fs(5)

İSİM
fs - Linux dosyasistemi türleri:minix, ext, ext2, ext3, xia, msdos, umsdos, vfat, proc, nfs, iso9660, hpfs, sysv, smb, ncpfs

AÇIKLAMA
Çekideğinizin desteklediği dosya sistemlerini, proc dosya sistemi /proc'a bağlı ise, /proc/filesystem dosyasında bulabilirsiniz. Desteklenmeyen bir dosya sistemi gerekiyorsa, gereken modülü ekleyin ya da çekirdeğinizi tekrar derleyin.

Herhangi bir dosya sistemini sisteme bağlamadan kullanamazsınız, mount komutu hakkında ayrıntılı bilgiyi mount(8)'da bulabilirsiniz.

Kullanımı yaygın olan bazı dosya sistemlerinin kısa açıklamalarını aşağıda bulabilirsiniz.

minix
    Minix işletim sisteminde kullanılan dosya sistemidir ve ayrıca Linux altında kullanılan ilk dosya sistemidir. Eksileri: 64MB bölümleme sınırı, kısa dosya isimleri, tek çeşit zaman damgası vb. Hala disketler ve RAM diskler üzerinde kullanılmaktadır.

ext minix dosya sisteminin genişletilmiş bir uzantısıdır. Bu dosya sistemi ikinci uyarlamasıyla beraber (ext2) işlevselliğini yitirmiştir ve çekirdekten (2.1.21 sürümünde) çıkarılmıştır.

ext2
    Linux tarafından hem sabit disklerde hem de çıkarılabilir ortamlarda kullanılabilen yüksek başarımlı bir dosya sistemidir. Genişletilmiş dosya sisteminin (ext) uzatması olarak geliştirilmiştir. Hem işlemci kullanımı hem de hız açılarından Linux tarafından desteklenen dosyasistemleri arasında en yüksek başarımlısıdır.

ext3
    ext2 dosyasisteminin günlüklü uyarlamasıdır. Bu dosya sistemini ext2'ye ya da ext2'yi ext3'e dönüştürmek kolaydır.

xiafs
    minix dosyasisteminin daha kararlı ve güvenli bir şekilde tasarlanmış ve gerçekleştirilmiş bir uzatmasıdır. Aranan temel özellikleri karmaşık olmayan yapısıyla kolayca karşılar. xia dosya sistemi artık etkin bir şekilde geliştirilmemektedir, çekirdekten (2.1.21 sürümünde) çıkarılmıştır.

msdos
    DOS, Windows ve bazı OS/2 bilgisayarları tarafından kullanılan bir dosya sistemidir. msdos dosya isimleri isteğe bağlı nokta ve 3 karakterli uzantısı dışında 8 karakterden uzun olamaz.

umsdos
    msdos dosya sisteminin Linux tarafından kullanılan genişletilmiş bir uyarlamasıdır. DOS uyumluluğu korunarak şu özellikler eklenmiştir: uzun dosya isimleri, UID/GID, POSIX izinleri, özel dosyalar (aygıtlar, isimli boruhatları, vs.).

vfat
    Microsoft Windows95 ve Windows NT tarafından kullanılan msdos dosya sisteminin genişletilmiş bir uyarlamasıdır. Uzun dosya isimleri kullanılmasına olanak sağlamaktadır.

proc
    Bir arabirim olarak çalışır. /dev/kmem'in doğrudan okunması ve yorumlanmasını önlemek için kullanılan bir sözde dosya sistemidir. Ayrıca onun dosyaları disk alanı kullanmaz. proc(5)'a bakınız.

iso9660
    ISO 9660 standardına uygun bir CD-ROM dosya sistemi türüdür.

High Sierra
    Linux tarafından desteklenen High Sierra, ISO 9660 standardının öncüsüdür. iso9660 dosya sistemi desteği altında Linux tarafından özdevinimli olarak algılanır.

Rock Ridge
    Linux, Rock Ridge Interchange Protocol (değişim protokolü) tarafından belirlenmiş System Use Sharing Protocol (Sistem kullanım paylaşımı protokolü) tutanaklarını destekler. Bu iletişim kuralları UNIX konağına iso9660 dosya sistemindeki dosyaları daha da ayrıntılı bir şekilde açıklamak için kullanılırlar (UID/GID, POSIX izinleri ve aygıtlar hakkında bilgi içerirler). iso9660 dosya sistemi desteği altında Linux tarafından özdevinimli olarak algılanırlar.

hpfs
    OS/2'de kullanılan yüksek başarımlı dosya sistemidir (High Performance Filesystem). Bu dosya sistemi mevcut belgelemenin yetersizliği nedeniyle Linux altında salt-okunur olarak kullanılmaktadır.

sysv
    SystemV/Coherent dosya sisteminin Linux için gerçekleştirilmiş uyarlamasıdır. Xenix FS, SystemV/386 FS ve Coherent FS'in tümü bu gerçekleştirmenin içindedir.

nfs Uzak bilgisayarlardaki disklere ulaşmak için kullanılan ağ dosya sistemidir.

smb SMB iletişim kurallarını destekleyen bir ağ dosya sistemidir. Windows for Workgroups, Windows NT ve Lan Manager tarafından kullanılmaktadır.

    smb dosya sistemi kullanmak için özel bir bağlama komutu kullanmanız gerekmektedir. Bu yazılımı ksmbfs paketinde bulabilirsiniz. Pakete şu adresten ulaşabilirsiniz: ftp://sunsite.unc.edu/pub/Linux/system/Filesystems/smbfs.

ncpfs
    Novell NetWare tarafından kullanılan NCP iletişim kurallarını destekleyen bir ağ dosya sistemidir.

    ncpfs dosya sistemini kullanmak için gereken özel yazılımlar şu adresten alınabilir: ftp://linux01.gwdg.de/pub/ncpfs.

İLGİLİ BELGELER
proc(5), e2fsck(8), mkfs(8), mount(8).

ÇEVİREN
Can Kavaklıoğlu <linuxcucan (at) yahoo.com>, Şubat 2004