## Sözlük

### Teknolojiler

Akonadi

  KDE yazılım derlemesi 4 içindeki Kişişel Bilgi Yöneticisi (PIM) verisine erişmeyi sağlayan veri erişim sistemidir. Tek bir deponun ve depo erişim sisteminin kullanılması, verimliliği ve yeni özellikler eklemeyi kolaylaştırır. KDE 3 serisinde bunun yerine her PIM uygulamasının kendi sistemi vardı. Akonadi’nin veri depolama biçimlerini değiştirmediğini (vcard, iCalendar, mbox, maildir vb.), bu verilere farklı bir yolla eriştiğini ve veriyi güncellediğini unutmayın.</p><p> Akonadi’nin tasarımının ve geliştirilmesinin teknik açıdan doğal nedenleri vardır; örneğin, farklı uygulamalardan (örneğin KMail, Calligra Words vb.) PIM verisine (adres defterindeki kişiler, takvimler, e-postalar gibi) erişmek için tek bir yol. Bu yol kullanıldığında aynı kodları iki ayrı yerde yazmak gerekmez.</p><p>Başka bir amaç da KMail gibi uygulamaların e-posta sunucuları gibi dış kaynaklara doğrudan erişmesini engelleyerek uygulama arayüzünü ayırmak. Bu durum, geçmişte açılan uygulama başarımı ve uygulamadan hızlı yanıt alma konulu hata bildirimlerine ve isteklere neden olan sorunları da çözdü.</p><p>Daha fazla bilgi:</p><p> <a href="https://community.kde.org/KDE_PIM/Akonadi" target="_top">KDE’nin Kişisel Bilgi Yöneticisi için Akonadi</a></p><p> <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Akonadi" target="_top">Vikipedi: Akonadi</a></p><p> <a href="https://techbase.kde.org/KDE_PIM/Akonadi" target="_top">Techbase — Akonadi</a>

  Bkz. GUI, KDE.

Uygulamalar

  Uygulamalar, KDE topluluğu tarafından geliştirilen çekirdek kitaplıklar temellidir. Şu anki adı KDE Frameworks olup eskiden KDE Platform olarak biliniyordur.</p><p> Daha fazla bilgi:</p><p> <a href="https://community.kde.org/Promo/Guidance/Branding/Quick_Guide/" target="_top">KDE Branding</a>

  Bkz. Plasma, Frameworks, Platform.

aRts

  KDE 2 ve 3 sürümlerinde kullanılan ses altyapısıdır. Tek görev odaklı olduğu için iki ses işlemi sırasında sorunlar çıkarıyordu. Plasma masaüstünde bunun yerine artık Phonon kullanılıyor.</p><p>Daha fazla bilgi:</p><p> <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/ARts" target="_top"> Wikipedia: ARts</a></p><p> <a href="https://www.arts-project.org" target="_top">ARts ana sayfası</a>

  Bkz. KDE, Phonon, Plasma.

D-Bus

  D-Bus veya Masaüstü Veri Yolu, hizmetler arası iletişim sistemidir. Red Hat® tarafından geliştirilmiştir; ancak genel olarak KDE’nin DCOP uygulamasından esinlenmiştir ve onun yerini almıştır. Birçok POSIX işletim sisteminin D-Bus desteği vardır, ayrıca Windows’a uygun sürümü de oluşturulmuştur. D-Bus Qt 4 ve GNOME tarafından kullanılır.</p><p> Daha fazla bilgi:</p><p> <a href="https://freedesktop.org/wiki/Software/dbus/" target="_top">FreeDesktop.org: What is D-Bus?</a></p><p> <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/D-Bus" target="_top">Wikipedia: D-Bus</a>

  Bkz. DCOP, GNOME, KDE, Qt™.

DCOP

  Masaüstü İletişim Protokolü’nün (Desktop COmmunication Protocol) bir kısaltması olan DCOP, KDE 3’te kullanılan hafif bir süreçler arası yazılım bileşenleri iletişim sistemidir. KDE SC 4’te bunun yerine artık D-Bus kullanılmaktadır.</p><p> Daha fazla bilgi:</p><p> <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/DCOP" target="_top">Wikipedia: DCOP</a>

  Bkz. D-Bus, KDE.

Flake

  Flake, Calligra’da kullanılan bir programlama kitaplığıdır. İşlev olarak, içerik görüntülemek için şekiller ve onları manipüle etmek için araçlar sağlar. Şekillere yakınlaştırılabilir, onlar döndürülebilir ve tek bir şekil olarak çalışmaları için birleştirilebilirler. Şekiller arası metin akışı olanaklıdır.</p><p> Daha fazla bilgi:</p><p> <a href="https://community.kde.org/Calligra/Libs/Flake" target="_top">KDE Topluluğu vikisi: Flake</a>

  Bkz. KDE, KParts.

Frameworks

  KDE Frameworks 5, Qt™ uygulamalarında kolay tümleştime için modülerize edilmiş ve eniyilenmiş sonraki nesil KDE kitaplıklarına verilen addır. Frameworks, uygun lisans koşullarıyla olgun, hakemli ve iyi sınanmış kitaplıklarda yaygın olarak gereksinim duyulan çok çeşitli işlevler sunar. Donanım tümleştirmesi, dosya biçimleri desteği, ek araç takımları, çizim işlevleri, yazım denetimi ve daha fazlasını içeren çözümler sunan 70’in üzerinde farklı kitaplık vardır. Kitaplıkların pek çoğu çapraz platformdur ve ya çok az ya da hiç bağımlıklık içermez, bu da onları herhangi bir Qt™ uygulamasına eklemeyi pek kolay kılar.</p><p> Daha fazla bilgi:</p><p> <a href="https://community.kde.org/Frameworks" target="_top">KDE Topluluk vikisi: Frameworks</a>

  Bkz. KDE, Plasma, Uygulamalar, Platform.

Yeni Çıkanlar

  <span class="emphasis"><em>G</em></span>et <span class="emphasis"><em>H</em></span>ot <span class="emphasis"><em>N</em></span>ew <span class="emphasis"><em>S</em></span>tuff (Yeni Çıkanlar — GHNS), kullanıcıların uygulamalarıyla ilgili çeşitli uzantıları indirmesini ve kurmasını kolaylaştıran özgür bir standarttır. Bizim GHNS gerçeklememiz Plasma tarafından (örneğin yeni masaüstü temaları almak için) ve birçok uygulama ve araç takımı tarafından kullanılır.

  Bkz. KDE, Plasma.

GHNS

  GHNS (Get Hot New Stuff) kısaltmasıdır. KDE için duvar kağıdı, tema gibi yeni şeyler indirmenizi sağlar.

  Bkz. Yeni Çıkanlar.

GÇ İşçisi

  GÇ İşçileri, KDE uygulamalarının uzak özkaynaklara sanki yerelmişler gibi erişebilmelerine (onları "ağda saydam" yaparak) olanak tanır. Uzak özkaynaklar, (örneğin dosyalar) SMB veya buna benzer paylaşımlarda depolanabilirler.

  Bkz. SMB, KDE.

KHTML

  KHTML, Konqueror gibi uygulamaların kullandığı, KDE Plasma masaüstü için üretilmiş bir HTML sunum işletkesidir. Ayrıca sağladığı KPart biçimiyle tüm KDE uygulamalarının web içeriğini göstermesini sağlar. Qt™ WebKit de Plasma ve diğer uygulamalar için aynı işlevi sağlar.

  Bkz. KDE, Konqueror, KParts, Plasma, WebKit.

KIO

  "GÇ İşçileri"nden yararlanan KDE Girdi/Çıktı sistemi.

  Bkz. GÇ İşçisi, KDE.

Kiosk

  Kiosk, KDE üzerindeki kullanıcı yeteneklerini kısıtlamaya yönelik bir kitaplıktır. İnternet kafeler gibi kilitli ortamlarda kullanım için ideal bir platform sistemidir. KDE 3 ve 4’te vardır; ancak yönetim aracı Kiosktool yalnızca KDE 3’te bulunur. KDE 4 uygulamalarını yapılandırmak için kullanılabilir. Kiosk yapılandırmaları, yapılandırma dosyaları elle düzenlenerek de kullanılabilir.

  Bkz. KDE.

KParts

  KParts, KDE uygulamalarının başka KDE uygulamalarını gömülü olarak kullanabilmesini sağlayan bir teknolojidir. Örneğin, Konqueror tarafından kullanılan metin görünümü bir KPart’tır.

  Bkz. Konqueror.

KSycoca

  KSycoca (KDE <span class="emphasis"><em>Sy</em></span>stem <span class="emphasis"><em>Co</em></span>nfiguration <span class="emphasis"><em>Ca</em></span>che); örneğin menü girişlerine hızlı erişimi garanti eden bir yapılandırma önbelleğidir.

  Bkz. KBuildSycoca.

Platform

  Önceden KDE uygulamalarını çalıştırmak için gereken kitaplıkların ve hizmetlerin temeliydi. Çekirdek ve üçüncü taraf geliştiriciler tarafından KDE yazılımları oluşturmak için kullanılır. Özellikle geliştirme kitaplıkları ve araçları dahil edildiğinde KDE Geliştirme Platformu olarak anılabilir. KDE Platformu bir dizi sütun üzerine yapılmıştır; örneğin Akonadi, Solid, Phonon gibi.

  Bkz. KDE, Plasma, Uygulamalar, Frameworks, Akonadi, Solid, Phonon.

Phonon

  Gstreamer ve xine işletkeleri gibi var olan kitaplıklarla arayüz oluşturan, platformlar arası birçoklu ortam API’si. KDE 2 ve 3 ses için ARTS’ye bağlıydı. Phonon onların yerini aldı.</p><p> Daha fazla bilgi:</p><p> <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Phonon_(software)" target="_top"> Vikipedi: Phonon (yazılım)</a></p><p> <a href="https://phonon.kde.org/" target="_top">Phonon web sitesi</a>

  Bkz. aRts, KDE.

Solid

  Solid, donanım yönetimi için tek bir API sağlar. Donanım ’etki alanları’ halinde gruplandırılmıştır. Solid’in arka uçları takılabilir olduğundan Solid, uygulama geliştiricilerin daha az kod yazmasına ve platformdan bağımsız olmasına yardımcı olur.</p><p> Daha fazla bilgi:</p><p> <a href="https://solid.kde.org/" target="_top">Solid’i Keşfet</a>

  Bkz. KDE.

Threadweaver

  Bu iş parçacığı programlama kitaplığı, işi olabildiğince çok çekirdekli işlemciler arasında dağıtır ve bunları yürütme için sıraya koymadan önce önceliklendirir. ThreadWeaver, çok iş parçacıklı programlama için üst düzey bir iş arayüzü sağlar.</p><p> Daha fazla bilgi:</p><p> <a href="https://api.kde.org/frameworks/threadweaver/html/index.html" target="_top">API Belgelendirmesi – ThreadWeaver</a>

  Bkz. KDE.

WebKit

  KHTML’in bir çatalından kaynaklanan HTML sunum işletkesi. Apple™ tarafından sahiplenilmiş ve Safari™ için geliştirilmiştir. Qt™ ile uygun olduğu yerlerde Webkit tüm işlevselliği KDE SC 4’e taşır.</p><p> Daha fazla bilgi:</p><p> <a href="https://webkit.org/" target="_top">WebKit Ana Sayfası</a></p><p> <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/WebKit" target="_top">Vikipedi: WebKit</a>

  Bkz. KDE, KHTML.

### X.Org

Kenar Yumuşatma

  KDE ile birlikte söz edilirse kenar yumuşatma, genellikle ekranda görünen yazıtiplerinin yumuşatılması anlamına gelir. Qt™ X.Org sunucusuyla birlikte kullanılan sürüm 3.3 veya üzeri, bunu KDE altında da olanaklı kılar.

  Bkz. KDE, Qt™.

X-Server

  X-Server, KDE gibi birçok grafik kullanıcı arayüzünün üzerine yapıldığı temel katmanı temsil eder. Temel fare ve klavye girişini (yerel veya uzak makinelerden) işler ve dörtgenleri ve diğer şekilleri çizmek için yalın grafik rutinleri sağlar.

  Bkz. KDE, GUI.

### Uygulamalar

Dolphin

  KDE uygulamalarındaki öntanımlı dosya yöneticisi. Bir kenar çubuğu içerir; ancak dolaşım genellikle ana pencerenin üst kısmındaki zincirli yol çubuğu ile yapılır. Bölünmüş görünümler vardır ve görünümler bireysel pencerelere atanabilir. USB aygıtlarının bağlantısı ve bağlantılarının kesilmesi kenar çubuğundan yapılabilir. Yerler paneline başka klasörler de eklenebilir. Bir ağaç görünümü de olanaklıdır.</p><p> Daha fazla bilgi:</p><p> <a href="https://www.kde.org/applications/system/dolphin/" target="_top">Dolphin</a></p><p> <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Dolphin_(file_manager)" target="_top">Vikipedi: Dolphin</a></p><p> <a href="https://userbase.kde.org/Dolphin/File_Management" target="_top">Userbase: Dosya Yönetimi</a>

  Bkz. KDE, Konqueror.

KBuildSycoca

  KBuildSycoca4 bir komut satırı programıdır ve KSycoca’yı yeniden üretir. Bu; örneğin, Sistem Ayarları içindeki bazı veya tüm modüller kayıpsa yararlıdır.

  Bkz. KSycoca, Sistem Ayarları.

K Bilgi Merkezi

  K Bilgi Merkezi, KDE 3.1’deki Kcontrol’dan türetildi. KDE SC 4’te, Sistem Ayarları içinde yapılandırılan modüllerle değiştirildi ve Plasma’da yeni bir uygulama olarak sunuldu. </p><p> Daha fazla bilgi:</p><p> <a href="https://www.kde.org/applications/system/kinfocenter/" target="_top">KInfoCenter</a></p><p> <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Kinfocenter" target="_top">Vikipedi: K Bilgi Merkezi</a>

  Bkz. KDE, Solid, Sistem Ayarları.

Konqueror

  Konqueror, bir web tarayıcısı, resim görüntüleyicisi, dosya yöneticisi ve daha da önemlisi, KDE projesinin temel bir parçasıdır. Konqueror üzerine daha fazla bilgiyi <a href="https://konqueror.org/" target="_top">www.konqueror.org</a> adresinde bulabilirsiniz.

  Bkz. KDE.

K Çalıştır

  Klasik menüden, Seçenek+F2 klavye kısayolundan veya masaüstüne sağ tıklayarak erişilebilen mini komut satırı. KDE SC 4’te kısa bir ad girişi tüm olası eşleşmeleri listeler.</p><p> Daha fazla bilgi:</p><p> <a href="https://userbase.kde.org/Plasma/Krunner" target="_top">UserBase: K Çalıştır Kullanımı</a>

  Bkz. KDE, Plasma.

KWin

  KWin, KDE’nin pencere yöneticisidir. Bu pencere dekorasyonunun değiştirilebileceği ve temaların uygulanacağı yerdir. KDE SC 4, masaüstünde 3B bileşikleştirme efektlerine destek sağlamak için KWin’i genişletir.</p><p> Daha fazla bilgi:</p><p> <a href="http://userbase.kde.org/KWin" target="_top">UserBase: KWin</a>

  Bkz. KDE, X-Server.

Mini Komut Satırı

  Mini <span class="emphasis"><em>C</em></span>ommand <span class="emphasis"><em>L</em></span>ine <span class="emphasis"><em>I</em></span>nterface (Mini Komut Satırı). K Çalıştır’ın eşanlamlısıdır.

  Bkz. K Çalıştır.

Sayfalayıcı

  Sayfalayıcı, masaüstünüzdeki pencerelerin konumunu gösteren ve genellikle birden fazla Sanal Masaüstünüz varsa genel bir bakış sağlayan küçük bir program veya panel uygulamacığıdır.

  Bkz. KDE, Uygulama Başlatıcısı, Kicker, Panel, Plasma, Sanal Masaüstleri.

Sistem Ayarları

  Bu, KDE denetim merkezinin proje ve dosya adıdır. Sistem Ayarları KDE’nin tüm yapılandırma seçeneklerini özelleştirmenize olanak tanır.

  Bkz. KDE, K Bilgi Merkezi.

### Masaüstü Terminolojisi

Etkinlikler

  Etkinlikler, kendi duvar kâğıtlarına iye Plasma araç takımı kümelerine verilen addır.</p><p> Biraz sanal masaüstlerine benzerler; ancak tam aynısı değillerdir. Örneğin, Git işlemelerinin RSS beslemeleri, yapılacaklarınız, işle ilgili klasörlerinizi gösteren bir klasör görünümü ve daha sade bir duvar kağıdı içeren bir "iş etkinliğiniz" olabilir.</p><p> Onun yanında; boş zaman etkinlikleriniz, aile fotoğraflarınız, köpeğinizin bir resmi, sıkça ziyaret ettiğiniz blogların RSS beslemeleri, bir X uygulamacığı ve ta 80’lerden bu yana hastası olduğunuz Iron Maiden içeren bir duvar kağıdı olan bir "kişisel etkinlik".</p><p> Saat öğleden sonra 5’i vurduğunda hemen iş etkinliğinden kişisel etkinliğinize geçebilirsiniz.</p><p> Daha fazla bilgi:</p><p> <a href="https://userbase.kde.org/Plasma" target="_top">Plasma SSS</a>

  Bkz. KDE, Sanal Masaüstleri.

Esinti

  Esinti, Plasma’nın öntanımlı temasıdır. Yeni tema, çalışma alanı için yüksek karşıtlıklı düz bir temadır. Açık ve koyu çeşitleri vardır. Daha basit ve daha tek renkli grafik varlıkları ve tipografi merkezli yerleşimler, temiz ve görsel olarak net bir kullanıcı deneyimi sunar.

  Bkz. KDE, KSVG, Plasma, Oksijen.

Kapsama

  Kapsama, araç takımlarının üst düzey bir gruplandırmasıdır. Her kapsama, kendi araç takımı kümesinin yerleşimini ve yapılandırma verisini diğer kapsamlardan bağımsız olarak yönetir.</p><p> Sonuç olarak, bir kapsama dahilindeki araç takımlarını dizin gruplaması yerine, çalışma düzeniniz için olan öneme göre gruplandırabilirsiniz.

  Bkz. KDE, Araç Takımı.

Sürükle ve Bırak

  Bu kavram, dosyaları bir yerden başka bir yere kopyalamak gibi birçok eylemi belirli bir fare hareketiyle değiştirmeye çalışır. Örneğin, Konqueror içindeki bir simgeye tıklamak, fare düğmesini basılı tutarken fareyi başka bir pencereye taşımak ve fare düğmesini bırakmak ("nesneyi bırakmak") dosyaları kopyalar.

  Bkz. Konqueror.

GNOME

  <span class="emphasis"><em>G</em></span>NU <span class="emphasis"><em>N</em></span>etwork <span class="emphasis"><em>O</em></span>bject <span class="emphasis"><em>M</em></span>odel <span class="emphasis"><em>E</em></span>nvironment, önde gelen UNIX® grafik kullanıcı arayüzlerinden birisidir.

  Bkz. GUI.

GUI

  <span class="emphasis"><em>G</em></span>raphical <span class="emphasis"><em>U</em></span>ser <span class="emphasis"><em>I</em></span>nterface (Grafiksel Kullanıcı Arayüzü) sözcüklerinin kısaltmasıdır. Tüm masaüstü ortamları (KDE gibi) bir GUI olarak geçer. Birçok GUI, temel özellik olarak fare ve uygulamaları yönetmek için pencereler desteği sunar.

  Bkz. KDE.

Ana Klasör

  Sistemdeki tüm dosyalarınızın saklandığı yer burasıdır. Dosyalarınızı bu klasörün dışına yazabilirsiniz; ancak tüm uygulamalar, dosyalarınızı yazacağınız yer olarak bu klasörü önerecek şekilde yapılandırılmıştır. Ögelerinizi burada tutmak daha kolaydır.</p><p> Daha fazla bilgi:</p><p> <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Home_directory" target="_top">Vikipedi: Ana Klasör</a>

  Bkz. Dolphin.

KDE

  KDE, bir yazılımdan daha fazlasıdır. Dünyanın her yerinden programcılar, çevirmenler, katkıcılar, sanatçılar, yazarlar, dağıtımcılar ve kullanıcılardan oluşan bir topluluktur. Uluslararası teknoloji takımımız masaüstü için en iyi ücretsiz yazılımları yaratmaya kendini adamıştır. Yalnızca katkıda bulunanlar değil, aynı zamanda KDE kullanıcıları ve hayranları da; yazılım dünyanın her yerinde bulunabilir, diğer kullanıcılara yardım edebilir, haberleri yayabilir veya yalnızca bu deneyimin tadını çıkarabilir. Daha ayrıntılı bilgiyi <a href="https://www.kde.org" target="_top">www.kde.org</a> adresinde bulabilirsiniz.</p><p> Zaman içinde bu adın anlamı değişmiştir. <a href="https://www.kde.org/community/history/" target="_top">KDE tarihçesi web sayfasında</a> KDE’nin geçmişi hakkında daha fazla bilgi alabilirsiniz.

  Bkz. GUI.

Kicker

  KDE 3’te, genellikle ekranın alt kısmında bulunan (bazen Panel olarak da adlandırılır), üzerinde uygulama başlatıcılarının, sayfalayıcının ve uygulamaları çalıştırmak için düğmelerin bulunduğu, yeri değiştirilebilen çubuk.

  Bkz. Panel, Plasma.

Uygulama Başlatıcısı

  Plasma’da uygulamaların işlevsel gruba göre sıralandığı bir uygulama başlatıcısı. ’Sık Kullanılanlar’, Klasik Menü’deki ’En Çok Kullanılan Uygulamalar’ın yerini alır ve buraya ek uygulamalar eklenebilir. Sağ tıklama aynı zamanda masaüstüne veya panele uygulama ekleme olanağı da sunar. Daha az kullanılan bir uygulamaya hızlı erişim, arama kutusu aracılığıyla yapılabilir. Basamaklı açılır menülere sahip klasik Uygulama Menüsü ve tam ekran başlatıcı olan Uygulama Denetim Paneli gibi alternatifler kullanılabilirdir. Plasma, istenildiği takdirde birden fazla başlatıcı ile kullanılabilir.</p><p>

  Bkz. KDE, Sayfalayıcı, Panel, Plasma.

Oksijen

  Oksijen, KDE SC 4’ün öntanımlı temasıydı. Basit, karikatürize simgeleri kaldırarak ve bunları temiz bir tema ve fotogerçekçi simgelerle değiştirerek masaüstüne “yeni bir soluk” getirmek üzere tasarlanmıştı. Oksijen, simgelerin dikkat dağıtıcı olmasını önlemek için doygunluğu azaltılmış bir palet ve ayrıntılı ölçeklenebilir grafikler (SVG) kullanır.</p><p> Daha fazla bilgi:</p><p> <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Oxygen_Project" target="_top">Vikipedi: Oksijen Projesi</a>

  Bkz. KDE, KSVG, Plasma, Esinti.

Panel

  Genellikle ekranın alt kısmında bulunan paneli ifade eder.

  Bkz. KDE, Kicker, Uygulama Başlatıcısı, Plasma.

Plasma

  Plasma; KDesktop, Kicker ve SuperKaramba araç takımı işletkesinin yerini alır. Uygulamacıklara "Araç Takımları" adı verilir ve bunlar bilgi veren araç takımlarından hesap makinesi gibi ufak uygulamalara kadar gider.</p><p> Daha fazla bilgi:</p><p> <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/KDE_Plasma_5" target="_top">Vikipedi: KDE Plasma 5</a></p><p> <a href="https://www.kde.org/workspaces/" target="_top">Plasma Çalışma Alanları</a></p><p> <a href="https://userbase.kde.org/Plasma" target="_top">Plasma</a>

  Bkz. KDE, Kicker, Araç Takımı.

CD Aktarma

  Bir CD-ROM veya DVD’den ses ve video verisini okuyup bunu sabit diskte depolama işlemi.

Sanal Masaüstleri

  UNIX® tabanlı pencere yöneticilerinin popüler bir kavramı sanal masaüstleridir. Bu, pencerelerinizi ancak birkaç tane yerleştirebileceğiniz birden fazla ekranınız olduğu anlamına gelir. Farklı bir masaüstüne geçtiğinizde (genellikle bir sayfalayıcı ile), yalnızca yeni masaüstünüzde başlattığınız veya ona taşıdığınız pencereleri görürsünüz. Ayrıca, tüm sanal masaüstlerinde görünen bir "yapışkan" pencere yapılabilir.</p><p> Daha fazla bilgi:</p><p> <a href="https://userbase.kde.org/Plasma" target="_top">Plasma SSS</a>

  Bkz. KDE, Uygulama Başlatıcısı, Sayfalayıcı.

### KDE Geliştirmesi

Qt™

  KDE’nin grafiksel kullanıcı arayüzü, Qt™ araç kitinin üzerine yapılmıştır. Bu kit, adına araç takımı denilen birçok grafiksel öge sunar; bu ögeler masaüstünü yapmada kullanılır. Qt™ hakkında daha fazla bilgiyi <a href= "https://www.qt.io/developers/" target="_top">https://www.qt.io/developers/</a> adresinde bulabilirsiniz.

  Bkz. KDE, GUI, Araç Takımı.

Git

  Git, küçükten çok büyük projelere kadar her şeyi hızlı ve verimli bir şekilde ele almak için tasarlanmış ücretsiz ve açık kaynaklı, dağıtılmış bir sürüm denetim sistemidir.</p><p> Her bir Git klonu, ağ erişimine veya merkezi bir sunucuya bağlı olmayan, eksiksiz geçmişe ve tam revizyon izleme özelliklerine sahip tam teşekküllü bir depodur. Dallama ve birleştirme işlemleri hızlı ve kolaydır.</p><p> Git; Mercurial, Bazaar, Subversion, CVS, Perforce ve Visual SourceSafe gibi, dosyaların sürüm denetimi için kullanılır.</p><p> Git’in, SVN’nin yerine KDE’nin ana sürüm denetim sistemi olmasına karar verildi. Konversation ve Amarok gibi bazı KDE projeleri için halihazırda kullanıldı.</p><p> Daha fazla bilgi:</p><p> <a href="https://git-scm.com/" target="_top">Git Ana Sayfası</a>

  Bkz. KDE, SVN.

i18n

  "Uluslararasılaşma"nın kısaltması. KDE birçok farklı dili destekler ve çeşitli i18n teknikleri grafik kullanıcı arayüzünü ve KDE ilgili tüm belgeleri çevirmeyi kolaylaştırır. i18n süreci hakkında daha fazla bilgi <a href= "https://l10n.kde.org/" target="_top">l10n.kde.org</a> adresinde bulunabilir.

  Bkz. KDE, GUI, l10n.

Kross

  Kross, birden çok betik yazım dilini destekleyen bir kodlama kitaplığıdır. Bir eklenti sistemi gelecekte daha fazla dilin desteklenmesine olanak tanır.

  Bkz. KDE.

KDOM

  KHTML DOM (<span class="emphasis"><em>D</em></span>ocument <span class="emphasis"><em>O</em></span>bject <span class="emphasis"><em>M</em></span>odel — Belge Nesnesi Modeli) sunum yeteneklerini tüm uygulamalara açan bir KPart modülü. KSVG2, KDE SC 4 için KDOM üzerine yapılmıştır.

  Bkz. KDE, KHTML, KParts, KHTML.

KJS

  KDE platformunun JavaScript işletkesi.

  Bkz. KDE, KParts, Plasma.

KSVG

  KSVG, bir KHTML tarayıcısında ölçeklenebilir vektör grafiklerinin desteklenmesini sağlar. KSVG2 bunu KDE SC 4 için genişletir.

  Bkz. KDE, KHTML, KParts.

l10n

  Bir programın yerel ortama uyarlanması süreci olan "yerelleştirme"nin kısaltması. Bunda; örneğin, parasal değerler için kullanılan para birimleri, zaman biçimleri ve uygulamaların çeviri metinleri içerilir.</p><p> Daha fazla bilgi:</p><p> <a href="https://l10n.kde.org/" target="_top">l10n.kde.org</a>

  Bkz. i18n.

Araç Takımı

  Genel olarak araç takımları, grafik kullanıcı arayüzünü oluşturmak için kullanılan sarma çubukları, düğmeler veya giriş alanları gibi grafik ögelerdir.</p><p> Plasma’da araç takımları ana bileşenlerdir ve masaüstünü ve ilgili duvar kağıdını görüntülemek, dizüstü bilgisayarın pil düzeyini göstermek, takılı aygıtları görüntülemek ve görev çubuğunu çizmek gibi çeşitli işlevleri üstlenirler: Temel olarak masaüstünde yaşayan küçük uygulamalardır. Ek olarak araç takımları, panel ve hatta masaüstünün kendisi gibi "Kapsayıcılar" altında birlikte gruplandırılabilir.

  Bkz. Plasma, Kapsama, KDE, GUI.

SVN

  <span class="emphasis"><em>Subversion</em></span>’un kısaltması olan bir sürüm denetim sistemidir. SVN, birden çok geliştiricinin aynı projede çalışmasını çok daha kolay kılan elegant bir sistemdir. KDE kaynaklarının güncel kaynaklarını anonim bir SVN örneğini alma konusunda bilgiyi <a href="http://developer.kde.org/source/anonsvn.html" target="_top">http://developer.kde.org/source/anonsvn.html</a> adresinde bulabilirsiniz.</p><p> SVN hakkında daha fazla bilgi ise <a href="http://subversion.tigris.org/" target="_top">http://subversion.tigris.org/</a> adresindedir.

  Bkz. Git.

XMLGUI

  Kullanıcı arayüzü tasarlamak için programcı kitaplığı. KParts tarafından yaygın olarak kullanılmaktadır.</p><p> Daha fazla bilgi:</p><p> <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/XMLGUI" target="_top">Wikipedia: XMLGUI</a></p><p> <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Qt_Style_Sheets" target="_top">Wikipedia: Qt Style Sheets</a>

  Bkz. GUI, KParts, Qt™.

### Çeşitli

RFC

  <span class="emphasis"><em>R</em></span>equest <span class="emphasis"><em>F</em></span>or <span class="emphasis"><em>C</em></span>omment (Yorum İsteği). İnternet topluluğunun değerlendirilmesi için yeni protokol fikirlerini veya prosedürlerini yayınlamanın yaygın bir yolu. RFC’ler zorunlu olmasa da, birçok uygulama topluluk tarafından onaylandıktan sonra bunlara uymaya çalışır.</p><p> RFC’ler hakkında daha fazla bilgi <a href="https://www.rfc-editor.org/" target="_top">RFC Ana Sayfasında</a> bulunabilir.

### Çeşitli protokoller

SMB

  <span class="emphasis"><em>S</em></span>erver <span class="emphasis"><em>M</em></span>essage <span class="emphasis"><em>B</em></span>lock (Sunucu İletisi Bloku). Microsoft® Windows® ağları tarafından diğer bilgisayarların dosya sistemlerine ulaşmak için kullanılan bir ağ protokolüdür.

  Bkz. GÇ İşçisi.

IRC

  <span class="emphasis"><em>I</em></span>nternet <span class="emphasis"><em>R</em></span>elay <span class="emphasis"><em>C</em></span>hat (İnternet üzerinden Canlı Sohbet). RFC 1459’da tanımlanan ve gerçek zamanlı metin sohbetini etkinleştirme belirtimini işleyen bir protokol.

  Bkz. RFC.

Makine

  Bu, ya `/etc/hosts` dosyanızdaki bir ad (`bilgisayarım`) ya bir İnternet adı (`www.kde.org`) ya da bir IP adresi (`192.168.0.10`) olabilir.

### Yazdırma

ACLs

  <span class="emphasis"><em>A</em></span>ccess <span class="emphasis"><em>C</em></span>ontrol <span class="emphasis"><em>L</em></span>ists; (Erişim Denetim Listeleri) kavramının kısaltması olan ACL, kimliği doğrulanmış bir kullanıcının erişimini denetlemek için kullanılırlar. ACL yazdırma desteği CUPS tarafından sağlanmaktadır; bu ileriki sürümlerde iyileştirilecektir.

  Bkz. Kimlik Doğrulama.

AppSocket Protokolü

  AppSocket, "Doğrudan TCP/IP Yazdırma" olarak da adlandırılan, yazdırma verisi aktarımı için bir protokoldür. Hewlett-Packard®, AppSocket’i aldı, birkaç ufak uzantı ekledi ve "HP® JetDirect" markası ile yeniden adlandırada ve pazarlamada oldukça başarılı oldu…

  Bkz. HP® JetDirect Protokolü, Doğrudan TCP/IP Yazdırma.

Kimlik Doğrulama

  Belirli bir kişinin kimliğinin kanıtlanmasına (belki kullanıcı adı/parola veya bir sertifika yoluyla) genellikle kimlik doğrulama denir. Kimliğiniz doğrulandıktan sonra, büyük olasılıkla ACL’lere dayalı olarak talep edilen bir kaynağa erişim elde edebilir veya edemeyebilirsiniz.

  Bkz. ACLs.

İki yönlü iletişim

  Yazdırma bağlamında, bir sunucu veya bir istemci, bir sorgu veya istemsiz olarak yazıcıdan geri gönderilen (durum bilgisi vb.) ek bilgileri alabilir. AppSocket ( = HP® JetDirect), CUPS ve IPP iki yönlü iletişimi destekler, LPR/LPD ve BSD tarzı yazdırmayı desteklemez…

  Bkz. AppSocket Protokolü, CUPS, Doğrudan TCP/IP Yazdırma, HP® JetDirect Protokolü, IPP, LPR/LPD yazdırma.

BSD-tarzı Yazdırma

  Geleneksel UNIX® yazdırma yönteminin farklı varyantları için genel terim. İlk sürümü, 70’lerin başında BSD UNIX®’te çıktı ve resmi olarak 1990’da <a href="https://www.ietf.org/rfc/rfc1179.txt" target="_top">RFC 1179</a> içinde açıklandı.</p><p> BSD’nin "uzaktan" yazdırması ilk kez tasarlandığında, yazıcılar seri olarak veya ana bir makineye doğrudan bağlıydılar (Internetin 100 makineden fazla olmadığı zamanlarda!); yazıcılar masa altındaki bir mukavva kutudan çekilmiş, basit bir ASCII metni satırıyla mekanik olarak dövülmüş olarak, bir takipçi mekanizması ile beslenen delikli, sürekli kâğıt kullanıyordu. Bir zikzak katlanmış kâğıt "yılan" gibi çıkardı. Uzaktan yazdırma, yan odadaki komşu bir ana bilgisayardan çıktı isteyen bir dosya göndererek oluşuyordu.</p><p> Teknoloji nasıl da değişti! Yazıcılar genelde kesik yapraklı ortam kullanır; sayfaların raster görüntülerini güçlü sayfa tanımlama dillerinden (PDL) birini kullanarak onlara gönderilen sayfalardan sonra hesaplamak için dahili bir zekaya sahiptirler. Birçoğu CPU, RAM, sabit disk ve kendi işletim Sistemi ile kendi başına ağ düğümleridir ve potansiyel olarak milyonlarca kullanıcının bulunduğu bir ağa bağlıdırlar…</p><p> Bu bir şeyler yapmak için UNIX® kavramının iyi bir ispatıdır, bu çağdaş koşullar altında bile "Satır Yazdırma"nın düzgünce çalışmasını sağladı. Ancak zaman yeni bir şey için sonunda gelmişti -- IPP.

  Bkz. IPP, CUPS, LPR/LPD yazdırma.

CUPS

  <span class="emphasis"><em>C</em></span>ommon <span class="emphasis"><em>U</em></span>NIX <span class="emphasis"><em>P</em></span>rinting <span class="emphasis"><em>S</em></span>ystem; (Genel UNIX Yazdırma Sistemi) için kısaltma olan CUPS, güncel en çağdaş UNIX® ve Linux yazdırma sistemidir; ayrıca Microsoft® Windows® ve Apple macOS® istemcileri için çapraz platform yazdırma hizmetleri sağlar. IPP’ye göre; kimlik doğrulama, şifreleme ve ACL’ler ve daha birçok özellik sunan, eski tarz BSD yazdırmanın tüm kötü yanlarından kaçınır. Aynı zamanda LPR/LPD (BSD tarzı) sayesinde IPP’ye kadar olmayan tüm eski istemcilere hizmet edecek kadar geriye doğru uyumludur.</p><p> CUPS sağlayıcı tarafından sağlanan, başlangıçta sadece Microsoft® Windows NT için hedeflenen, PPD’yi (PostScript Yazıcı Tanımı dosyası) kullanarak herhangi bir PostScript® yazıcısını denetleyebilir. KDE bünyesindeki yazdırma işlemleri CUPS kullanılarak yapılıyorsa en kararlı sonucu verir.</p><p> Daha fazla bilgi:</p><p> <a href="https://www.cups.org" target="_top">CUPS Ana Sayfası</a>

  Bkz. ACLs, Kimlik Doğrulama, BSD-tarzı Yazdırma, IPP, LPR/LPD yazdırma, PPD.

CUPS-SSS

  <a href="http://www.cups.org/articles.php?L+TFAQ" target="_top">CUPS-SSS</a>, CUPS ile yazdırmaya yeni kerkesin ilk başta aklına gelebilecek sorulara yanıtlar içeren değerli bir kaynaktır.

Ardalan Süreci

  <span class="emphasis"><em>D</em></span>isk <span class="emphasis"><em>a</em></span>nd <span class="emphasis"><em>e</em></span>xecution <span class="emphasis"><em>mon</em></span>itor (Disk ve yçalıştrıma görüntüleme) için kısaltma; Ardalan Süreçleri, kullanıcı etkileşiminden bağımsız görevler gerçekleştirmek için tüm UNIX® sistemlerde bulunur. Microsoft® Windows®’a daha aşina kullanıcılar ardalan süreçlerini ve sorumlu oldukları görevleri "servisler" ile karşılaştırabilirler.</p><p> Çoğu eski UNIX® sistemde var olan ardalan süreçlerinden bir tanesi LPD’dir (Line Printer Daemon); CUPS UNIX® dünyasında çoğunlukla LPD’nin halefi olarak görülür ve kendisi de bir ardalan süreci olarak çalışır.

  Bkz. SPOOLing.

Veri Tabanı, Linuxprinting.org

  Uzun yıllar önce, Linux’ta yazdırma hâlâ pek güç iken (yalnızca komut satırı yazdırma çoğu Linux kullanıcısı tarafından biliniyordu, işleri yapmak için aygıta özgü baskı seçenekleri yoktu), "Linux’ta Nasıl Yazdırılır’"ın yazarı Grant Taylor, veri tabanının yazıcılar, sürücüler ve süzgeçler hakkındaki var olan bilginin çoğunu toplamıştı.</p><p> Gelişmekte olan CUPS kavramıyla ve PPD’lerin PostScript olmayan yazıcılara da yayılmasıyla birlikte, bu veri tabanının potansiyelini fark etti: Farklı veri yollarını ("Hangi aygıt Ghostscript veya diğer süzgeç ile yazdırır?", "Ne kadar iyi?" ve "Hangi komut satırı anahtarları kullanılabilir?" gibi satırlarla tanımlanacak içerik ile) PPD uyumlu dosyalara dönüştürürse CUPS’ın tüm gücünü geleneksel yazıcı "sürücüleri"nin üstünde kullanabilirdi.</p><p> Bu "Foomatic" olarak bilinen daha geniş bir kavrama gelişti. Foomatic, CUPS dışındaki (LPR/LPD, LPRng, PDQ, PPR) diğer sarıcıların yeteneklerini belli bir derecede yükseltti (bazı kavramları CUPStan "çalarak"). Linux Yazdırma Veri Tabanı yalnızca Linux için bir durak değil -- diğer UNIX® işletim sistemlerini kullanan kişiler de (*BSD veya macOS® X gibi) orada değerli bilgi ve yazılımlar bulacaklardır.

  Bkz. Foomatic, Linuxprinting.org Veri Tabanı.

Doğrudan TCP/IP Yazdırma

  Bu, yazıcıya bağlanmak için genellikle TCP/IP bağlantı noktası 9100’ü kullanan bir yöntemdir. Birçok çağdaş ağ yazıcısı ile çalışır ve daha hızlı olduğu ve yazıcıdan işi gönderen ana bilgisayara bazı "arka kanal geri bildirim verisi" sağladığı için LPR/LPD’ye kıyasla birkaç avantaja sahiptir.

  Bkz. AppSocket Protokolü, HP® JetDirect Protokolü.

Sürücüler, Yazıcı Sürücüleri

  "Yazıcı sürücüsü" terimi, genellikle Microsoft® Windows® platformu ile ilişkili bir terim olduğundan bir Linux or UNIX® sistemde tümüyle aynı anlamda değildir. Farklı bileşenlerin birlikte kullanımıyla UNIX® üzerinde bir "sürücü" işlevselliği sağlanır. Yazıcı sürücülerinin çekirdeğinde "süzgeç" denen kavram bulunur. Süzgeçler, yazdırılacak dosyaları belirli bir girdi biçiminden hedef yazıcının anlayacağı bir biçime dönüştürür. Çoğu durumda süzgeçler, yalnızca son dönüştürmenin yazıcıya gönderildiği bir tam süzgeç "zincir"ine bağlıdır. Yazdırma verisinin aygıta gönderilmesi bir "arka uç" tarafından sağlanır.

  Bkz. Süzgeç, PPD.

Şifreleme

  Gizli verilerin şifrelenmesi, bunları İnternet üzerinden veya hatta yerel ağ üzerinden aktarıyorsanız çok önemli bir konudur.</p><p> Geleneksel protokollerle yazdırma hiçbir şekilde şifrelenmez; kablo üzerinden aktarılan PostScript® veya PCL verilerine dokunup gizlice dinlemek çok kolaydır.</p><p> Bu nedenle IPP’nin tasarımında, şifreleme mekanizmalarının (HTTP trafiği için şifreleme standartlarıyla aynı yollarla sağlanabilen SSL ve TLS) kolay eklentisi için hazırlık yapılmıştır.

  Bkz. Kimlik Doğrulama, CUPS, IPP, SSL(3) şifreleme, TLS şifreleme.

Epson

  Epson mürekkep püskürtmeli yazıcılar, Özgür yazılım sürücüleri tarafından en iyi desteklenen modeller arasında yer alırlar; çünkü şirket, aygıtları konusunda o kadar da gizli saklı değildir ve teknik belirtim belgelerini geliştiricilere vermiştir. Gimp-Print’in Stylus serisi yazıcılarda elde ettiği mükemmel baskı kalitesi, bu açıklığa atfedilir.

Kaçış Dizileri

  İlk yazıcılar yalnızca ASCII verilerini yazdırıyorlardı. Yeni bir satır başlatmak veya bir sayfayı çıkarmak için genellikle baştaki [ESC] karakterini taşıyan özel komut dizileri içerilirdi. HP® bu konsepti, PCL dil sürümleri serisi aracılığıyla geliştirdi; bugün, bu mütevazi başlangıçlardan itibaren tam gelişmiş bir Sayfa Açıklama Dili (PDL) ortaya çıkmıştır.

  Bkz. PCL, PDL.

ESC/P

  <span class="emphasis"><em>E</em></span>pson <span class="emphasis"><em>S</em></span>tandard <span class="emphasis"><em>C</em></span>odes for <span class="emphasis"><em>P</em></span>rinters (Yazıcılar için Epson Standart Kodları) için kısaltma. PostScript® ve PCL dışında, Epson’nun ESC/P yazıcı dili bilinen en iyilerden biridir.

  Bkz. PCL, PostScript®, HP®/GL.

Süzgeç

  Süzgeçler genel olarak bazı giriş verilerini alan, üzerinde çalışan ve bunları çıkış verisi olarak ileten programlardır. Süzgeçler verileri değiştirebilir veya değiştirmeyebilir.</p><p> Yazdırma bağlamındaki süzgeçler, belirli bir veriyi dönüştüren programlardır. Dosyayı (yazdırılmak üzere tasarlanmıştır; ancak mevcut biçim uygun değildir) yazdırılabilir bir biçime dönüştürmek gerekir. Bazen amaca ulaşmak için bütün "süzgeç zincirleri"nin oluşturulması gerekir; bir süzgecin çıktısı diğerine girdi olarak aktarılır.

  Bkz. Ghostscript, RIP.

Foomatic

  Foomatic, <a href="https://www.linuxfoundation.org/collaborate/workgroups/openprinting/database/foomatic" target="_top">Linuxprinting.org</a> adresinde bulunan farklı araç kümesinin sarıcı adı olarak başladı. Bu araçlar, geleneksel Ghostscript ve diğer baskı süzgeçlerini kullanıcılara daha kolay kullanmayı ve daha fazla komut satırı anahtarı ekleyerek veya sürücünün yürütme verilerini açıklayarak süzgeçlerin yeteneklerini genişletme ereğini sürdürdüler.</p><p> Daha yakın zamanlarda, Foomatic "üst makaralama" sistemi haline gelmeye başladı, birleştirilmiş komut dizisi ile altta yatan yazdırma alt sisteminin yapılandırılmasına izin veren (ancak, farklı yazdırma alt sistemleri açısından benzer bir görevi yerine getiren KDE yazdırma grafik arayüzünden çok daha karmaşıktır).

Ghostscript

  Ghostscript, özgün olarak L. Peter Deutsch tarafından geliştirilen yazılımdaki PDF veya Raster Görüntü İşlemcisi (RIP) için bir PostScript® yorumlayıcısıdır. Ücretsiz kullanım ve dağıtım için Ghostscript’in her zaman bir GPL sürümü vardır. Ghostscript, raster veriyi PostScript® olmayan aygıtlara göndermek için Linux ve UNIX®’te yaygın olarak kullanılmaktadır. Daha fazla bilgi: <a href="https://www.ghostscript.com/" target="_top">Ghostscript Ana Sayfası</a>

  Bkz. PostScript®, RIP.

Gimp-Print

  Adının aksine, Gimp-Print populer Gimp programından çıktı alan bir eklentinin çok daha ötesine geçti -- kod tabanı aynı zamanda CUPS’a sorunsuz bir şekilde tümleşen…</p><p> …çoğu durumda 130 farklı yazıcı modelini destekleyen, çoğu durumda fotoğraf çıktısı kalitesini sağlayan bir dizi PPD’ye ve ilişkili süzgeçlere derlenebilir;</p><p> …bir yazılım-RIP’ye gereksinim duyan diğer herhangi bir programla kullanılabilen bir Ghostscript süzgeci;</p><p> …rasterleştirme işlevlerine gereksinim duyan diğer yazılım uygulamaları tarafından kullanılabilen bir kitaplık.

  Bkz. Lexmark, RIP, Ghostscript.

HP®

  <span class="emphasis"><em>H</em></span>ewlett-<span class="emphasis"><em>Packard</em></span> için kısaltma; kendi Linux yazıcı sürücülerini ilk dağıtım şirketlerinden biri. -- Yakın zamanda, şirket kaynak kodu ve bir Özgür lisans da içeren "HPIJS" sürücü paketini yayımladı. Bunu yapan ilk yazıcı üreticisidir. HPIJS, HP Ink- ve DeskJets’in en güncel modellerini desteklemektedir.

HP®/GL

  <span class="emphasis"><em>HP®</em></span> <span class="emphasis"><em>G</em></span>raphical <span class="emphasis"><em>L</em></span>anguage; (HP Görsel Dili) için kısaltma; çoğunlukla çiziciler için kullanılan bir HP® dili; birçok CAD (Computer Aided Design — Bilgisayar Destekli Tasarım) yazılım programı yazdırma için HP®/GL dosyaları çıktılar.

  Bkz. ESC/P, PCL, PostScript®.

HP® JetDirect Protokolü

  HP® tarafından, başka bir "AppSocket" veya "Doğrudan TCP/IP Yazdırma" adlı protokol yoluyla yazıcıya yazdırma verisi transferini anlatmak için markalanan bir terim.

  Bkz. AppSocket Protokolü, Doğrudan TCP/IP Yazdırma.

IETF

  <span class="emphasis"><em>I</em></span>nternet <span class="emphasis"><em>E</em></span>ngineering <span class="emphasis"><em>T</em></span>ask <span class="emphasis"><em>F</em></span>orce; (Internet Mühendislik Görev Gücü) için kısaltma İnternet, yazılım ve donanım uzmanlarının yeni ağ teknolojilerini tartıştıkları ve çoğu zaman kararları birçokları tarafından standart olarak kabul edilen bir birleşimdir. "TCP/IP" en ünlü örnektir.</p><p> IETF standartları; taslaklar, tartışmalar, fikirler ve kullanışlı kullanışlı kılavuzlar gibi, kamuya açık ve birçok Linux ve BSD dağıtımında bulunan ünlü "RFCler" e konulmaktadır.

  Bkz. IPP, PWG, RFC.

IPP

  <span class="emphasis"><em>I</em></span>nternet <span class="emphasis"><em>P</em></span>rinting <span class="emphasis"><em>P</em></span>rotocol; (İnternet Yazdırma Protokolü) için kısaltma IETF tarafından "sunulan standart" olarak kabul edilen bir RFC serisinde tanımlandı; PWG taradından tasarlandı. -- IPP ağ yazdırma için tamamen yeni bir tasarımdır; ancak veri aktarımı için çok bilinen ve kanıtlanmış bir yöntemi kullanır: HTTP 1.1! IPP, "tekerleği yeniden icat etmeyerek" ve geçerli ve sağlam bir İnternet standardına dayanarak, diğer HTTP uyumlu standart mekanizmaları kendi çerçevesine nispeten kolayca bağlayabilir.</p><p> Basit, Digest ve Sertifika kimlik doğrulama mekanizmaları</p><p> aktarılan verinin şifrelenmesi için SSL veya TLS</p><p> dizin hizmetleri için LDAP (yazıcı seçenekleri, aygıt seçenekleri, sürücüler, ağdaki maliyetler hakkında veri yayınlamak veya kimlik doğrulamayı gerçekleştirirken parolaları denetlemek)

  Bkz. CUPS, PWG, IETF, RFC, TLS şifreleme.

Lexmark

  bazı modelleri için kendi Linux yazıcı sürücülerini dağıtan ilk şirketlerden birisiydi. Ancak, bu sürücüler sadece ikili biçimdedir (kaynak kodu yoktur) ve bu yüzden Özgür yazdırma yazılım projelerine tümleştirilemezler.

Linuxprinting.org

  Linuxprinting.org = bu sitede yalnızca Linux değil; *BSD ve ticari Unixler gibi tüm UNIX® benzeri işletim sistemleri yazdırma için yararlı bilgiler bulabilir. Bu web sitesi tüm kuyrukları, yazıcıları ve yapılandırma dosyalarını yeni bir yapılandırma çabası gerektirmeden sorunsuzca aktarma yeteneği ile "Üst Yazdırma Kuyruğu ve Sürücü Yapılandırma Araç Kiti"ni (tek bir genel arayüz ile, farklı yazdırma altsistemleri ve onların gerekli sürücülerini yapılandırabilmek) geliştirmeye çalışan ilginç Foomatic projelerinin ana sayfasıdır. -- Ayrıca, herkesin yazıcı modelleri hakkında en güncel bilgileri bulmasını sağlayan bir sürücü ve aygıt bilgisi topluluğu ve ortak Linux veya UNIX® yazdırma sistemlerinden biriyle çalıştığı bilinen biriktirici/sürücü/aygıt bileşiminin yapılandırma dosyalarını çevrimiçi oluşturan, Yazdırma Veri Tabanını sürdürüyorlar ve bakımını yapıyorlar.

  Bkz. Linuxprinting.org Veri Tabanı.

Linuxprinting.org Veri Tabanı

  <a href="https://www.openprinting.org/printers" target="_top">Database</a>, onlar için uygun olan yazıcıları ve sürücüleri içerir. Daha fazla bilgi: <a href="https://wiki.linuxfoundation.org/openprinting/database/indexfaq" target="_top">Linuxprinting.org SSS</a>

  Bkz. Foomatic.

LPR/LPD yazdırma

  LPR == bazı insanlar <span class="emphasis"><em>L</em></span>ine <span class="emphasis"><em>P</em></span>rinting <span class="emphasis"><em>R</em></span>equest (Satır Yazdırma İsteği), diğerleri: <span class="emphasis"><em>L</em></span>ine <span class="emphasis"><em>P</em></span>rinter <span class="emphasis"><em>R</em></span>emote (Uzak Satır Yazıcısı) olarak çevirir.

  Bkz. BSD-tarzı Yazdırma.

MIME Türleri

  <span class="emphasis"><em>M</em></span>ultipurpose (or Multimedia) <span class="emphasis"><em>I</em></span>nternet <span class="emphasis"><em>M</em></span>ail <span class="emphasis"><em>E</em></span>xtensions; (Çok amaçlı İnternet Posta Uzantıları) için kısaltma MIME-Türleri normalde sadece ASCII karakterleri aktaran e-posta bağlantıları üzerinden ikili verinin (grafikler içeren e-posta ekleri gibi) aktarımında kullanıldı: veri bir ASCII gösterimine kodlanmalıydı.</p><p> Sonrasında bu konsept bir veri formatını platform bağımsız ancak aynı zamanda belirsiz olmayan bir yolla tanımlamak için genişletildi. Herkes Windows®’tan .doc uzantılı Microsoft® Word dosyalarını bilir. Bu Windows® platformunda belirsiz şekilde işlenir: .doc uzantıları aynı zamanda basit metin dosyaları ve Adobe Framemaker dosyaları için kullanıldı. Aynı zamanda eğer gerçek bir Word belgesi başka bir uzantı ile kaydedilirse artık program tarafından açılamaz.</p><p> MIME türünde dosyaları <span class="emphasis"><em>main_category/sub_category</em></span>’ye bağlı olarak dosya formatlarını belirleyen bir tanıma karakter dizisini beraberlerinde taşırlar. IPP içinde, yazdırma dosyaları ayrıca MIME türü şemalar kullanılarak tanımlanır. MIME türleri, haklarındaki belirsizliği korumak için IANA (Internet Assigning Numbers <span class="emphasis"><em>Association</em></span>) ile kaydedilmiştir.</p><p> CUPS kaydedilmiş bazı kendi MIME türlerine sahiptir, <span class="emphasis"><em>application/vnd.cups-raster</em></span> gibi (CUPS dahili raster görsel biçimi).

  Bkz. CUPS, Gimp-Print.

PCL

  <span class="emphasis"><em>P</em></span>rinter <span class="emphasis"><em>C</em></span>ontrol <span class="emphasis"><em>L</em></span>anguage; (Yazdırma Kontrol Dili) için kısaltma HP® tarafından geliştirildi. PCL, ASCII yazdırma için basit bir komut kümesi olarak sürüm 1 ile başladı; şimdi sürümleri PCL6 ve PCL-X, grafikler ve renkler yazdırma yeteneğine sahip -- Microsoft® Windows® ve HP-UX® (HP®’nin kendi UNIX® markası) alemi dışında, genel olarak kullanılmıyor…

  Bkz. ESC/P, HP®/GL, PDL, PostScript®.

PDL

  <span class="emphasis"><em>P</em></span>age <span class="emphasis"><em>D</em></span>escription <span class="emphasis"><em>L</em></span>anguage; (Sayfa Tanımlama Dili) için kısaltma PDLler, soyut bir yolla, bir sayfanın görsel sunumunu tanımlar. Gerçekten tonere aktarılmadan ve mürekkep kağıda geçmeden önce, bir PDL ilk olarak "yorumlanmalıdır". UNIX®’te, en önemli PDL PostScript®’tir.

  Bkz. ESC/P, HP®/GL, PCL, PostScript®.

Pixel

  <span class="emphasis"><em>Pic</em></span>ture <span class="emphasis"><em>El</em></span>ement; (Resim ögesi) için kısaltma, bu terim bir raster resmin en küçük kısmını (ya kağıda basıldığı halde ya da bir görüntüleyicide katot ışınları ya da LCD elemanları tarafından görüntülenir) tanımlar. Bu tür çıktı aygıtları üzerindeki herhangi bir grafiksel veya görsel gösterimi piksellerden oluştuğundan, "ppi" (piksel başına inç) ve DPI (inç başına noktalar) değerleri bir görselin genel kalitesi ve çözünürlüğü için önemli bir parametredir.

  Bkz. Süzgeç, Ghostscript, PostScript®, Raster Görsel.

PJL

  <span class="emphasis"><em>P</em></span>rint <span class="emphasis"><em>J</em></span>ob <span class="emphasis"><em>L</em></span>anguage; (Yazdırma İş Dili) için kısaltma bir yazıcının öntanımlı ve iş bazlı ayarlarını denetlemek ve etkilemek için HP® tarafından geliştirildi. Yalnızca HP®’nin kendi (PCL-)yazıcıları için kullanılmayabilir; ayrıca birçok PostScript® ve diğer yazıcılar kendilerine bir yazdırma işi veya ayrı bir sinyalle gönderilen PJL komutlarını anlar.

  Bkz. PCL.

PostScript®

  PostScript® (genellikle "PS" olarak kısaltılır) dosya yazdırmak için UNIX® dünyasında de fakto bir standarttır. Adobe tarafından geliştirildi ve yazıcı üreticilerine ve yazılım şirketlerine lisanslandı.</p><p> PostScript® tanımlamaları Adobe tarafından yayımlansa da, "Üçüncü Parti" PostScript® oluşturma ve PostScript® yorumlama yazılımları da vardır (Özgür yazılım dünyasından bunlardan en bilineni güçlü bir PS-yorumlayıcısı Ghostscript’tir).

  Bkz. ESC/P, HP®/GL, PCL, PPD.

PPD

  <span class="emphasis"><em>P</em></span>ostScript <span class="emphasis"><em>P</em></span>rinter <span class="emphasis"><em>D</em></span>escription; (PostScript Yazıcı Tanımlaması) için kısaltma PPD’ler bir yazıcının özel yeteneklerinin ve belli bir yetenek (yazdırma çiftleme gibi) için çağrılacak komutların tanımlamalarının (PostScript- veya PJL-) bulunduğu ASCII dosyalardır.</p><p> Kısaltmanın açıklamasının anlattığı gibi, PPD’ler özgün olarak PostScript® yazıcılar için kullanıldılar. CUPS PPD kavramını tüm yazıcı türlerine genişletti.</p><p> PostScript® için PPD’ler yazıcı firmaları tarafından sağlandı. Herhangi bir PostScript® yazıcısının tüm özelliklerine erişmek için CUPS ve KDE yazdırma alt sistemi ile birlikte kullanılabilirler. KDE Takımı özgün olarak Microsoft® Windows NT için kullanılması amaçlanan PDD’lerin kullanılmasını önerir.</p><p> PostScript olamayan yazıcılar için PDD’ler PostScript® yazdırma dosyalarını PostScript olmayan hedef aygıtların sindirebileceği bir biçime işlemek için bir yardımcı "süzgeç"e <span class="emphasis"><em>ihtiyaç duyar</em></span>. Bu PPD/süzgeç bileşimleri sağlayıcılar tarafından henüz yok. CUPS geliştiricilerinin PPD’leri kullanma girişimlerinden sonra, Özgür Yazılım topluluğu PPD’ler ve klasik Ghostscript süzgeçleri ile çoğu mevcut yazıcı modeli için tez destek sağlayacak kadar yaratıcıdır. Ancak: yazdırma kalitesi "yüksek kalite fotoğrafik çıktı"dan (çoğu Epson Inkjet ile Gimp-Print kullanmak) "zorlukla okunabilir"e (Linuxprinting.org veri tabanında "kâğıt ağırlığı" olarak puanlanan Foomatic-etkinleştirilmiş Ghostscript süzgeçleri kullanmak) kadar değişir.

  Bkz. CUPS, Linuxprinting.org, PostScript®.

printcap

  BSD tarzı baskı sistemlerinde, "printcap" dosyası yapılandırma bilgilerini tutar; yazdırma arka plan programı hangi dosyaların kullanılabilir olduğunu, her biri için hangi süzgeçlerin kullanılacağını, biriktirme klasörünün bulunduğu yerde, kullanılacak afiş sayfaları varsa vb. belirlemek için bu dosyayı okur… Bazı uygulamalar da var olan yazıcıların adlarını öğrenmek için printcap dosyasına erişim yetkisine bel bağlarlar.

  Bkz. BSD-tarzı Yazdırma.

Printer-MIB

  <span class="emphasis"><em>Printer</em></span>-<span class="emphasis"><em>M</em></span>anagement <span class="emphasis"><em>I</em></span>nformation <span class="emphasis"><em>B</em></span>ase; (Yazıcı Yönetim Bilgi Merkezi) için kısaltma, Printer-MIB, ağ üzerinden erişmek için yazıcının içinde saklanacak bir dizi parametre tanımlar. Bu, birçok (bazı durumlarda, gerçek anlamda tam anlamıyla binlerce) ağ yazıcısı SNMP (Basit Ağ Yönetimi Protokolü) yardımıyla merkezi olarak yönetilirse kullanışlıdır.

  Bkz. PWG, SNMP.

PWG

  <span class="emphasis"><em>P</em></span>rinter <span class="emphasis"><em>W</em></span>orking <span class="emphasis"><em>G</em></span>roup; (Yazıcı Çalışma Grubu) için kısaltma, PWG, geçmiş yıllarda ağ baskısı ile ilgili olarak farklı standartlar geliştiren yazıcı endüstrisinin temsilcilerinin gevşek bir grubudur. Bunlar daha sonra IETF tarafından "Printer-MIB" ve IPP gibi RFC standartları olarak kabul edildi.

  Bkz. PostScript®, IPP, Printer-MIB, SNMP.

Yazıcı Veri Tabanı

  Yazıcı sürücülerinin iyi bir veri tabanı <a href="https://www.openprinting.org/printers" target="_top">https://www.openprinting.org/printers</a> adresinde bulunabilir.

  Bkz. Linuxprinting.org Veri Tabanı.

Raster Görsel

  Fiziksel bir ortamdaki her resim farklı renklerdeki ve (belki) boyutlardaki ayrık bir nokta deseninin bileşimidir. Bu bir "raster görsel" olarak adlandırılır.</p><p> Bu grafiğin devamlı kıvrımlar, gölgeler, formlar ve dolu alanlar şeklinde tanımlandığı matematiksal formüllerle ifade edilen "vektör görsel"ın tersidir. Vektör görseller daha düşük boyuta sahiptir ve herhangi veri ve kalite kaybı olmadan farklı boyutlarda ölçeklendirilebilir -- ancak doğrudan çıktılanamazlar ve daima çıktı aygıtının algılayabileceği bir çözünürlüğe "render" ve "rasterized" edilmelidir…</p><p> Rasterizasyon Raster Image Processor (RIP, genellikle Ghostscript yazılımı) tarafından yapılır veya başka bazı süzgeç örneklerince yapılır.

  Bkz. Pixel, Ghostscript, PostScript®, Süzgeç, RIP.

RIP

  <span class="emphasis"><em>R</em></span>aster <span class="emphasis"><em>I</em></span>mage <span class="emphasis"><em>P</em></span>rocess(or); (Raster Görsel İşleme/işleyici) için kısaltma yazdırma bağlamında kullanılırsa, "RIP", PostScript®’i (veya Raster olmayan PDLlerden birinde gösterilen diğer yazdırma formatlarını) yazıcıların "işaretleme motor"ları için kabul edilebilir bir raster görsel biçimine dönüştüren bir donanım veya yazılım anlamına gelir.</p><p> PostScript® yazıcılar kendi PostScript-RIP’lerini bulundururlar. Bir RIP bir yazıcının içinde bulunabilir veya bulunmayabilir.</p><p> Birçok UNIX® sistemi için Ghostscript ana bilgisayarda koşan ve PostScript®’i veya yazdırma aygıtına gönderilmek için hazır olacak diğer verileri ön işleyen bir "yazılımda RIP" sağlar (dolayısıyla, "Ghostscript, yazıcınızı bir PostScript® makineye dönüştürür" sloganı altında bir "gerçek tanesi" algılayabilirsiniz, bu elbette tam anlamda doğru değildir).

  Bkz. Süzgeç, Ghostscript, PostScript®, PDL, Raster Görsel.

RLPR (Uzak LPR)

  <span class="emphasis"><em>R</em></span>emote <span class="emphasis"><em>L</em></span>ine <span class="emphasis"><em>P</em></span>rinting <span class="emphasis"><em>R</em></span>equest; (Uzak Satır Yazdırma İsteği) için kısaltma, yüklenmek için hiçbir kök ayrıcalığı ve çalışmak için hiçbir "printcap" gerektirmeyen bir BSD tarzı yazdırma sistemi: tüm parametreler komut satırında belirtilebilir.</p><p> RLPR, sık sık değişen ortamlarda çalışan birçok dizüstü bilgisayar kullanıcısı için kullanışlıdır. Bunun nedeni, her diğer yazdırma altsistemi ile eşzamanlı olarak kurulabilmesi ve LPR/LPD aracılığıyla doğrudan erişmek için bir yazıcı kurmanın çok esnek ve tez bir yolunu sağlamaktır.

  Bkz. printcap.

SNMP

  <span class="emphasis"><em>S</em></span>imple <span class="emphasis"><em>N</em></span>etwork <span class="emphasis"><em>M</em></span>anagement <span class="emphasis"><em>P</em></span>rotocol; (Basit Ağ Yönetim Protokolü) için kısaltma SNMP tüm ağ düğümlerini (Makineler, Yönlenditiciler, Switchler, Geçitler, Yazıcılar…) uzaktan yönetmek için kullanılır.

  Bkz. PWG, Printer-MIB.

SSL(3) şifreleme

  <span class="emphasis"><em>S</em></span>ecure <span class="emphasis"><em>S</em></span>ocket <span class="emphasis"><em>L</em></span>ayer; (Güvenli Soket Katmanı) için kısaltma SSL, Netscape tarafından geliştirilen HTTP üzerinden veri aktarımı için patentli bir şifreleme yöntemidir. Şu anda TLS adlı bir IETF standardı tarafından yeri alınıyor.

  Bkz. TLS şifreleme.

SPOOLing

  <span class="emphasis"><em>S</em></span>ynchronous <span class="emphasis"><em>P</em></span>eripheral <span class="emphasis"><em>O</em></span>perations <span class="emphasis"><em>O</em></span>n<span class="emphasis"><em>L</em></span>ine; (Senkron Çevresel İşlemler Çevrimiçi) için kısaltma SPOOLing yazdırma uygulamaları (ve kullanıcıları) işi, yazıcı yazdırmaya hazır olana kadar dosyayı geçici bir konuma saklamış bir daemon tarafından halledilirken çalışmalarını sürdürmelerini sağlar.

  Bkz. Ardalan Süreci.

TLS şifreleme

  <span class="emphasis"><em>T</em></span>ransport <span class="emphasis"><em>L</em></span>ayer <span class="emphasis"><em>S</em></span>ecurity; (Aktarma Katmanı Güvenliği) için kısaltma TLS HTTP 1.1 üzerinde veri transferi için bir şifreleme standartıdır; RFC 2246 tanımlandı ; daha önceki SSL geliştirmesi (Netscape tarafından) tabanlı olsa da onunla tamamen uyumlu değildir.

  Bkz. SSL(3) şifreleme.

Sistem V tarzı yazdırma

  Bu geleneksel UNIX® yazdırmanın ikinci tadı (BSD tarzı yazdırma yerine). BSD’ye farklı bir komut kümesi (lp, lpadmin, …) kullanır, ancak temel olarak bundan farklı değildir. Bununla birlikte, ikisi arasındaki boşluk, ikisini birbirine uyumsuz hale getirecek kadar büyük, böylece bir BSD istemcisi ek bir düzeltmeden System V tarzı baskı sunucusuna yazdıracak durumda değildir… IPP’nin bu zayıflığı ve daha fazlasını çözmesi gerekiyor.

  Bkz. BSD-tarzı Yazdırma, IPP.

TurboPrint

  Birçok mürekkep püskürtmeli yazıcı için fotoğraf kalitesinde baskı sunan Shareware yazılımı. Yazıcınız için bir sürücü bulamıyorsanız ve geleneksel bir Ghostscript sistemine veya modern bir CUPS, sistemine bağlanmış olmanız yararlıdır.

  Bkz. Gimp-Print.

XPP

  <span class="emphasis"><em>X</em></span> <span class="emphasis"><em>P</em></span>rinting <span class="emphasis"><em>P</em></span>anel; (X Yazdırma Paneli) için kısaltma XPP, Till Kamppeter tarafından yazılan, CUPS için ilk Özgür görsel yardırma komutuydu ve bazı yönlerden KDE 3’deki "kprinter" yardımcı programı için bir modeldi.