CRONTAB(5)

NAZWA
crontab - tabele do crona

OPIS
Plik crontab zawiera wskazówki dla demona cron(8), sformatowane w ogólnej postaci: "uruchom tę komendę o tej porze i tego dnia". Każdy użytkownik ma swoją własną tabelę crontab, a komendy z każdej podanej tabeli są wykonywane z uprawnieniami jej właściciela. News i uucp zazwyczaj mają swoje własne tabele, eliminując w ten sposób potrzebę jawnego wywoływania su(1) jako części komendy crona.

Puste wiersze, spacje oraz tabulacje są ignorowane. Wiersze, w których pierwszym nie-białym znakiem jest kratka (#), są komentarzami i też są ignorowane. Proszę zauważyć, że komentarze nie mogą wystąpić w tym samym wierszu co komendy crona, ponieważ będą one wtedy potraktowane jak część komendy. Podobnie, komentarze nie są dozwolone w wierszach ustawień zmiennych środowiskowych.

Aktywny wiersz tabeli może być albo ustawieniem środowiska, albo komendą crona. Plik tabeli jest przetwarzany od góry do dołu, tak więc ustawienie zmiennej środowiskowej będzie miało wpływ jedynie na komendy crona znajdujące się poniżej jej. Ustawianie zmiennej ma postać

nazwa = wartość

gdzie spacje wokół znaku równości (=) są opcjonalne, a wszelkie kolejne, niepoczątkowe spacje w wartości zostaną częścią wartości przypisanej zmiennej nazwa. Łańcuch wartość może być umieszczony w cudzysłowach (pojedynczych lub podwójnych, lecz jednakowych w parze). Zachowa to początkowe i końcowe spacje. Aby zdefiniować pustą zmienną, trzeba zastosować cudzysłowy.

Łańcuch wartość nie jest przetwarzany pod kątem podstawień zmiennych środowiskowych lub zastąpień zmiennych, tak więc wiersze takie jak

PATH = $HOME/bin:$PATH
PATH = ~/bin:/usr/bin:/bin

nie będą działać zgodnie z przewidywaniami. Tak samo będzie z tym przykładem:

A=1
B=2
C=$A $B

Nie nastąpi podmiana zdefiniowanymi zmiennymi w ostatniej wartości.

Wiele zmiennych środowiskowych jest ustawianych automatycznie przez demona cron(8). SHELL jest ustawiany na /bin/sh, LOGNAME i HOME są ustawiane na podstawie wierszy /etc/passwd właściciela tabeli. PATH jest ustawiane na "/usr/bin:/bin". Zmienne HOME, SHELL i PATH mogą być przesłonięte przez ustawienia w tabeli. Nie można tak zrobić z LOGNAME, który jest użytkownikiem, z którego uruchamiane jest polecenie.

Inna uwaga: zmienna LOGNAME nazywa się czasem USER na systemach BSD... na tych systemach ustawiana będzie również zmienna USER.

In addition to LOGNAME, HOME, and SHELL, cron(8) will look at MAILTO and MAILFROM if it has any reason to send mail as a result of running commands in “this” crontab.

If MAILTO is defined (and non-empty), mail is sent to the user so named. MAILTO may also be used to direct mail to multiple recipients by separating recipient users with a comma. If MAILTO is defined but empty (MAILTO=""), no mail will be sent. Otherwise mail is sent to the owner of the crontab.

If MAILFROM is defined, the sender email address is set to MAILFROM. Otherwise mail is sent as "root (Cron Daemon)".

W systemach Debian GNU/Linux, cron obsługuje moduł pam_env i ładuje zmienną podaną w /etc/environment i /etc/security/pam_env.conf. Odczytuje również informacje o ustawieniach językowych z /etc/default/locale. Jednak ustawienia PAM NIE przesłonią ustawień opisanych powyżej, ani żadnych ustawień z samego pliku crontab. W szczególności, jeśli chce się ustawić zmienną PATH na inną niż "/usr/bin:/bin", konieczne jest wykonanie tego w samej tabeli.

Domyślnie, cron wyśle wiadomość używając nagłówka pocztowego "Content-Type:" z "text/plain" i parametrem "charset=" ustawionym na mapę znaków lub kodowanie ustawień językowych (locale), w momencie uruchomienia crond(8); to znaczy albo domyślnych ustawień systemowych, jeśli nie ustawiono zmiennych środowiskowych LC_* albo określonych zmiennymi LC_* (patrz locale(7)). Można użyć innego kodowania do wysyłanych wiadomości zadań crona, ustawiając zmienne CONTENT_TYPE i CONTENT_TRANSFER_ENCODING w plikach crontab, na właściwe wartości nagłówków pocztowych.

The format of a cron command is very much the V7 standard, with a number of upward-compatible extensions. Each line has five time and date fields, followed by a command, followed by a newline character ('\n'). The system crontab (/etc/crontab) uses the same format, except that the username for the command is specified after the time and date fields and before the command. The fields may be separated by spaces or tabs. The maximum permitted length for the command field is 998 characters.

Polecenia są wywoływane przez demona cron(8), gdy minuta, godzina i miesiąc z wpisu odpowiadają czasowi bieżącemu oraz gdy przynajmniej jedno z dwóch pól dnia (dzień miesiąca lub dzień tygodnia) odpowiadają czasowi bieżącemu (patrz "Uwagi" poniżej). Program cron(8) sprawdza wpisy cron co minutę. Pola czasu i daty to:

    Pole    dozwolone wartości
    ----    ------------------
    minuta    0–59
    godzina    0–23
    dzień miesiąca    1–31
    miesiąc    1–12 (albo nazwy, patrz niżej)
    dzień tygodnia    0–7 (0 lub 7 jest niedzielą; albo nazwy)

Pole może mieć gwiazdkę (*), która oznacza "pierwszy-ostatni".

Dozwolone są zakresy liczb. Zakresy są dwiema liczbami, oddzielonymi myślnikiem. Zakres ten jest domknięty. Na przykład, 8-11 dla "godzin" oznacza wywoływanie w godzinach 8, 9, 10, 11.

Dozwolone są też listy. Lista jest zbiorem liczb (lub zakresów), oddzielonych przecinkami. Przykłady: "1,2,5,9", "0-4,8-12".

W połączeniu z zakresami można używać wartości krokowych. Napisanie za zakresem elementu "/<liczba>" oznacza odstępy między wartościami liczby w zakresie. Na przykład "0-23/2" oznacza liczby parzyste w tym zakresie (alternatywą w standardzie V7 jest "0,2,4,6,8,10,12,14,16,18,20,22"). Wartości krokowe dozwolone są też za gwiazdkami, więc jeśli aby zdefiniować "co drugą godzinę", można użyć po prostu "*/2".

Dla "miesięcy" i "dni tygodnia" można używać również nazw. Można użyć pierwszych trzech liter konkretnego dnia lub miesiąca (po angielsku, wielkość liter nie ma znaczenia). Zakresy lub listy nazw są niedozwolone.

Szóste pole (reszta wiesza) określa polecenie, jaką należy wykonać. Cała część polecenia wiersza, aż do nowego wiersza lub znaku %, zostanie wykonana przez /bin/sh, lub przez inną powłokę, jaką podano w zmiennej SHELL pliku crona. Procenty w komendzie (%), o ile nie są chronione odwrotnymi ukośnikami (\), zostaną zamienione w znaki nowego wiersza, a wszelkie dane za pierwszym % zostaną przesłane na standardowe wejście polecenia. Nie da się podzielić pojedynczego polecenia na wiele wierszy, tak jak w powłoce można to zrobić kończąc wiersz "\".

Note: The day of a command's execution can be specified by two fields — day of month, and day of week. If both fields are restricted (i.e., don't start with *), the command will be run when either field matches the current time. For example,
“30 4 1,15 * 5” spowoduje wywołanie komendy o 4:30 pierwszego i 15-tego każdego miesiąca plus każdy piątek. Można jednak osiągnąć zamierzone działanie dodając do polecenia test (patrz ostatni przykład w PRZYKŁADOWY PLIK CRONA poniżej).

Zamiast pierwszych pięciu pól, można użyć jednego z ośmiu łańcuchów specjalnych:

    łańcuch    znaczenie
    -------    ---------
    @reboot    uruchamia raz, przy rozruchu;
    @yearly    uruchamia raz w roku, "0 0 1 1 *";
    @annually    (to samo co @yearly);
    @monthly    uruchamia raz w miesiącu, "0 0 1 * *";
    @weekly    uruchamia raz w tygodniu, "0 0 * * 0";
    @daily    uruchamia raz na dzień, "0 0 * * *";
    @midnight    (to samo co @daily);
    @hourly    uruchamia raz na godzinę, "0 * * * *".

Za rozruch, w przypadku łańcucha @reboot, uważa się rozruch demona cron(8). W szczególności, może być to wcześniej, niż uruchomią się pewne demony systemowe lub inne usługi. Jest to spowodowane kolejnością startową danego komputera.

PRZYKŁADOWA TABELA CRON

Poniżej znajduje się przykład pliku crontab użytkownika.

# use /bin/bash to run commands, instead of the default /bin/sh
SHELL=/bin/bash
# mail any output to `paul', no matter whose crontab this is
MAILTO=paul
#
# run five minutes after midnight, every day
5 0 * * *       $HOME/bin/daily.job >> $HOME/tmp/out 2>&1
# run at 2:15pm on the first of every month — output mailed to paul
15 14 1 * *     $HOME/bin/monthly
# run at 10 pm on weekdays, annoy Joe
0 22 * * 1-5    mail -s "It's 10pm" joe%Joe,%%Where are your kids?%
23 0-23/2 * * * echo "run 23 minutes after midn, 2am, 4am ..., everyday"
5 4 * * sun     echo "run at 5 after 4 every Sunday"
0 */4 1 * mon   echo "run every 4th hour on the 1st and on every Monday"
0 0 */2 * sun   echo "run at midn on every Sunday that's an uneven date"
# Run on every second Saturday of the month
0 4 8-14 * *    test $(date +\%u) -eq 6 && echo "2nd Saturday"

All the above examples run non-interactive programs. If you wish to run a program that interacts with the user's desktop you have to make sure the proper environment variable DISPLAY is set.

# Execute a program and run a notification every day at 10:00 am
0 10 * * *  $HOME/bin/program | DISPLAY=:0 notify-send "Program run" "$(cat)"

PRZYKŁADOWA SYSTEMOWA TABELA CRON

Poniżej znajduje się zawartość standardowego, systemowego pliku crontab (z przetłumaczonym wyjaśnieniem). W przeciwieństwie do pliku crontab użytkownika, ten plik ma pole "nazwa użytkownika", zgodnie z /etc/crontab.

# /etc/crontab: systemowy crontab
# W przeciwieństwie do innych plików crontab, nie ma potrzeby
# uruchamiania polecenia "crontab" w celu zainstalowania nowej
# wersji pliku, po jego edycji i po edycji plików w /etc/cron.d
# Pliki te mają również pole "nazwa użytkownika", którego nie
# posiadają inne pliki crontab.

SHELL=/bin/sh
PATH=/usr/local/sbin:/usr/local/bin:/sbin:/bin:/usr/sbin:/usr/bin

# Example of job definition:
# .---------------- minute (0 - 59)
# |  .------------- hour (0 - 23)
# |  |  .---------- day of month (1 - 31)
# |  |  |  .------- month (1 - 12) OR jan,feb,mar,apr ...
# |  |  |  |  .---- day of week (0 - 6) (Sunday=0 or 7) OR sun,mon,tue,wed,thu,fri,sat
# |  |  |  |  |
# m h dom mon dow user	command
17 * * * *  root  cd / && run-parts --report /etc/cron.hourly
25 6 * * *  root  test -x /usr/sbin/anacron || ( cd / && run-parts --report /etc/cron.daily )
47 6 * * 7  root  test -x /usr/sbin/anacron || ( cd / && run-parts --report /etc/cron.weekly )
52 6 1 * *  root  test -x /usr/sbin/anacron || ( cd / && run-parts --report /etc/cron.monthly )
#

Note that all the system-wide tasks will run, by default, from 6 am to 7 am. In the case of systems that are not powered on during that period of time, only the hourly tasks will be executed unless the defaults above are changed.

ZOBACZ TAKŻE
cron(8), crontab(1)

ROZSZERZENIA
Podczas podawania dnia tygodnia, zarówno 0 jak i 7 jest uważane za niedzielę. BSD i AT&T nie zgadzają się z tym.

Listy i zasięgi mogą koegzystować w tym samym polu. "1-3,7-9" będzie odrzucone przez crona AT&T i BSD — chcą one widzieć TYLKO "1-3" lub "7,8,9".

Zakresy mogą zawierać "kroki", więc "1-9/2" jest tym samym co "1,3,5,7,9".

Nazwy miesiąca lub dnia tygodnia mogą być podawane przez nazwę (angielską).

W tabeli można ustawiać zmienne środowiskowe. W BSD i AT&T, środowisko przekazywane procesom potomnym jest po prostu tym z /etc/rc.

Wyjście poleceń jest przesyłane właścicielowi tabeli (BSD nie tego potrafi), może być przesyłane do osoby innej niż właściciel tabeli (tego nie potrafi SysV) lub funkcja ta może być wyłączona i nie będzie wysyłana żadna poczta (SysV tego też nie potrafi).

Wszystkie polecenia "@", które mogą pojawić się w miejscu pierwszych pięciu pól są rozszerzeniami.

OGRANICZENIA
Demon cron działa w zdefiniowanej strefie czasowej. Obecnie, nie obsługuje stref czasowych różnych dla konkretnych użytkowników. Wszystkie zadania: systemowe i użytkownika będą uruchamiane w skonfigurowanej strefie czasowej. Nawet jeśli użytkownik poda zmienną środowiskową TZ w swoim pliku crontab, to dotknie to wyłącznie poleceń wykonywanych w tej tabeli, a nie samych zadań crontab.

POSIX specifies that the day of month and the day of week fields both need to match the current time if either of them is a *. However, this implementation only checks if the first character is a *. This is why "0 0 */2 * sun" runs every Sunday that's an uneven date while the POSIX standard would have it run every Sunday and on every uneven date.

The crontab syntax does not make it possible to define all possible periods one can imagine. For example, it is not straightforward to define the last weekday of a month. To have a task run in a time period that cannot be defined using crontab syntax, the best approach would be to have the program itself check the date and time information and continue execution only if the period matches the desired one.

Jeśli program nie może tego wykonać, to konieczny może być skrypt opakowujący. Przydatnymi narzędziami do analizy daty są ncal i calendar. Na przykład, aby uruchomić progra w ostatnią niedzielę każdego miesiąca, można użyć poniższego kodu opakowującego:

0 4 * * Sat   [ "$(date +\%e)" = "$(LANG=C ncal | sed -n 's/^Sa .* \([0-9]\+\) *$/\1/p')" ] && echo "Last Saturday" && program_to_run

DIAGNOSTYKA
Program cron wymaga, aby każdy wpis w pliku crontab kończył się znakiem nowego wiersza. Jeśli ostatni wpis w pliku crontab nie będzie go posiadał (tzn. zakończy się bezpośrednio EOF), to cron stwierdzi, że crontab jest (przynajmniej częściowo) uszkodzony i odmówi jego instalacji. Ostrzeżenie zostanie wypisane do sysloga.

AUTOR
Paul Vixie <paul@vix.com> jest autorem crona i pierwotnym twórcą tej strony podręcznika systemowego. Niniejsza strona została również zmodyfikowana do Debiana przez Steve'a Greenlanda, Javiera Fernandez-Sanguino, Christiana Kastnera i Christiana Pekelera.

T◈UMACZENIE
Autorami polskiego tłumaczenia niniejszej strony podręcznika są: Przemek Borys <pborys@dione.ids.pl>, Wojtek Kotwica <wkotwica@post.pl> i Michał Kułach <michal.kulach@gmail.com>

Niniejsze tłumaczenie jest wolną dokumentacją. Bliższe informacje o warunkach licencji można uzyskać zapoznając się z GNU General Public License w wersji 3 (https://www.gnu.org/licenses/gpl-3.0.html) lub nowszej. Nie przyjmuje się ŻADNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI.

Błędy w tłumaczeniu strony podręcznika prosimy zgłaszać na adres listy dyskusyjnej manpages-pl-list@lists.sourceforge.net.