltzen dira.

#### Arrastatu eta jaregin fitxategi-kudeatzailean

Ataza | Ekintza | Saguaren erakuslea
--- | --- | ---
Lekuz aldatu elementu bat | Arrastatu elementua kokaleku berrira. | Move pointer.
Kopiatu elementu bat | Hartu elementua, eta ondoren mantendu sakatuta Ktrl. Arrastatu elementua kopia eduki nahi duzun kokalekura. | Copy pointer.
Sortu elementu baten esteka sinbolikoa | Hartu elementua, eta ondoren mantendu sakatuta Ktrl Maius. Arrastatu elementua esteka sinbolikoa eduki nahi duzun kokalekura. | Symbolic link pointer.

Galdetu zer egin arrastatutako elementuarekin

Hartu elementua, eta ondoren mantendu sakatuta Alt tekla. Saguaren erdiko botoia ere erabil dezakezu gauza bera egiteko. Arrastatu elementua eduki nahi duzun kokalekura. Askatu saguaren botoia. Laster-menu bat agertuko da. Aukeratu elementu hauetako bat laster-menuan:

- Move here

  Elementua kokalekura eramaten du.

- Copy here

  Elementua kokalekuan kopiatzen du.

- Link here

  Esteka sinbolikoa sortzen dio elementuari kokalekuan.

- Set as Background

  Elementua irudia bada, mahaigaineko atzeko plano gisa ezartzen du irudi hori. Komando hau mahaigainaren, alboko panelaren edo ikusteko panelaren atzeko planoa ezartzeko erabil dezakezu.

- Cancel

  Arrastatu eta jaregin eragiketa bertan behera uzten du.

Ask pointer.

### Fitxategi edo karpeta bat lekuz aldatzea

Fitxategi edo karpeta bat lekuz alda dezakezu saguarekin arrastatuz, edo ebaki eta itsatsi komandoekin. Ondoko atalek bi metodo horiek azaltzen dituzte.

#### Arrastatu kokaleku berrira

Fitxategi edo karpeta bat kokaleku berrira arrastatzeko, egin urrats hauek:

1. Ireki fitxategi-kudeatzailearen bi leiho:

   - Lekuz aldatu nahi duzun elementua daukan leihoa.

   - Fitxategia eraman nahi duzun leihoa, edo fitxategia eramateko karpeta duen leihoa.

2. Arrastatu kokaleku berrira eraman nahi duzun fitxategia edo karpeta. Kokaleku berria leiho bat bada, jaregin leiho horretako edozein lekutan. Kokaleku berria karpeta-ikono bat bada, jaregin arrastatzen ari zaren elementua karpetan.

Fitxategia edo karpeta uneko kokalekua baino maila bat beheragoko dagoen karpetara eramateko, ez ireki beste leiho bat. Nahikoa da fitxategia edo karpeta leiho bereko beste kokaleku batera arrastatzea.

Arrastatzeari buruzko informazio gehiago nahi izanez gero, ikusi .

#### Ebaki eta itsatsi kokaleku berrira

Fitxategi edo karpeta bat ebaki eta gero beste karpeta batean itsats dezakezu, honela:

1. Hautatu lekuz aldatu nahi duzun fitxategia edo karpeta, eta ondoren hautatu Editatu Ebaki.

2. Open the folder to which you want to move the file or folder, then choose Edit Paste.

### Fitxategi edo karpeta bat kopiatzea

Fitxategi edo karpeta bat kopia dezakezu saguarekin arrastatuz, edo kopiatu eta itsatsi komandoekin. Ondoko atalek bi metodo horiek azaltzen dituzte.

#### Arrastatu kokaleku berrira

Fitxategi edo karpeta bat kopiatzeko, egin urrats hauek:

1. Ireki fitxategi-kudeatzailearen bi leiho:

   - Lekuz aldatu nahi duzun elementua daukan leihoa.

   - Fitxategia eraman nahi duzun leihoa, edo fitxategia eramateko karpeta duen leihoa.

2. Arrastatu kokaleku berrira eraman nahi duzun fitxategia edo karpeta. Mantendu sakatuta Ktrl arrastatu aurretik edo arrastatzean. Kokaleku berria leiho bat bada, jaregin leiho horretako edozein lekutan. Kokaleku berria karpeta-ikono bat bada, jaregin arrastatzen ari zaren elementua karpetan.

Fitxategia edo karpeta uneko kokalekua baino maila bat beheragoko dagoen karpeta batean kopiatzeko, ez ireki beste leiho bat. Horren ordez, hartu fitxategia edo karpeta eta eduki sakatuta Ktrl tekla. Arrastatu fitxategia edo karpeta leiho bereko kokaleku berrira.

Arrastatzeari buruzko informazio gehiago nahi izanez gero, ikusi .

#### Kopiatu eta itsatsi kokaleku berrira

Fitxategi edo karpeta bat kopiatu eta gero beste karpeta batean itsats dezakezu, honela:

1. Hautatu kopiatu nahi duzun fitxategia edo karpeta, eta ondoren hautatu Editatu Kopiatu.

2. Open the folder to which you want to copy the file or folder, then choose Edit Paste.

### Fitxategi edo karpeta bat bikoiztea

Fitxategi edo karpeta baten kopia bat egiteko uneko karpetan, egin urrats hauek:

1. Hautatu bikoiztu nahi duzun fitxategia edo karpeta.

2. Hautatu Editatu Bikoiztu.

   Fitxategiaren edo karpetaren kopia bat agertzen da uneko karpetan.

### Karpeta bat sortzea

Karpeta bat sortzeko, egin urrats hauek:

1. Ireki sortu nahi duzun karpeta edukiko duen karpeta.

2. Hautatu Fitxategia Sortu karpeta. Bestela, egin klik eskuineko botoiaz leihoaren atzeko planoan eta hautatu Sortu karpeta.

   Karpeta izengabe bat gehituko da kokalekuan. Karpetaren izena hautatuta egongo da.

3. Idatzi karpetaren izena, eta sakatu Sartu tekla.

### Txantiloiak eta dokumentuak

Sarritan sortzen dituzun dokumentuetatik txantiloiak sor ditzakezu. Adibidez, fakturak askotan egiten badituzu, faktura huts baten dokumentua sor dezakezu, eta dokumentua `faktura.doc` izenarekin gorde `$HOME/Txantiloiak` karpetan.

Fitxategi-arakatzailearen leiho batetik ere atzi ditzakezu txantiloiak. Hautatu Joan Txantiloiak.

Txantiloiaren izena azpimenu gisa bistaratzen da Sortu dokumentua menuan.

Txantiloi-karpetan ere sor ditzakezu azpikarpetak. Azpikarpetak azpimenu gisa bistaratzen dira menuan.

Txantiloiak partekatu ere egin ditzakezu. Sortu esteka sinboliko bat txantiloien karpetatik txantiloi partekatuak dituen karpetara.

#### Dokumentu bat sortzea

Dokumentu-txantiloiak badauzkazu, instalatutako txantiloietatik dokumentu bat sortzea aukera dezakezu.

Dokumentu bat sortzeko, egin urrats hauek:

1. Hautatu sortu nahi duzun dokumentu berria edukiko duen karpeta.

2. Hautatu Fitxategia Sortu dokumentua. Bestela, egin klik eskuineko botoiaz ikusteko panelaren atzeko planoan eta hautatu Sortu dokumentua.

   Erabilgarri dauden txantiloien izenak azpimenu gisa bistaratzen dira Sortu dokumentua menuan.

3. Egin klik bikoitza sortu nahi duzun dokumentuaren txantiloiaren izenean.

4. Dagokion karpetan gorde aurretik, aldatu izena dokumentuari.

### Fitxategi edo karpeta bati izena aldatzea

Fitxategi edo karpeta bati izena aldatzeko, egin urrats hauek:

1. Hautatu izena aldatu nahi diozun fitxategia edo karpeta.

2. Hautatu Editatu Aldatu izena. Bestela, egin klik eskuineko botoiaz fitxategian edo karpetan, eta hautatu Aldatu izena.

   Fitxategiaren edo karpetaren izena hautatuta egongo da.

3. Idatzi fitxategiari edo karpetari eman nahi diozun izena, eta sakatu Sartu.

### Fitxategi edo karpeta bat zakarrontzira botatzea

Fitxategi edo karpeta bat zakarrontzira botatzeko, egin urrats hauek:

1. Hautatu zakarrontzira bota nahi duzun fitxategia edo karpeta.

2. Hautatu Editatu Bota zakarrontzira. Bestela, egin klik eskuineko botoiaz fitxategian edo karpetan, eta hautatu Bota zakarrontzira.

Bestela, fitxategia edo karpeta mahaigaineko Zakarrontzia objektura arrasta dezakezu.

Fitxategi edo karpeta bat euskarri aldagarri batetik Zakarrontzira botatzen duzunean, fitxategia edo karpeta Zakarrontzia kokalekuan gordetzen da euskarri aldagarrian. Fitxategia edo karpeta euskarri aldagarri batetik betiko kentzeko, Zakarrontzia hustu behar duzu.

### Fitxategi edo karpeta bat ezabatzea

Fitxategi edo karpeta bat ezabatzen duzunean, fitxategia edo karpeta ez da Zakarrontzira botatzen, baizik eta berehala ezabatzen da fitxategi-sistematik. Ezabatu menu-elementua erabilgarri egoteko, aurrez Sartu zakarrontzia saltatuko duen 'Ezabatu' komandoa aukera hautatu behar duzu Fitxategi-kudeaketaren hobespenak elkarrizketa-koadroan.

Fitxategi edo karpeta bat ezabatzeko, egin urrats hauek:

1. Hautatu ezabatu nahi duzun fitxategia edo karpeta.

2. Hautatu Editatu Ezabatu. Bestela, egin klik eskuineko botoiaz fitxategian edo karpetan, eta hautatu Ezabatu.

Alternatively, select the file or folder you want to delete, and press Shift Del.

This shortcut is independent from the Include a Delete command that bypasses Trash option.

### Fitxategi edo karpeta baten esteka sinbolikoa sortzea

Esteka sinbolikoa beste fitxategi edo karpeta bat seinalatzen duen fitxategi mota berezi bat da. Esteka sinboliko batean ekintza bat egiten duzunean, ekintza hori esteka horrek seinalatzen duen fitxategi edo karpetan egingo da. Bestalde, esteka sinboliko bat ezabatzen duzunean, esteka-fitxategia ezabatzen da eta ez esteka sinbolikoak seinalatzen duen fitxategia.

Fitxategi edo karpeta bati esteka sinbolikoa sortzeko, hautatu zein fitxategiri edo karpetari sortu nahi diozun esteka. Hautatu Editatu Sortu esteka. Fitxategirako edo karpetarako esteka uneko karpetan gehituko da.

Bestela, hartu esteka sortu nahi diozun elementua eta eduki sakatuta Ktrl Maius. Arrastatu elementua esteka eduki nahi duzun kokalekura.

Lehenespenez, fitxategi-kudeatzaileak ikur bat gehitzen die esteka sinbolikoei.

Esteka sinboliko baten baimenak esteka sinbolikoak seinalatzen duen fitxategiak edo karpetak zehazten ditu.

Arrastatzeari buruzko informazio gehiago nahi izanez gero, ikusi .

### Fitxategi edo karpeta baten propietateak ikustea

Fitxategi edo karpeta baten propietateak ikusteko, egin urrats hauek:

1. Hautatu propietateak ikusi nahi dizkiozun fitxategia edo karpeta.

2. Hautatu Fitxategia Propietateak. Propietateen elkarrizketa-koadroa bistaratuko da.

3. Erabili propietateen elkarrizketa-koadroa fitxategiaren edo karpetaren propietateak ikusteko.

4. Sakatu Itxi botoia propietateen elkarrizketa-koadroa ixteko.

Fitxategi edo karpetei dagokienez ikus edo ezar ditzakezun propietateak zerrendatzen dira ondorengo taula honetan. Kontuan izan erakusten den mota zehatza objektu motaren araberakoa izaten dela:

Propietatea | Deskribapena
--- | ---
Izena | Fitxategiaren edo karpetaren izena. Izena alda dezakezu hemen, eta fitxategiari edo karpetari izena aldatuko zaio Itxi botoia sakatzen duzunean.
Mota | Objektu mota, fitxategia edo karpeta, adibidez.
Kokalekua | Objektuaren sistema-bidea. Objektua ordenagailuan non dagoen adierazten du, sistemaren erroarekiko.
Bolumena | The volume on which a folder resides. This is the physical location of the folder, on which media it resides, for example which hard disk or CD-ROM drive.
Leku librea | Karpeta kokatutako unitatean dagoen leku librea. Karpeta horretan kopia dezakezun gehieneko datu kopurua adierazten du.
MIME mota | Fitxategi motaren izen ofiziala.
Aldatua | Objektua azkeneko aldiz aldatutako data eta ordua.
Atzitua | Objektua azkeneko aldiz bistaratutako data eta ordua.

### Fitxategi-baimenak

Baimenak fitxategi eta karpeta bakoitzari esleitzen zaizkion ezarpenak dira eta erabiltzaileek fitxategirako edo karpetarako zein motatako sarbidea eduki dezaketen adierazten dute. Adibidez, beste erabiltzaileek zure fitxategi bat irakur edo edita dezaketen erabaki dezakezu, edo bakarrik irakurtzeko sarbidea izango dute, baina aldaketak egiteko aukerarik gabe.

Fitxategi bakoitza erabiltzaile jakin batena da, eta erabiltzaile horren jabe den taldeari asoziatuta dago. "root" supererabiltzaileak sistemako edozein fitxategi atzi dezake.

Hiru erabiltzaile-kategoriaren baimenak ezar ditzakezu:

Jabea

  Fitxategia edo karpeta sortu duen erabiltzailea.

Taldea

  Jabearen gainetik dagoen erabiltzaile taldea, talde horretako kide delako.

Besterik

  Aurreko kategorietan sartzen ez diren beste erabiltzaileak.

Erabiltzaile-kategoria bakoitzarentzat baimen desberdinak ezar daitezke. Portaera desberdina dute fitxategientzat eta karpetentzat. Hona hemen xehetasunak:

irakurri

  Fitxategiak ireki daitezke

  Direktorioko edukia bistara daiteke

idatzi

  Fitxategiak edita edo ezaba daitezke

  Direktorioko edukia alda daiteke

exekutatu

  Fitxategi exekutagarriak programa gisa exekuta daitezke

  Direktorioak sar daitezke

Informazio gehiago nahi izanez gero fitxategi edo karpeta baten baimenak aldatzeko moduari buruz, ikusi .

### Baimenak aldatzea

#### Fitxategi baten baimenak aldatzea

Fitxategi baten baimenak aldatzeko, jarraitu urrats hauek:

1. Hautatu aldatu nahi duzun fitxategia.

2. Choose File Properties. The for the item is displayed.

3. Egin klik Baimenak fitxan.

4. Fitxategiaren taldea aldatzeko, aukeratu erabiltzailearen talde bat goitibeherako hautatzailean.

5. Jabearentzat, taldearentzat eta bestelako erabiltzaile guztientzat, aukeratu bakoitzari dagozkion baimenak baimen hauetatik:

   Bat ere ez

     Fitxategiaren atzipenik ez da posible. (Ezin da baimen hori ezarri jabearentzat).

   Irakurtzeko soilik

     Erabiltzaileek fitxategia ireki dezakete edukia ikusteko, baina ezin dute aldaketarik egin.

   Irakurri eta idatzi

     Fitxategiaren atzipen normala posible da: ireki eta gorde daiteke.

6. Fitxategi bat programa gisa exekutatzeko aukera emateko, hautatu Exekutatu

#### Karpeta baten baimenak aldatzea

Karpeta baten baimenak aldatzeko, jarraitu urrats hauek:

1. Hautatu aldatu nahi duzun karpeta.

2. Choose File Properties. The for the item is displayed.

3. Egin klik Baimenak fitxan.

4. Karpetaren taldea aldatzeko, aukeratu erabiltzailearen talde bat goitibeherako hautatzailean.

5. Jabearentzat, taldearentzat eta bestelako erabiltzaile guztientzat, aukeratu bakoitzari dagozkion karpeta atzitzeko baimenak:

   Bat ere ez

     Karpetaren atzipenik ez da posible. (Ezin da baimen hori ezarri jabearentzat).

   Zerrendatu fitxategiak soilik

     Erabiltzaileek karpetako elementuak ikus ditzakete, baina ezin dute bat ere ireki.

   Sarbidetu fitxategiak

     Karpetako elementuak ireki eta alda daitezke, jabe-baimenek horretarako aukera ematen badute.

   Sortu eta ezabatu fitxategiak

     Erabiltzaileek fitxategiak sortu eta ezabatu ditzakete karpetan, lehendik dauden fitxategiak atzitzeaz gainera.

Karpeta bateko fitxategi guztien baimenak ezartzeko, ezarri Fitxategi-atzipena eta Exekutatu propietateak, eta egin klik Aplikatu baimenak sartutako fitxategiei botoian.

### Fitxategi eta karpetei oharrak gehitzea

Fitxategiei edo karpetei oharrak gehi diezazkiekezu. Honela gehi diezazkiekezu oharrak fitxategiei eta karpetei:

- Propietateen elkarrizketa-koadrotik

- Alboko paneleko Oharrak-etik

#### Propietateen elkarrizketa-koadroa erabiliz ohar bat gehitzeko

Fitxategi edo karpeta bati oharra gehitzeko, egin urrats hauek:

1. Hautatu oharra gehitu nahi diozun fitxategia edo karpeta.

2. Choose File Properties. The for the item is displayed.

3. Egin klik Oharrak fitxan. Oharrak atal fitxadunean, idatzi oharra.

4. Sakatu Itxi botoia propietateen elkarrizketa-koadroa ixteko. Oharraren ikur bat gehitzen zaio fitxategiari edo karpetari.

To delete a note, delete the note text from the Notes tabbed section.

#### Albo-paneleko Oharrak aukera erabiliz ohar bat gehitzea

Fitxategi edo karpeta bati oharra gehitzeko, egin urrats hauek:

1. Ireki ikusteko panelean ohar bat gehitu nahi diozun fitxategia edo karpeta.

2. Hautatu Oharrak albo-paneleko goiko goitibeherako zerrendan. Alboko panela bistaratzeko, hautatu Ikusi Alboko panela.

3. Idatzi oharra albo-panelean. Oharraren ikur bat gehituko zaio fitxategiari edo karpetari ikusteko panelean, eta oharraren ikonoa gehituko zaio albo-panelari. Ikono horretan klik egin dezakezu oharra bistaratzeko.

Ohar bat ezabatzeko, ezabatu oharraren testua albo-paneleko Oharrak aukeran.

### Gogoko kokalekuetarako laster-markak erabiltzea

Laster-marken zerrenda bat eduki dezakezu Caja-en: maiz ireki behar izaten dituzun karpetak eta bestelako kokalekuak.

Laster-markak leku hauetan zerrendatzen dira:

- Goiko paneleko Lekuak menuan.

- Karpeta-leihoko Lekuak menuan.

- Caja arakatzailearen leiho bateko Laster-markak menuan.

- The side pane in the . This allows you to quickly open a file that is in one of your bookmarked locations.

- The list of commonly used locations in the . This allows you to quickly save a file to a location you have in your bookmarks.

Laster-marketako elementu bat irekitzeko, aukeratu elementua menutik.

#### Laster-marka gehitzea

Laster-marka gehitzeko, ireki laster-marka ezarri nahi diozun karpeta edo kokalekua, eta ondoren hautatu Lekuak Gehitu laster-marka.

Caja arakatzailearen leiho bat erabiltzen ari bazara, hautatu Laster-markak Gehitu laster-marka.

#### Laster-marka bat editatzea

Laster-markak editatzeko, egin urrats hauek:

1. Hautatu Lekuak Editatu laster-markak, edo arakatzailearen leiho batean, Laster-markak Editatu laster-markak. Editatu laster-markak elkarrizketa-koadroa agertuko da.

2. Hautatu laster-marka Editatu laster-markak elkarrizketa-koadroko ezkerraldean. Editatu laster-markaren xehetasunak Editatu laster-markak elkarrizketa-koadroko eskuinaldean, honela:

   Elkarrizketa-koadroko elementua | Deskribapena
   --- | ---
   Name | Erabili testu-koadro hau laster-marka menuetan identifikatzen duen izena zehazteko.
   Location | Erabili eremu hau laster-markaren kokalekua adierazteko. Sistemako karpetek `file:///` URIa erabiltzen dute.

3. Laster-marka bat ezabatzeko, hautatu laster-marka elkarrizketa-koadroaren ezkerraldean. Hautatu Ezabatu.

### Zakarrontzia erabiltzea

Trash icon, empty.

Zakarrontzia karpeta berezi bat da, gehiago gorde nahi ez dituzun fitxategiak biltzen dituena. Zakarrontziko fitxategiak ez dira betirako ezabatzen, harik eta zuk zakarrontzia hustu arte. Bi urratsetako prozesua iritziz aldatu ahal izateko erabiltzen da, edo nahi gabe okerreko fitxategia ezabatzen den kasuetarako.

Elementu hauek bota ditzakezu Zakarrontzira:

- Fitxategiak

- Karpetak

- Mahaigaineko objektuak

Fitxategi bat berreskuratu nahi baduzu Zakarrontzitik, Zakarrontzia bistaratu eta fitxategia atera dezakezu Zakarrontzitik kanpora. Zakarrontzia hustean, Zakarrontziko edukia betiko ezabatzen da.

#### Zakarrontzia bistaratzea

Zakarrontziko edukia bistara dezakezu honela:

- Fitxategi-arakatzailearen leihotik

  Hautatu Joan Zakarrontzia. Zakarrontziaren edukia leihoan bistaratuko da.

- Leiho espazialetik

  Hautatu Lekuak Zakarrontzia. Zakarrontziaren edukia leihoan bistaratuko da.

- Mahaigainetik

  Egin klik bikoitza mahaigaineko Zakarrontzia objektuan.

#### Zakarrontzia hustea

Zakarrontziko edukia hustu dezakezu honela:

- Fitxategi-arakatzailearen leihotik

  Hautatu Fitxategia Hustu zakarrontzia.

- Mahaigainetik

  Egin klik eskuineko botoiarekin Zakarrontzia objektuan, eta ondoren hautatu Hustu zakarrontzia.

Zakarrontzia husten duzunean, zakarrontziko fitxategi guztiak deuseztatzen dituzu. Egiaztatu behar ez dituzun fitxategiak bakarrik dauzkazula zakarrontzian.

### Ezkutuko fitxategiak

Lehenespenez, Caja arakatzaileak ez ditu bistaratzen karpetetako sistema- eta babeskopia-fitxategi batzuk. Fitxategi horiek nahi gabe aldatzea edo ezabatzea saihesteko egiten da hori, ordenagailuaren funtzionamenduari kalte egin baitiezaiokete, eta gainera etxeko karpeta bezalako kokalekuak bete-bete eginda agertzea eragozten du. Caja-ek ez ditu bistaratzen:

- Ezkutuko fitxategiak, izena puntu (.) batekin hasten zaienak,

- Babeskopia-fitxategiak, izena (~) ikurrarekin amaitzen zaienak

- Karpeta jakin baten `.hidden` fitxategian zerrendatutako fitxategiak.

You may hide or show hidden files in a particular folder by selecting View Show Hidden Files, or by pressing Ctrl H.

Caja ezkutuko fitxategiak beti erakusteko konfiguratu nahi izanez gero, ikusi .

#### Fitxategi edo karpeta bat ezkutatzea

Caja arakatzailean fitxategi edo karpeta bat ezkutatzeko, aldatu bere izena puntu (.) batekin has dadin, edo sortu `.hidden` izeneko testu-fitxategi bat karpeta berean, eta gehitu fitxategiaren edo karpetaren izena bertan, beheko adibidean bezala:

    fitxategi-/karpeta-izena

Beharbada Caja leihoa freskatu egin beharko duzu aldaketa ikusteko: sakatu Ktrl R.

## Elementuaren propietateak

Elementu-propietateak leihoan, informazio gehiago aurkituko duzu edozein fitxategi, karpeta edo bestelako elementuri buruz fitxategi-kudeatzailean. Leiho horretan, honako hauek ere egin ditzakezu:

- Elementu baten ikonoa aldatu: ikusi .

- Elementu baten ikurrak gehitu edo kendu: ikusi .

- Elementu baten UNIX fitxategi-baimenak aldatu: ikusi .

- Aukeratu zein aplikazio erabiliko den elementu bat eta mota berekoak irekitzeko.

- Gehitu oharrak elementu bati: ikusi .

Elementuaren propietateen leihoa irekitzeko, egin urrats hauetako bat:

1. Hautatu propietateak aztertu edo aldatu nahi dizkiozun elementua. Elementu bat baino gehiago hautatzen badituzu, elementu guztiek komunean dituzten propietateak erakutsiko ditu propietateen leihoak.

2. Egin urrats hauetako bat:

   - Choose File Properties.

   - Egin klik eskuineko botoiarekin elementuan, eta hautatu Propietateak.

   - Sakatu Alt Sartu.

## Aldatu fitxategien eta karpeten itxura

Caja fitxategi-kudeatzaileak aukera ematen dizu hainbat modutan fitxategien eta karpeten itxura aldatzeko. Fitxategien eta karpeten itxura pertsonaliza dezakezu ikurrak edo atzeko planoak erantsiz. Caja arakatzaileak elementuak bistaratzeko formatua ere alda dezakezu. Hori nola egin azaltzen da hurrengo ataletan.

### Ikonoak eta ikurrak

Fitxategi-kudeatzaileak ikono gisa bistaratzen ditu fitxategiak eta karpetak. Fitxategi motaren arabera, ikonoa izan daiteke fitxategi mota adierazten duen irudi bat, fitxategien edukia erakusten duen koadro txiki edo aurrebista bat. Fitxategien eta karpeten ikonoei ere ikurrak gehi diezazkiekezu. Ikurrak fitxategi-ikonoez gain agertzen dira, eta fitxategiak kudeatzeko beste baliabide bat eskaintzen dute. Adibidez, garrantzizko gisa marka dezakezu fitxategi bat Garrantzitsua ikurra jarriz. Efektu hau egiten du bistara:

File icon with Important emblem.

Ikusi nola bereizten den ezkerreko fitxategia eskuinekoarekiko, Garrantzitsua(!) ikurra gehitu zaiolako bere ikonoari. Informazio gehiago nahi izanez gero ikurrak gehitzeko moduari buruz, ikusi .

Fitxategi-kudeatzaileak automatikoki aplikatzen ditu ikurrak mota hauetako fitxategientzat:

- Esteka sinbolikoak

- Items for which you have the following permissions:

  - Irakurtzeko baimenik ez

  - Idazteko baimenik ez

Ikur lehenetsiak erakusten dira taula honetan:

Ikur lehenetsia | Deskribapena
--- | ---
Symbolic link emblem. | Symbolic link
No write permission emblem. | Idazteko baimenik ez
No read permission emblem. | Irakurtzeko baimenik ez

### Fitxategi edo karpeta baten ikonoa aldatzea

Fitxategi edo karpeta jakin bat adierazten duen ikonoa aldatzeko, egin urrats hauetako bat:

1. Hautatu aldatu nahi duzun fitxategia edo karpeta.

2. Choose File Properties. The for the item is displayed.

3. Oinarrizkoa atal fitxadunean, egin klik uneko Ikonoan. Hautatu ikono pertsonalizatua elkarrizketa-koadroa bistaratuko da.

4. Erabili Hautatu ikono pertsonalizatua elkarrizketa-koadroa fitxategia edo karpeta irudikatzeko ikonoa aukeratzeko.

5. Sakatu Itxi botoia propietateen elkarrizketa-koadroa ixteko.

To restore an icon from a custom icon to the default icon, Select the file or folder that you want to change, choose File Properties. Click on the Icon button, in the select custom icon dialog click Revert.

### Fitxategi edo karpeta bati ikurra gehitzea

Elementu bati ikurra gehitzeko, egin urrats hauek:

1. Hautatu ikurra gehitu nahi diozun elementua.

2. Right-click on the item, then choose Properties. The for the item is displayed.

3. Egin klik Ikurrak fitxan Ikurrak atal fitxaduna bistaratzeko.

4. Hautatu elementuari gehitu behar diozun ikurra.

5. Sakatu Itxi botoia propietateen elkarrizketa-koadroa ixteko.

Arakatzaile-leihoetan ikurrak ere gehi diezazkiekezu elementuei ikurren alboko paneletik arrastatuz.

### Ikur berria sortzea

Ikur berri bat sortzeko, egin urrats hauek:

1. Hautatu Editatu Atzeko planoak eta ikurrak.

2. Egin klik Ikurra botoian, eta gero sakatu Gehitu ikur berria botoia. Gehitu ikur berria elkarrizketa-koadroa bistaratuko da.

3. Idatzi ikurraren izena Gako-hitza testu-koadroan.

4. Egin klik Irudia botoian. Elkarrizketa-koadro bat bistaratzen da, eta egin klik Arakatu botoian. Ikurra gehitzen duzunean, sakatu Ados.

5. Sakatu Ados Gehitu ikur berria elkarrizketa-koadroan.

### Atzeko planoak aldatzea

The file manager includes background patterns and emblems that you can use to change the appearance of your folders. Background patterns and emblems can also be used on the desktop, on folders and certain side panes in the file browser, and on panels.

To change the background of a window, pane, or panel, perform the following steps:

1. Choose Edit Backgrounds and Emblems in any file manager window. The Backgrounds and Emblems dialog is displayed.

2. Click the Patterns button or the Colors button to see a list of background patterns or background colors you can use.

3. To change the background, drag a pattern or color to the desired window, pane, or panel. To reset the background, drag the Reset entry to the desired window, pane, or panel.

You can set the background of all folders in the file manager by dragging a pattern or color with your right or middle mouse button. When you release the drag, you will see a popup menu with the option to set the pattern or color as the background for all folders.

You can add a new pattern to the list by clicking the Add a New Pattern button when the patterns are selected. Locate an image file in the file chooser dialog and click Open. The image file will appear in the list of patterns you can use.

You can add a new color to the list by clicking the Add a New Color button when the colors are selected. Select a color in the color chooser dialog and click OK. The color will appear in the list of colors you can use.

## Euskarri aldagarriak erabiltzea

The file manager can initiate various actions when removable media appear, such as mounting it, opening a file manager window showing its contents, or running a suitable application that can handle it (for example a music player for an audio CD). See for how to configure these actions for different media formats.

### Euskarria muntatzea

Euskarria muntatzea euskarriaren fitxategi-sistema atzipenerako erabilgarri egitea da. Euskarriak muntatzen dituzunean, euskarriaren fitxategi-sistema azpidirektorio gisa gehituko zaio fitxategi-sistemari.

To mount media, insert the media in the appropriate device. An icon that represents the media is added to the desktop. The icon is added only if your system is configured to mount the device automatically when media is detected.

If your system is not configured to mount the device automatically, you must mount the device manually. Double-click on the Computer icon from the desktop. A Computer dialog is displayed. Double-click on the icon that represents the media. For example, to mount a floppy diskette, double-click on the Floppy icon. An icon that represents the media is added to the desktop.

You cannot change the name of a removable media icon.

### Euskarriaren edukia bistaratzea

Modu hauetan bistara dezakezu euskarriaren edukia:

- Double-click on the icon that represents the media on the desktop.

- Right-click on the icon that represents the media on the desktop, then choose Open.

Fitxategi-kudeatzailearen leiho batek euskarriaren edukia bistaratuko du. Bistaratzea birkargatzeko, egin klik Birkargatu botoian.

### Euskarriaren propietateak bistaratzea

To display the properties of removable media, right-click on the icon that represents the media on the desktop, then choose Properties. A dialog displays the properties of the media.

Propietateen elkarrizketa-koadroa ixteko, egin klik Itxi botoian.

### Euskarriak egoztea

To eject media, right-click on the media icon on the desktop, then choose Eject. If the drive for the media is a motorized drive, the media is ejected from the drive. If the drive for the media is not motorized, wait until the desktop icon for the media disappears, then eject the media manually.

You cannot eject media from a motorized drive when the media is mounted. To eject media, first unmount the media. For example, to remove a USB flash drive, perform the following steps:

1. Close all file manager windows, Terminal windows, and any other windows that access the USB drive.

2. Right-click on the icon that represents the drive on the desktop, then choose Eject. The desktop icon for the drive disappears.

3. Remove the USB flash drive.

You must unmount removable media before ejecting. Do not remove a USB flash drive before you unmount the flash drive. If you do not unmount the media first you might lose data.

## CDak edo DVDak grabatzea

CD edo DVD batean grabatzea erabilgarria izan daiteke dokumentu garrantzitsuen babeskopiak egiteko. Horretarako, ordenagailuak CD edo DVD grabagailua eduki behar du.

Ordenagailuak zein motatako CD edo DVD unitatea duen egiaztatzeko modu erraz bat duzu hauxe: hautatu Lekuak Ordenagailua goiko paneleko menu-barran. CD unitatearen ikonoak "CD-RW" edo "DVD(+-)R" bezalako ikurrak baditu bere etiketan, orduan diskoak graba ditzake ordenagailuak.

You can start choosing files to burn to a disc at any time. The file manager provides a special folder for files and folders that you wish to write to a CD or DVD. From there you can easily write all the content (which you place in this special folder) to a CD or DVD.

### Datu-diskoak sortzea

CD edo DVD bat grabatzeko, egin urrats hauek:

1. Open Applications System Tools CD/DVD Creator. The file manager opens the CD/DVD Creator folder.

   In a File Browser window, the CD/DVD Creator item is available in the Go menu.

2. Arrastatu CD edo DVDan grabatu nahi dituzun fitxategiak eta karpetak CD/DVD sortzailearen karpetara.

3. Sartu graba daitekeen CD edo DVD bat sistemako CD/DVD grabagailuan.

4. Sakatu Grabatu diskoan botoia, edo hautatu Fitxategia Grabatu CD/DVDan. Grabatu diskoan elkarrizketa-koadroa bistaratuko da.

5. Erabili Grabatu diskoan elkarrizketa-koadroa CDa nola grabatu nahi duzun zehazteko, honela:

   Elkarrizketa-koadroko elementua | Deskribapena
   --- | ---
   Write disc to | Select the device to which you want to write the CD from the drop-down list. To create an CD image file, select the File image option. A CD image file is a normal file that contains all the data in the same format as a CD, that you can write to a CD later.
   Disc name | Idatzi CDaren izena testu-koadroan.
   Data size | Diskoan grabatzeko datuen tamaina erakusten du. Disko hutsak tamaina horretakoa izan behar du gutxienez.
   Write speed | Hautatu zein abiaduratan grabatu nahi duzun CDa goitibeherako zerrendan.

6. Egin klik Grabatu botoian.

   Irudi-fitxategia aukera hautatu baduzu Grabatu diskoa hemen goitibeherako zerrendan, Aukeratu fitxategi-izena irudi-diskoarentzat elkarrizketa-koadroa bistaratuko da. Erabili elkarrizketa-koadroa diskoko irudi-fitxategia zein kokalekutan gorde nahi duzun zehazteko. Lehenespenez, diskoko irudi-fitxategiek `.iso` fitxategi-luzapena dute.

   Diskoa grabatzen elkarrizketa-koadroa bistaratuko da. Baliteke denbora pixka bat behar izatea. Diskoa grabatuta dagoenean edo diskoko irudi-fitxategia sortuta dagoenean, elkarrizketa-koadro bat bistaratuko da prozesua amaitu dela adierazten duen mezuarekin.

You can set the CD/DVD Creator folder to open automatically when you insert a blank disc. See .

CDan grabatutako fitxategi-sistema irakurgarria izango da fitxategi-izen luzeekin azkenaldiko sistema eragile guztietan. Bai Joliet, bai Rock Ridge CD-ROMen fitxategi-sistemen luzapenak erabiltzen dira.

### CDak edo DVDak kopiatzea

CD edo DVD baten kopia egin dezakezu, beste disko batean edo ordenagailuan gordetako irudi-fitxategi batean. Kopia bat egiteko, egin urrats hauek:

1. Sartu kopiatu nahi duzun diskoa.

2. Hautatu Lekuak Ordenagailua goiko paneleko menu-barratik.

3. Egin klik eskuineko botoiarekin CD ikonoan, eta hautatu Kopiatu diskoa.

4. Grabatu diskoan elkarrizketa-koadroa bistaratuko da.

Grabatzeko gaitasuna duen unitate bat bakarrik badaukazu, lehendabizi diskoaren irudi-fitxategi bat sortuko da ordenagailuan. Ondoren, jatorrizko diskoa egotziko da, eta disko huts batekin ordezteko eskatuko zaizu, kopia grabatzeko.

Kopia bat baino gehiago egin nahi badituzu, aukeratu Irudi-fixategia aukera Grabatu diskoan elkarrizketa-koadroan, eta ondoren grabatu diskoaren irudia: ikusi .

### Irudi-fitxategi batetik diskoa sortzea

Disko-irudi bat graba dezakezu CD edo DVD batean. Adibidez, demagun disko-irudi bat deskargatu duzula Internetetik, edo zuk zeuk bat sortu duzula aldez aurretik. Disko-irudiek normalean `.iso` fitxategi-luzapena izaten dute, eta batzuetan iso fitxategi ere esaten zaie.

Disko-irudi bat grabatzeko, egin klik eskuineko botoiarekin diskoaren irudi-fitxategian, eta ondoren hautatu Idatzi diskoan aukera laster-menuan.

## Urruneko zerbitzarietan nabigatzea

Caja fitxategi-kudeatzaileak fitxategi, aplikazio, FTP gune Windows partekatze, WebDav eta SSH zerbitzarietarako sarbide barneratua ematen du.

### Urruneko zerbitzari bat atzitzea

Fitxategi-kudeatzailea erabil dezakezu urruneko zerbitzari bat atzitzeko, hauetako edozein dela ere, FTP gunea, Windows partekatzea, WebDav zerbitzaria nahiz SSH zerbitzaria.

Urruneko zerbitzari bat atzitzeko, hautatu Fitxategia Konektatu zerbitzarira. Beharbada elkarrizketa-koadro hau menu-barratik erabili nahiko duzu, Lekuak Konektatu zerbitzarira hautatuz.

Urruneko zerbitzari batera konektatzeko, hautatu zerbitzari mota lehendabizi, eta ondoren sartu zerbitzariaren helbidea.

If required by your server, you may provide the following optional information:

Elkarrizketa-koadroko elementua | Deskribapena
--- | ---
Port | Zerbitzarira konektatzeko ataka. Ataka lehenetsia aldatu behar den kasuetan bakarrik erabili beharko litzateke hau. Normalean hutsik uzten da.
Folder | Zerbitzarira konektatzean irekitzeko karpeta.
User Name | The user name of the account used to connect to the server. This should be supplied with the connection information if needed. The user name information is not appropriate for a public FTP connection.
Name to use for connection | The designation of the connection as it will appear in the file manager.
Share | Nahi den Windows partekatzearen izena. Windows partekatzeei bakarrik aplikatzen zaie.
Domain name | Windows domeinua. Windows partekatzeei bakarrik aplikatzen zaie.

Zerbitzariaren informazioa URI gisa ematen bada, edo konexio espezializatua behar baduzu, hautatu Helbide pertsonalizatua zerbitzu mota gisa.

Behin informazioa betetakoan, egin klik Konektatu botoian. Konexioak arrakasta duenean, gunearen edukia bistaratuko da, eta fitxategiak arrastatu eta jaregin ahal izango dituzu urruneko zerbitzarira eta urruneko zerbitzaritik zure kokalekura.

### Urruneko lekuak atzitzea

Sistema sareko lekuak atzitzeko konfiguratuta badago, fitxategi-kudeatzailea erabil dezakezu sareko lekuak atzitzeko.

Sareko lekuak atzitzeko, ireki fitxategi-kudeatzailea eta hautatu Lekuak Sareko zerbitzariak. Leiho bat irekitzen da, eta atzitu ditzakezun sareko lekuak erakusten ditu. Egin klik bikoitza atzitu nahi duzun sarean.

To access UNIX shares, double-click on the Unix Network (NFS) object. A list of the UNIX shares available to you is displayed in the file manager window.

To access Windows shares, double-click on the Windows Network (SMB) object. A list of the Windows shares available to you is displayed in the file manager window.

### URI kokaleku bereziak atzitzea

Caja has certain special URI locations that enable you to access particular functions from the file manager.

Erabiltzaile aurreratuentzat pentsatuta daude: kasu gehienetan, badago funtzioa edo kokalekua atzitzeko modu errazago bat.

taulak fitxategi-kudeatzailearekin erabil ditzakezun URI kokaleku bereziak zerrendatzen ditu.

#### URI kokaleku bereziak

URI kokalekua | Deskribapena
--- | ---
`burn:///` | CD batean grabatu nahi dituzun fitxategiak eta karpetak kopiatzeko kokaleku berezi bat da. Kokalekuko edukia CDan erraz graba dezakezu. Ikusi, halaber, .
`network:///` | Konektatu zaitezkeen sare-kokalekuak erakusten ditu, ordenagailua sare bateko kokalekuak atzitzeko konfiguratuta badago. Sareko kokaleku bat atzitzeko, egin klik bikoitza sareko kokalekuan. URI hau ere erabil dezakezu sisteman sare-kokalekuak gehitzeko. Ikusi, halaber, .

## Caja-en hobespenak

Erabili Fitxategi-kudeaketaren hobespenak elkarrizketa-koadroa fitxategi-kudeatzailea pertsonalizatzeko, zure eskakizunekin eta hobespenekin bat etor dadin.

Fitxategi-kudeaketaren hobespenak elkarrizketa-koadroa bistaratzeko, hautatu Editatu Hobespenak. Elkarrizketa-koadro hori zuzenean ere atzi dezakezu goiko panelaren menu-barratik, Sistema Hobespenak Fitxategi-kudeaketa hautatuta.

Kategoria hauen arabera ezar ditzakezu hobespenak:

- Ikuspegien ezarpen lehenetsiak.

- Fitxategien eta karpeten, testu-fitxategi exekutagarrien eta Zakarrontziaren portaera.

- Ikonoen epigrafeetan eta data-formatuan bistaratzen den informazioa.

- Zerrenda-ikuspegian agertzen diren zutabeak eta beren ordena.

- Fitxategi-kudeatzailearen performantzia hobetzeko aurrebista-aukerak.

- How removable media and connected devices are handled.

### Ikuspegien hobespenak

Ikuspegi lehenetsi bat zehaztu dezakezu, eta ordenatzeko nahiz bistaratzeko aukerak hautatu ere bai. Ikono-ikuspegien eta zerrenda-ikuspegien ezarpen lehenetsiak ere zehatz ditzakezu.

Ikuspegi-ezarpen lehenetsiak zehazteko, hautatu Editatu Hobespenak. Egin klik Ikuspegiak fitxan, Ikuspegiak atal fitxaduna bistaratzeko.

taulan zuk alda ditzakezun ikuspegi-hobespenak zerrendatzen dira.

#### Ikuspegien hobespenak

Elkarrizketa-koadroko elementua | Deskribapena
--- | ---
View new folders using | Select the default view for folders. When you open a folder, the folder is displayed in the view that you select. This can be the icon view, the list view, or the compact view, which is a variant of the icon view that is organized in columns rather than rows.
Arrange items | Hautatu ikuspegi honetan bistaratutako karpetetako elementuak zein ezaugarriren arabera ordenatu nahi dituzun.
Sort folders before files | Hautatu aukera hau karpetak fitxategiak baino lehen antolatzeko karpeta bat ordenatzean.
Show hidden and backup files | Hautatu aukera hau normalean karpetetan bistaratzen ez diren ezkutuko fitxategiak bistaratzeko. Ezkutuko fitxategiei buruzko informazio gehiago nahi izanez gero, ikusi .
Default zoom level in the Icon View, Compact View, or List View sections | Select the default zoom level for folders that are displayed in this view. The zoom level specifies the size of items in a view.
Use compact layout | Hautatu aukera hau ikono-ikuspegiko elementuak ordenatzeko karpetako elementuak elkarrengandik gertuago gera daitezen.
Text beside icons | Hautatu aukera hau elementuen ikonoen epigrafeak ikonoaren ondoan jartzeko eta ez ikonoaren azpian.
All columns have the same width | Select this option to make all columns in a compact view have the same width.
Show only folders | Hautatu aukera hau karpetak soilik bistaratzeko albo-paneleko Zuhaitzean.

### Portaera-hobespenak

Fitxategien eta karpeten hobespenak ezartzeko, hautatu Editatu Hobespenak. Egin klik Portaera fitxan, Portaera atal fitxaduna bistaratzeko. Hobespen hauek ezar ditzakezu:

Single click to open items

  Hautatu aukera hau elementu baten ekintza lehenetsia egiteko elementuan klik egiten duzunean. Aukera hau hautatuta dagoenean eta elementu bat seinalatzen duzunean, elementuaren izena azpimarratuta agertuko da.

Double click to open items

  Hautatu aukera hau elementu baten ekintza lehenetsia egiteko elementuan klik bikoitza egiten duzunean.

Always open in browser windows

  Hautatu aukera hau Caja arakatzaile moduan erabiltzeko modu espazialean erabili beharrean. Aukera hau hautatzen baduzu, leiho berean arakatu ahal izango dituzu fitxategiak eta karpetak; bestela, objektu gisa nabigatuko duzu fitxategietan eta karpetetan.

Run executable text files when they are opened

  Hautatu aukera hau fitxategi exekutagarria exekutatzeko fitxategia hautatzen denean. Fitxategi exekutagarri bat exekuta daitekeen testu-fitxategi bat da; hau da, shell script bat.

View executable text files when they are opened

  Hautatu aukera hau fitxategi exekutagarri baten edukia bistaratzeko fitxategi exekutagarria hautatzen duzunean.

Ask each time

  Hautatu aukera hau elkarrizketa-koadro bat agertzeko fitxategi exekutagarri bat aukeratzen duzunean. Elkarrizketa-koadroan fitxategia exekutatu edo bistaratu nahi duzun galdetuko zaizu.

Ask before emptying the Trash or deleting files

  Hautatu aukera hau berresteko mezu bat agertzeko zakarrontzia hustu aurretik edo fitxategiak ezabatu aurretik. Utzi aukera hau hautatu gabe, kontrako pisuzko arrazoirik ez baduzu behintzat.

Include a Delete command that bypasses Trash

  Hautatu aukera hau Ezabatu menu-elementu bat gehitzeko menu hauetan:

  - Editatu menuan.

  - Fitxategi, karpeta edo mahaigaineko objektu batean eskuin botoiaz klik egiten duzunean bistaratzen den laster-menua.

  Elementu bat hautatutakoan, hautatu Ezabatu menu-elementua, eta elementua berehala ezabatuko da fitxategi-sistematik. Ez dago ezabatutako fitxategia berreskuratzeko modurik. Ez hautatu aukera hau, kontrako pisuzko arrazoirik eduki ezean.

### Bistaratzeko hobespenak

Ikonoen epigrafe batek fitxategi edo karpeta baten izena bistaratzen du ikono-ikuspegian. Ikono-ikuspegian fitxategiari edo karpetari buruzko hiru informazio-elementu osagarri ere badaude. Informazio osagarria fitxategi-izenaren ondoren bistaratuko da. Normalean informazio-elementu bakarra egoten da ikusgai, baina ikono bat handiagotzean, informazio gehiago bistaratzen da. Ikonoen epigrafeetan bistaratutako informazio osagarria alda dezakezu.

Ikonoen epigrafeen hobespenak ezartzeko, hautatu Editatu Hobespenak. Egin klik Bistaratu fitxan, Bistaratu atal fitxaduna bistaratzeko.

Hautatu ikonoen epigrafean bistaratu nahi dituzun informazio-elementuak hiru goitibeherako zerrendetan. Hautatu lehen elementua lehen goitibeherako zerrendan, hautatu bigarren elementua bigarren goitibeherako zerrendan eta abar. Hauta ditzakezun informazio-elementuak azaltzen dira taula honetan:

Informazioa | Deskribapena
--- | ---
Size | Hautatu aukera hau elementuaren tamaina bistaratzeko.
Type | Hautatu aukera hau elementuaren MIME motaren azalpena bistaratzeko.
Date Modified | Hautatu aukera hau elementuaren azken aldatze-data bistaratzeko.
Date Accessed | Hautatu aukera hau elementua atzitutako azken data bistaratzeko.
Owner | Hautatu aukera hau elementuaren jabea bistaratzeko.
Group | Hautatu aukera hau elementuaren taldea bistaratzeko.
Permissions | Choose this option to display the permissions of the item as three sets of three characters, for example `-rwxrw-r--`.
Octal Permissions | Choose this option to display the permissions of the item in octal notation, for example `764`.
MIME Type | Hautatu aukera hau elementuaren MIME mota bistaratzeko.
None | Hautatu aukera hau elementuaren informaziorik ez bistaratzeko.

Dataren formatuaren aukerarekin, data Caja-en nola bistaratuko den ezar dezakezu.

### Zerrenda-zutabeen hobespenak

Fitxategi-kudeatzailearen leihoko zerrenda-ikuspegian zein motatako informazioa bistaratuko den zehaztu dezakezu. Zerrenda-ikuspegian zein zutabe bistaratuko diren zehaztu dezakezu, eta zutabeak zein ordenatan bistaratuko diren ere bai.

Zerrenda-zutabeen hobespenak ezartzeko, hautatu Editatu Hobespenak. Egin klik Zerrenda-zutabeak fitxan, Zerrenda-zutabeak atal fitxaduna bistaratzeko.

Zutabe bat zerrenda-ikuspegian bistara dadila zehazteko, hautatu zutabeari dagokion aukera, eta ondoren egin klik Erakutsi botoian. Zutabe bat zerrenda-ikuspegitik kentzeko, hautatu zutabeari dagokion aukera, eta ondoren egin klik Ezkutatu botoian.

Zutabeek zerrenda-ikuspegian duten posizioa zehazteko, erabili Eraman gora eta Eraman behera botoiak.

Zutabe lehenetsiak eta zutabe-posizio lehenetsiak erabiltzeko, egin klik Erabili lehenetsia botoian.

Bistaratu ditzakezun zutabeak azaltzen dira taula honetan:

Informazioa | Deskribapena
--- | ---
Name | Hautatu aukera hau elementuaren izena bistaratzeko.
Size | Hautatu aukera hau elementuaren tamaina bistaratzeko.
Type | Hautatu aukera hau elementuaren MIME motaren azalpena bistaratzeko Fitxategi motak eta programak hobespen-tresnan.
Date Modified | Hautatu aukera hau elementuaren azken aldatze-data bistaratzeko.
Date Accessed | Hautatu aukera hau elementua atzitutako azken data bistaratzeko.
Group | Hautatu aukera hau elementuaren taldea bistaratzeko.
MIME type | Hautatu aukera hau elementuaren MIME mota bistaratzeko.
Octal Permissions | Choose this option to display the permissions of the item in octal notation, for example `764`.
Owner | Hautatu aukera hau elementuaren jabea bistaratzeko.
Permissions | Choose this option to display the permissions of the item as three sets of three characters, for example `-rwxrw-r--`.

### Aurrebistaren hobespenak

Fitxategi-kudeatzailean fitxategien aurrebisten ezaugarri batzuk daude. Aurrebisten ezaugarriek fitxategi-kudeatzaileak erantzuten behar duen abiaduran eragina izan dezakete. Ezaugarri horietako batzuen portaera alda dezakezu fitxategi-kudeatzailearen abiadura hobetzeko. Aurrebista-hobespen bakoitzari dagokionez, taula honetan azaltzen diren aukeretako bat hauta dezakezu:

Aukera | Deskribapena
--- | ---
Always | Fitxategi lokalentzako eta beste fitxategi-sistema batzuetako fitxategientzako egiten du ekintza.
Local Files Only | Ekintza fitxategi lokalentzako soilik egiten du.
Never | Ekintza ez du inoiz burutzen.

Aurrebistaren hobespenak ezartzeko, hautatu Editatu Hobespenak. Egin klik Aurrebista fitxan, Aurrebista atal fitxaduna bistaratzeko.

taulan zuk alda ditzakezun aurrebista-hobespenak zerrendatzen dira.

#### Aurrebistaren hobespenak

Elkarrizketa-koadroko elementua | Deskribapena
--- | ---
Show text in icons | Hautatu aukera bat fitxategia irudikatzen duen ikonoan testu-fitxategien edukia noiz aurrez ikusi zehazteko.
Show thumbnails | Hautatu aukera hau irudi-fitxategien koadro txikiak noiz erakutsi zehazteko. Fitxategi-kudeatzaileak karpeta bakoitzaren koadro txikiak `.thumbnails` direktorioan gordetzen ditu; hau da, erabiltzailearen etxeko karpetaren barruan.
Only for files smaller than | Zehaztu zein den fitxategien gehieneko tamaina fitxategi-kudeatzaileak koadro txikia sortzeko.
Preview sound files | Hautatu aukera bat soinu-fitxategiak noiz aurrez ikusi zehazteko.
Count number of items | Hautatu aukera bat karpetetako elementu kopurua noiz erakutsi zehazteko. Ikono-ikuspegian beharbada handitu egin beharko duzu zoomaren maila karpeta bakoitzeko elementu kopurua ikusteko.

### Media Preferences

You can configure how Caja handles removable media and devices that are connected to the computer, such as music players or cameras. For each media format or device type, Caja offers to run one of the applications that are known to support this format, as well as the following options:

Aukera | Deskribapena
--- | ---
Ask what to do | Make Caja ask for the desired action when the media or device appears.
Do Nothing | Do nothing.
Open Folder | Treat the media or device like an ordinary folder and open it in a Caja window.
Open with other Application | Select an application to run with the Caja application chooser dialog. Note that applications known to handle the media or device can be chosen directly from the drop-down list.

The most common media formats can be configured in the Media Handling section: audio CDs, video DVDs, music players, cameras, and software cds.

To configure the handling for other media formats, first select the format in the Type drop-down list, then select the desired handling for this format in the Action drop-down list.

lists other media handling preferences that you can modify.

#### Aurrebistaren hobespenak

Elkarrizketa-koadroko elementua | Deskribapena
--- | ---
Never prompt or start programs on media insertion | Select this option to prevent Caja from showing dialogs or running programs when media or devices appear. When this option is selected, the preferences for the handling of specific media formats are ignored.
Browse media when inserted | When this option is selected, Caja will automatically open a folder when media is inserted. This only applies for media formats for which the handling has not been explicitly configured.

## Caja hedatzea

Caja can be extended in two main ways. Through Caja extensions, and through scripts. This section explains the difference between the two and how to install.

### Caja scriptak

Caja-ek scriptak exekuta ditzake. Normalean erabiltzeko errazagoak dira scriptak Caja hedapen osoak baino, eta ordenagailuan exekutatzeko moduko scriptgintzako edozein hizkuntzatan idatz daitezke. Script bat exekutatzeko, hautatu Fitxategia Scriptak, eta aukeratu zein script exekutatu nahi duzun azpimenuan.

Script bat fitxategi jakin batean exekutatzeko, hautatu fitxategia ikusteko panelean. Hautatu Fitxategia Scriptak, eta aukeratu fitxategian zein script exekutatu nahi duzun azpimenuan. Scriptak exekutatzeko fitxategi bat baino gehiago ere hauta ditzakezu.

Scriptak testuinguru-menutik ere atzi ditzakezu.

Ez badaukazu scriptik instalatuta, scripten menua ez da agertuko.

#### Fitxategi-kudeatzailearen scriptak instalatzea

The file manager includes a special folder where you can store your scripts. All executable files in this folder will appear in the Scripts menu. The script folder is located at $HOME/.config/caja/scripts.

Script bat instalatzeko, kopiatu scripta scripten karpetan, eta eman erabiltzaileak exekutatzeko baimena.

Scripten karpetaren eduki ikusteko, lehendik scriptak instalatuta badauzkazu, hautatu Fitxategia Scriptak Ireki scripten karpeta. Scripten karpetara nabigatu beharko duzu fitxategi-kudeatzailearekin, oraindik ez badaukazu scriptik. Horretarako, ezkutuko fitxategiak bistaratu beharko dituzu: hautatu Ikusi Erakutsi ezkutuko fitxategiak

A good source to download Caja scripts is from the G-Scripts website.

#### Fitxategi-kudeatzailearen scriptak idaztea

Karpeta lokaletik exekutatzen direnean, scriptei hautatutako fitxategien izenak pasatuko zaizkie. Urruneko karpeta batetik exekutatzen direnean (web edo ftp edukia duen karpeta batetik, adibidez), scriptei ez zaie parametrorik pasatuko.

The following table shows variables passed to the script:

Ingurune-aldagaia | Deskribapena
--- | ---
CAJA_SCRIPT_SELECTED_FILE_PATHS | hautatutako fitxategien bide-izenak lerro-jauziz mugatuta (lokaletarako bakarrik)
CAJA_SCRIPT_SELECTED_URIS | hautatutako fitxategien bide-izenak lerro-jauziz mugatuta
CAJA_SCRIPT_CURRENT_URI | uneko kokalekuaren URIa
CAJA_SCRIPT_WINDOW_GEOMETRY | uneko leihoaren posizioa eta tamaina

### Caja hedapenak

Caja hedapenak Caja scriptak baino askoz ahaltsuagoak dira: askatasun handiagoa ematen du Caja hedatzeko lekuari eta moduari dagokienez. Caja hedapenak sistema-administratzaileak instalatzen ditu normalean.

Some popular Caja extensions include:

1. caja-actions

   This extension allows you to easily assign actions based on file type

2. caja-send-to

   This extension provides a simple way to send a file or folder to another using email, instant messaging, or Bluetooth.

3. caja-open-terminal.

   This extension provides an easy way to open a terminal at the selected starting location.

Lehenespenez Caja-en eskuin-klik bidezko menuan egoten zen Ireki terminala komandoaren bila bazabiltza, caja-open-terminal hedapena instalatu behar zenuke.