Het handboek van Lokalize

# Het handboek van Lokalize

Nick Shaforostoff `<shaforostoff@kde.ru>`

Vertaler/Nalezer: Hannie Lafeber-Dumoleyn
Vertaler/Nalezer: Freek de Kruijf
herziening Applications 25.10 (2025-08-19)

Copyright © 2007-2009 Nick Shaforostoff

Juridische kennisgeving

Lokalize is een computerondersteund vertaalsysteem (CAT) dat gericht is op productiviteit en kwaliteitsgarantie. Het bevat onderdelen die gewoonlijk voorkomen in CAT-programma's: vertaalgeheugen, woordenlijst, en ook de unieke mogelijkheid om vertalingen te synchroniseren en samen te voegen. Het is speciaal bedoeld voor het vertalen van software en heeft ook externe conversiehulpmiddelen voor het vertalen van freelance office-documenten.

Hoofdstuk 1. Inleiding
Inleiding

# Hoofdstuk 1. Inleiding

Gewoonlijk worden berichten uit programma's en documentatie in het Engels geschreven. Met een raamwerk bestaande uit een set hulpmiddelen en bibliotheken, is het mogelijk om uw favoriete toepassingen uw eigen niet-Engelse taal te laten spreken. Dit process van aanpassen van een toepassing aan een specifieke taal staat bekend als lokalisatie. Het lokalisatieproces omvat het vertalen van de interfaces van het programma en de documentatie naar de verschillende talen, die gebruikers nodig hebben en, in sommige landen of regio's, het maken van invoer en uitvoer overeenkomstig de plaatselijke conventies. Lokalize is een hulpmiddel dat u wil assisteren bij het lokalisatieproces om een interface van een toepassing vele talen te laten spreken.

Elke programma dat internationalisatie ondersteunt maakt voor de vertaling één of meer message-catalog bestanden beschikbaar. De extensie van deze bestanden is `.pot`. POT is een acronym voor “Portable Object Template”. Lokalize is een geavanceerd en gemakkelijk te gebruiken bewerker voor een PO-bestand (GNU gettext message catalogs). Het is een systeem voor computer-aided translation voor vertalers, zonder voorgeschiedenis geschreven met gebruik van het raamwerk KDE Platform 4. Behalve basis tekstverwerking van PO-bestanden met extra details, integreert het ondersteuning voor een woordenlijst, vertaalgeheugen, diff-modes voor QA, projectbeheer, etc. Het heeft vele functies zoals volledige navigatie mogelijkheden, uitgebreide functionaliteit voor tekstbewerking, zoekfuncties, controle van de syntax en statistische functies.

Portable Object (.po) bestanden: elke vertaler neemt een kopie van een van deze POT-sjablonen en begint met het invullen van de lege regels: elke bericht wordt vertaald in de gewenste taal. Het bestand met de vertaalde tekst wordt een PO (Portable Object) bestand genoemd.

Hoofdstuk 2. Editor
Editor

# Hoofdstuk 2. Editor

## Hoofdvenster

Het hoofdvenster bevat standaard zes onderdelen. Het vak rechtsboven is alleen-lezen en bevat het veld voor de huidige msgid (brontekst) uit het geopende PO-bestand. Het bewerkingsvak er direct onder bevat het veld de msgstr (doeltekst) gerelateerd aan het getoonde msgid en het is daarin dat u de vertaalde tekst invoert of bewerkt.

Het vak linksboven in het hoofdvenster toont de vertaaleenheden. Hieronder bevindt zich de sectie Unit Metadata die toelichting bevat relevant voor de nu getoonde brontekst. Linksonder is een sectie Vertaalgeheugen die de gesuggereerde vertalingen uit de database van het vertaalgeheugen voor het huidige item uit de brontekst. Rechtsonder wordt de sectie met de woordenlijst getoond.

Vertaalbestanden worden geopend in aparte tabbladen, met twee grote bewerkbare tekstvakken en een aantal weergavevensters voor hulpmiddelen. Deze weergavevensters kunnen worden gestapeld (net als bij tabbladen), apart getoond of verborgen. Vertaalbestanden bestaan uit vele gepaarde tekenreeksen, vertaaleenheden genaamd. Een vertaaleenheid komt overeen met een enkele string in de gebruikersinterface of een alinea in de documentatie. Het eerste bewerkbare tekstvak is bedoeld om het originele deel van het paar te tonen. Het tweede bewerkbare tekstvak is bedoeld voor de vertaling. Navigeren door de eenheden doet u via het weergavevenster Vertaaleenheden of met de toetsen Page Down en Page Up.

Een eenheid kan vertaald of niet vertaald zijn. De vertaling van een vertaalde eenheid kan gereed zijn of niet gereed (soms ook fuzzy genoemd). Wanneer de eenheid niet gereed is, wordt de vertaling in cursief getoond. In Lokalize kunt u gemakkelijk navigeren door het bestand naargelang de staat van de vertaling. Zie het menu Ga voor de sneltoetsen. De statusbalk onderaan het venster toont het huidige aantal tekenreeksen, het totaal niet gereed, het totaal onvertaald, het totaal niet gereed (fuzzy) en de status van de huidige tekenreeks. Wanneer u navigeert worden onvertaalde eenheden beschouwd als niet gereed. U kunt ook door gefilterde reeksen in het weergavevenster Vertaaleenheden navigeren. Door te drukken op de toets Page Down gaat u naar de volgende eenheid in de gefilterde/gesorteerde lijst in het weergavevenster Vertaaleenheden.

Om vertaling van de consoletoepassingen te vergemakkelijken waar lege ruimtes in berichten belangrijk zijn, u kunt dan het item Maak scheidingstekens zoals spaties, tabs en nieuwe regel zichtbaar in de bewerker op de pagina Bewerken van het configuratievenster dat geopend wordt door het hoofdmenu-item te kiezen via Instellingen → Lokalize configureren....

Als u geen toegang hebt tot het originele bestand met vertalingensjabloon (wat een algemene practijk is op sommige commerciële vertalingsprojecten) dan kunt u een vertaalbestand gebruiken van de gerelateerde taal. Kies gewoon het menu-item Bestand → Alle vertaalde items wissen of gebruik de sneltoets Ctrl+Alt+D om alle vertaaleenheden te wissen.

In het hoofdvenster kunnen nog meer secties zoals Alternatieve vertalingen, Primaire synchronisatie, Secondaire synchronisatie, Binaire eenheden worden toegevoegd door Instellingen → Hulpmiddelenweergave uit het hoofdmenu te gebruiken.

Werkbalken
Werkbalken

## Werkbalken

U kunt acties in de werkbalken toevoegen en verwijderen met Instellingen → Werkbalken instellen... uit het hoofdmenu.

Voor meer informatie lees de sectie over Werkbalken van de KDE-fundamentals.

Sneltoetsen
Sneltoetsen

## Sneltoetsen

U kunt tijd besparen door sneltoetsen bij het vertalen te gebruiken. U gebruikt Instellingen → Sneltoetsen instellen... uit het hoofdmenu om deze in te stellen.

Voor meer informatie lees de sectie over Sneltoetsen van de KDE-fundamentals.

Algemene tips
Algemene tips

## Algemene tips

Als u vertalingen voor KDE maakt, dan heeft u al een Lokalize-projectbestand in de map van uw taal (meestal met de naam `index.lokalize`), of u kunt Project → Nieuw project aanmaken kiezen, waarna de wizard de te vertalen bestanden voor uw taal zal ophalen en een project voor u zal aanmaken.

### Tip

Het is aan te raden de sneltoetsen te gebruiken in plaats van de menu's en werkbalken om zo de productiviteit te verhogen. Gebruik bijvoorbeeld Ctrl+L om naar het invoervak Snelzoeken te gaan alwaar u de eenhedenlijst in het weergavevenster Vertaaleenheden kunt doorzoeken. Op Esc drukken in de filterinvoer zal de focus terug verplaatsen naar het doeltekstveld zonder een andere eenheid te selecteren.

Wanneer u met vertaalbestanden in XLIFF-formaat werkt (en dat is zeker het geval wanneer u OpenDocument vertaalt), zijn er nog meer statussen beschikbaar:(nieuw, moet worden nagekeken, goedgekeurd, etc.). U kunt ze selecteren in het keuzemenu naast de knop Goedgekeurd in de werkbalk. Classificatie van de status gereed of niet gereed hangt af van de huidige workflow-fase (vertaling, nakijken, goedkeuring). De standaardfase voor u hangt af van uw functie in het project (ingesteld bij de projectinstellingen). Een eenheid bevat meestal informatie over de fase van de laatste wijziging en voor elke fase wordt de eigenaar vermeld in het bestand.

Hoofdstuk 3. Projecten
Projecten

# Hoofdstuk 3. Projecten

## Overige opmerkingen

De projecten behoren tot de hoofdconcepten in Lokalize. Een project bestaat uit een bestand met paden, mappen met vertalingen, sjablonen, en andere bestanden: een woordenlijstbestand, scripts, vertaalgeheugen. Wanneer Lokalize een bestand opent zonder dat er een project geladen is, zal het op zoek gaan naar een projectbestand in de bovenliggende mappen (tot vier niveaus omhoog). Ook kunt u, wanneer u Lokalize opstart van de commandoregel, het projectbestand opgeven via de `--project`-toevoeging.

Voor elk project kiest u uw functie daarin (vertaler, nalezer, iemand die goedkeurt), hetgeen weer van invloed is op de workflow-fase die door Lokalize automatisch opgepikt wordt voor bestanden die u bewerkt.

Het is mogelijk om een de positie van regelafbreking te definiëren op een projectniveau. Gebruik het menu-item Project → Project configureren... en ga daarna naar de pagina Geavanceerd.

### Opmerking

Vertaalgeheugens worden (in tegenstelling tot projectbestanden, woordenlijsten en scripts) niet gedeeld door de vertaalteamleden, aangezien ze worden aangemaakt en bewaard in de persoonlijke map van de gebruiker. Dit betekent dat de vertaalgeheugens voor alle projecten opgeslagen worden in dezelfde map en zo gebruikt kunnen worden wanneer andere projecten worden geopend.

Het tabblad Projectoverzicht
Het tabblad Projectoverzicht

## Het tabblad Projectoverzicht

Wanneer u Lokalize de eerste keer start zult u een leeg tabblad Projectoverzicht zien. Projectoverzicht is een weergave zoals in een bestandsbeheerder, die u helpt om overzicht over uw PO-bestanden te houden. Lokalize helpt u om snel te vertalen en ook om vertalingen consistent te houden. De workflow van Lokalize houdt in dat u begint met het aanmaken/openen van een project.

Om een nieuw project aan te maken, gebruik Project → Nieuw project aanmaken. Dit leidt u door de stappen om een nieuw project aan te maken. In menu Project kunt u ook opties vinden zoals Projectoverzicht, Project instellen, Project openen en Recent project openen.

Het tabblad Projectoverzicht toont een bestandenstructuur en statistieken voor een huidig project, zoals het percentage vertaalde eenheden en de laatste vertaler. U kunt hier een geselecteerd bestand openen in een nieuw tabblad van het huidige Lokalize-venster.

### Opmerking

U kunt de volledig vertaalde bestanden uitschakelen in het Projectoverzicht met de knop Voltooide items verbergen op de hoofdwerkbalk of de standaard sneltoets Ctrl+T.

Wanneer u Lokalize de volgende keer opstart zal deze het laatst geopende bestand standaard tonen. U kunt dit gedrag uitschakelen met het item Herstel de eerder geopende bestanden bij openen van Lokalize op de pagina Algemeen van het configuratievenster dat geopend kan worden door het item Instellingen → Lokalize configureren... in het hoofdmenu te kiezen. Dezelfde pagina kan gebruikt worden om het gedrag van Lokalize te configureren wanneer u schakelt naar het volgende/vorige tabblad daarin. Het is mogelijk om door de lijst met tabbladen te gaan volgens de tabbladposities of volgens de volgorde van activering.

Hoofdstuk 4. Woordenlijst
Woordenlijst

# Hoofdstuk 4. Woordenlijst

Hebt u er ook weleens genoeg van om hetzelfde lange stuk tekst diverse malen in te typen omdat het vinden van de vertaling ervan voor een kopieer- en plakactie nog meer tijd zou kosten? Nu hoeft u alleen nog maar het (veelvoorkomende) stuk tekst in de weergave Woordenlijst op te zoeken en het in te voegen door op een sneltoets te drukken.

Natuurlijk moet de woordenlijst eerst van stukken tekst worden voorzien. Lokalize heeft een handige woordenlijsteditor waarin u de hele woordenlijst kunt doorzoeken.

Hoofdstuk 5. Vertaalgeheugen
Vertaalgeheugen

# Hoofdstuk 5. Vertaalgeheugen

U kunt een map met vertaalbestanden uit bijvoorbeeld Dolphin slepen en neerzetten in de Vertaalgeheugenweergave; binnen enkele minuten zullen dan automatisch vertaalsuggesties getoond worden wanneer u naar een volgende eenheid gaat. Gebruik, afhankelijk van het aantal suggesties, Ctrl+1, Ctrl+2 enz. om de vertaalsuggestie in het bestand op te nemen.

Gebruik Hulpmiddelen → Vertaalgeheugens beheren om projecten aan uw Vertaalgeheugen toe te voegen of te beheren. Hier kunt u ook gegevens im- of exporteren uit het `tmx` bestandsformaat.

Druk op F7 om het tabblad Vertaalgeheugen te openen waarin u het vertaalgeheugen vrij kunt doorzoeken. Door op een zoekresultaat te klikken wordt een bijbehorend bestand op de bijbehorende eenheid geopend. Als u snel één van de bestanden in het project wilt openen (en het is toegevoegd aan het vertaalgeheugen), kunt u, in plaats van te bladeren door het Projectoverzicht, gewoon de naam ervan intypen in het veld Bestandsmasker vergezeld door een '*'.

Het vertaalgeheugenprogramma indexeert alle items, met inbegrip van de items die nog niet vertaald of niet gereed zijn. Hierdoor kan het het onderdeel Zoek-in-Bestanden, dat het scannen van elk bestand in het project vereiste, elke keer wanneer er een zoekopdracht wordt uitgevoerd, volledig vervangen.

### Opmerking

De verouderde items in VG zullen verwijderd worden uit het vertaalgeheugen van Lokalize bij het opnieuw scannen of door te klikken op een ontbrekend item als u het item Ontbrekende bestanden verwijderen uit het vertaalgeheugen bij opnieuw scannen of bij klikken op een ontbrekend item op de pagina Vertaalgeheugen van het configuratievenster dat geopend wordt door het hoofdmenu-item te kiezen via Instellingen → Lokalize configureren....

Bulk vertaling:

  Om de exact overeenkomende suggestie automatisch uit de database van het vertaalgeheugen in te voegen, gebruikt u Hulpmiddelen → Alle exacte suggesties invullen of Alle exacte suggesties invullen en als "niet gereed" (fuzzy) markeren.

Hoofdstuk 6. Mogelijkheden voor het synchroniseren van vertalingen
Mogelijkheden voor het synchroniseren van vertalingen

# Hoofdstuk 6. Mogelijkheden voor het synchroniseren van vertalingen

De Sync-modus (voorheen bekend als Samenvoegmodus) bespaart de vertalers veel tijd, ook in de gevallen waarbij meerdere vertalers tegelijk aan hetzelfde bestand werken of wanneer een persoon vertalingen moet onderhouden voor verschillende softwarebranches.

Met Lokalize kunt u snel navigeren door eenheden die verschillen, waarbij de verschillen woord-voor-woord getoond worden. Ook heeft Lokalize twee Sync-weergaven - Primary Sync en Secondary Sync. Ze zijn identiek, maar de eerste wordt meestal gebruikt om vertalingen samen te voegen en de tweede om vertalingen voor twee softwarebranches te synchroniseren.

Nadat u een vertaling gekopieerd hebt van een ander bestand (het gesynchroniseerd hebt), zullen alle wijzigingen die daarna aan deze eenheid worden aangebracht overgenomen worden in het andere bestand.

## Samenvoegen

Sync-modus kan bijvoorbeeld worden gebruikt bij het nakijken van wijzigingen die aangebracht zijn door (nieuwe) vertalers, waarbij u niet zeker bent van de kwaliteit van het werk.

Open een basisbestand, zet de gewijzigde versie in de Primary Syncweergave, gevolgd door Alt+Down of Alt+Up (onthoud dat sneltoetsen gewijzigd kunnen worden op de manier gebruikelijk in alle KDE-toepassingen) om door de items die verschillen te navigeren.

Replicatie
Replicatie

## Replicatie

Sync-modus kan ook gebruikt worden om tegelijk wijzigingen aan te brengen in de vertaling voor twee branches. Stel het pad Branch-map bij de projectopties in op het pad dat correspondeert met de basismap van de branch, en in deSecondary Syncweergave zullen automatisch de bestanden van de branch geopend worden. Telkens wanneer u daarna wijzigingen aanbrengt in de bestanden van uw hoofdbranch, zullen die automatisch overgenomen worden in de branch (natuurlijk alleen als die dezelfde Engelse tekenreeks bevat).

Als u aan een KDE-vertaling werkt kunt u bijvoorbeeld de trunk ophalen naar `/home/xx/hacking/kde/trunk/l10n-kf5/YOUR_LANG` en de branch met `/home/xx/hacking/kde/branches/stable/l10n-kf5/YOUR_LANG`. Maak een nieuw Lokalize-project aan: `/home/xx/hacking/kde/trunk/l10n-kf5/YOUR_LANG/project.lokalize` en stel `BranchDir=../../../branches/stable/l10n-kf5/YOUR_LANG` in. Werk daarna via dit project en leg de wijzigingen vast in zowel de trunk- als de branch-map.

Alternatieve vertalingen
Alternatieve vertalingen

## Alternatieve vertalingen

Aan elke eenheid kunnen verschillende alternatieve vertalingen verbonden worden. Dergelijke vertalingen kunnen verschijnen tijdens het bijwerken van het bestand, wanneer de oorspronkelijke tekenreeks enigszins gewijzigd is. In dit geval wordt de oude vertaling met de (oude) bron verplaatst naar de lijst alternatieve vertalingen, zodat die niet verloren gaat.

Bij het vertalen van software worden meestal gettext-hulpmiddelen gebruikt om vertaalbestanden voor te bereiden. Wanneer de originele tekst verandert, worden de vertaalbestanden door gettext-hulpmiddelen bijgewerkt en worden onderdelen waarvan de originele tekst gewijzigd is gemarkeerd als fuzzy (of in andere termen niet gereed). De vorige originele tekst wordt door de hulpmiddelen opgeslagen zodat vertalers kunnen zien welke wijzigingen er precies zijn aangebracht. Lokalize maakt het de vertaler makkelijker en markeert die delen van de originele tekst die gewijzigd zijn in de Alternatieve vertalingen-weergave.

Hoofdstuk 7. Externe hulpmiddelen
Externe hulpmiddelen

# Hoofdstuk 7. Externe hulpmiddelen

## Pology

De interactie met Pology kan geconfigureerd worden door de pagina Pology van het configuratievenster te gebruiken die geopend kan worden door het hoofdmenu-item Instellingen → Lokalize configureren... te openen.

Voor meer informatie, kijk op Homepagina van Pology.

LanguageTool
LanguageTool

## LanguageTool

LanguageTool biedt controle op spelling en grammatica van uw vertaaleenheden.

U kunt uw aangepaste LanguageTool-server configureren met de pagina LanguageTool van het configuratievenster dat geopend kan worden door het hoofdmenu-item Instellingen → Lokalize configureren... te kiezen.

Om de controlemogelijkheden van LanguageTool te gebruiken, gebruik menu-item Bewerken → Deze eenheid controleren met LanguageTool of gebruik sneltoets Ctrl+J.

Voor meer informatie, kijk op Homepagina van LanguageTool.

Hoofdstuk 8. Dankbetuiging en licentie
Dankbetuiging en licentie

# Hoofdstuk 8. Dankbetuiging en licentie

Lokalize

Programma copyright (c) 2007-2015, Nick Shaforostoff `(shaforostoff AT kde.ru)`

Een deel van de code is overgenomen uit KBabel, de voorganger van Lokalize.

Documentatie copyright (c) 2007-2009 Nick Shaforostoff `(shaforostoff AT kde.ru)`

Auteur:

- Nick Shaforostoff `(shaforostoff AT kde.ru)`; Shankar Prasad `(svenkate AT redhat.com)`; Sweta Kothari `(swkothar AT redhat.com)`

Ga voor meer informatie naar de Lokalize-hoofdpagina.

Hannie Lafeber-Dumoleyn`(lafeber-dumoleyn2 AT zonnet.nl)`

Freek de Kruijf`(freekdekruijf AT kde.nl)`

Deze documentatie valt onder de bepalingen van de GNU vrije-documentatie-licentie.

Deze toepassing valt onder de bepalingen van de GNU General Public License.