KBackup El Kitabı

# KBackup El Kitabı

Martin Koller `<kollix@aon.at>`

Çeviri: Emir SARI
Baskı Uygulamalar 18.04 (2018-01-05)

Telif Hakkı © 2006 - 2017 Martin Koller

Yasal Uyarı

KBackup, verilerinizi basit, kullanıcı dostu bir şekilde yedeklemenizi sağlayan bir uygulamadır.

Örnekler

4.1. dilimBetiği.sh

Bölüm 1. Giriş
Giriş

# Bölüm 1. Giriş

KBackup, herhangi bir klasörü veya dosyayı yedeklemenizi sağlayan bir programdır; bu sayede, yedeklenecek şeyleri seçmek için kullanımı kolay bir klasör ağacı kullanır. Ayarlarınızı “profil” adı verilen dosyalara kaydetmenize olanak tanır; burada profil, yedekleme işlemine dahil edilecek veya yedekleme işleminden dışlanacak klasörler ve dosyalar için tanımları içeren basit bir metin dosyasıdır. Ayrıca yedeğin nereye kaydedileceğini tanımlamanıza da olanak tanır. Bu, bir yerel klasör olabileceği gibi (örn. yerel olarak bağlanmış bir ZIP sürücüsü, USB bellek vb.) verinizi herhangi merkezi bir sunucuya yedeklemek için uzak bir URL de olabilir (örneğin smb://uzak/yol).

Program ayrıca grafiksel bir kullanıcı arayüzü kullanmadan otomatik bir yedekleme çalıştırabilir. Bir profil oluşturulup bu ayarları kullanarak KBackup'e etkileşimli olmayan kipte kullanılırken ne yapacağını söyleyebilir; örneğin, bir cron işinden başlatılarak.

Program, bilgisayar uzmanı olmayan kişilerin de kullanabileceği şekilde kullanımı oldukça basit olacak şekilde tasarlandı.

Depolama biçimi, iyi bilinen TAR biçimidir, bu sayede veriler hâlâ sıkıştırılmış biçimde (xz, bzip2 veya gzip) saklanabilir.

Geçerli uygulama şekli yalnızca yedekleme adımını içerir. Veriyi sisteminize geri yüklemek için şu anda; örneğin, TAR yedekleme dosyalarını açmak ve dosyaları dosya sisteminize geri sürükleyip bırakmak için Dolphin kullanmanız gerekir. Bu aynı zamanda iyi bilinen ve iyi desteklenen TAR dosya biçimini kullanmanın da bir avantajıdır.

Dosyalar sıkıştırılmışsa aşağıdaki komutu kullanarak geçerli klasördeki tüm dosyaları özyineli olarak açabilirsiniz:

    find . -name \*bz2 -print0 | xargs -0 bunzip2

Alternatif olarak, tam bir yedeklemeyi çıkarmak veya yedek içinden birkaç dosya seçmek için Ark kullanabilirsiniz.

Bölüm 2. KBackup Kullanımı
KBackup Kullanımı

# Bölüm 2. KBackup Kullanımı

Tek yapmanız gereken hangi klasörleri depolamak istediğinizi seçmektir. Bu, ana pencerenin sol tarafındaki ağaç görünümündeki tüm klasörlerin seçilmesiyle yapılır.

Bir klasör seçerseniz KBackup, altındaki tüm dosyaları ve alt klasörleri kendiliğinden depolayacaktır. Seçilen bir klasörün bazı kısımlarını dışlamak istiyorsanız hâlâ seçili olan klasördeki dosyaların/klasörlerin seçimini kaldırmanız yeterlidir.

Genel olarak bu şu anlama gelir: Seçili bir klasör, içindeki seçili olmayan parçalar dışında, içindeki ve altındaki her şeyi depolar. Bu aynı zamanda, bir profili daha sonra yeniden kullandığınızda (aşağıya bakın) ve yedekleme için önceden seçilmiş bir klasöre yeni dosyalar eklendiğinde, tüm yeni dosyaların da depolanacağı anlamına gelir.

## Profilleri kullanmak

Bir seçimi daha sonrası için kaydetmek isterseniz onu bir KBackup profil dosyasına kaydedin. Dosya menüsünden Profili Kaydet seçeneğini kullanın.

Bir seçimi KBackup'e yeniden yüklemek için Dosya → Profil Yükle... seçeneğini kullanın.

KBackup bir profil içine şunları kaydeder: İçerilen dosyalar/klasörler, dışlanan dosyalar/klasörler, hedef klasör/URL, tanımlı arşiv öneki, tanımlı en büyük dilim boyutu vb.

Aynı dosyalar kümesini kullanan yedeğinizin yürütülmesini daha kolay kılmak için ayarlarınızı bir KBackup dosyasına (bir `.kbp` dosyası) kaydedin ve bunu komut satırına geçirin.

örneğin:

    kbackup verim.kbp

İpucu: Bir `.kbp` dosyasına kısayol oluşturabilir ve o kısayola çift tıklayarak da çalıştırabilirsiniz. Bu dosya türü, çift tıklanıldığında KBackup'i çalıştıracak biçimde kaydedilmiştir.

Arşiv dilimleri
Arşiv dilimleri

## Arşiv dilimleri

Bir ortamın genelde kapasitesi sınırlı olduğundan (örneğin 100 MB ZIP diski), KBackup birkaç arşiv dilimleri oluşturur.

Her arşiv dilimi şu şekilde görünen kendi adını alacaktır:

backup_2006.08.26-13.04.44_1.tar

Ad, oluşturma tarihini ve saatini (bir yedeklemenin tüm dilimleri için aynı olacaktır) ve sondaki dilim sıra numarasını (bu örnekte _1) içerir.

Dosya → Profil Ayarları... menüsünden, öntanımlı “backup” yerine başka bir yedek öneki tanımlayabilirsiniz.

Profil Ayarları iletişim kutusunda, hedef aygıtta daha çok alan kalsa bile dilim boyutunu sınırlayan en büyük arşiv dilim boyutunu da tanımlayabilirsiniz. Bu, daha sonra CD/DVD, vb.. üzerine yazılabilecek arşiv dilimleri oluşturmaya yardımcı olur. Bir arşiv diliminin boyutunu açıkça sınırlandırırsanız kullanılabilir boyut ana pencerede (*) ile işaretlenecektir.

Ancak bir dilimi “sınırsız” boyutta tanımlasanız bile dilimin boyutunu sınırlayan başka kısıtlamalar da vardır:

- hedef klasörle sınırlıdır (doğrudan yerel bir klasöre depolandığında)

- daha sonra uzak bir URL'ye yüklemek üzere bir tmp dosyası oluşturduğumuzda `/tmp` klasörüyle sınırlıdır

Profil Ayarları bölümünde, hedef klasörde saklanacak en çok tam yedekleme sayısını da tanımlayabilir ve dolayısıyla oradaki tüm eski yedeklemelerin kendiliğinden silinmesini sağlayabilirsiniz. Örneğin, 3’e ayarlarsanız KBackup son 3 yedeği saklar ve eskilerin tümünü siler.

Artımlı Yedek
Artımlı Yedek

## Artımlı Yedek

Artımlı yedeklemede, yedekleme her çalıştırıldığında tüm dosyalar kaydedilmez, yalnızca son yedeklemeden bu yana değişen dosyalar kaydedilir. Bunun büyük avantajı, artımlı yedeklemenin genellikle tam yedeklemeden çok daha az dosya içermesi ve dolayısıyla çok daha kısa sürede tamamlanmasıdır.

Bu şöyle çalışır: Profilde tam yedekleme için bir aralık (gün olarak) tanımlarsınız. Örneğin, 5 gün tanımladığınızda, KBackup tüm dosyaların her 5 günde bir tam yedeğini alır. Bu profille aralık dolmadan önce KBackup'i başlattığınızda - ne sıklıkta yedekleme yaptığınıza bakılmaksızın - yalnızca son yedeklemeden bu yana değişen dosyalar kaydedilecektir. KBackup, son yedeklemenin zaman damgasını profile kaydeder ve bu nedenle bir dahaki kez çalıştırıldığında ne yapacağını bilir.

Artımlı yedek sırasında oluşturulan arşiv dilimi dosyaları, “_inc” metnini içerir; örneğin:

backup_2010.06.14-18.50.26_1_inc.tar

Tam yedek dilimi dosyaları adlarında “_inc” içermez; örneğin:

backup_2010.06.13-20.58.14_1.tar

Dosyaları artımlı bir yedeklemeden geri yüklemek istediğinizde, tüm “_inc” dosyalarında ve son olarak son tam yedek dilim dosyasında geri yüklenecek dosyanın en son sürümünü aramak önemlidir. Bu tam olarak artımlı yedeklemenin dezavantajıdır (ancak dezavantaj olmadan avantaj yoktur ;-))

Bir profilde tanımlanan tanımlı artımlı döngü süresinden daha erken bir tam yedekleme yapmak istiyorsanız bunu kullanıcı arayüzündeki Tam Yedeklemeyi Zorla seçeneğini işaretleyerek yapabilirsiniz. KBackup komut satırı aracılığıyla başlatıldığında bu, `--forceFull` seçeneği kullanılarak gerçekleştirilebilir.

Zorlanan tam bir yedekleme, yedek döngüsünü yeniden başlatır; örneğin, KBackup son tam yedekleme zamanından itibaren bir sonraki tam yedeklemeye kadar geçen günleri sayar.

Arşiv Sıkıştırma
Arşiv Sıkıştırma

## Arşiv Sıkıştırma

Profil ayarlarında bunu etkinleştirirseniz KBackup, depolanan dosyaları sıkıştırır. Sisteminizde neyin kullanılabilir olduğuna bağlı olarak xz, bzip2 veya gzip sıkıştırmalarından birini kullanır. KBackup, her bir dosyayı sıkıştırıp depolar ve henüz sıkıştırılmamış `.tar` dosyasının sonuna bir uzantı ekler (`.xz`, `.bzip2` veya `.gz`).

Yedeklemeyi bazı yerel dosya sistemlerinde (örneğin ek diskiniz, ZIP sürücünüz vb.) oluşturmayı seçtiğinizde; bu, uzak bir hedef URL girmediğiniz anlamına gelir; - KBackup ortam kapasitesi sınırlamaları nedeniyle tüm yedeği birkaç arşiv dilimine bölebilir.

örneğin:

backup_2006.08.26-13.04.44_1.tar

backup_2006.08.26-13.04.44_2.tar

Yedeği Otomatikleştirmek
Yedeği Otomatikleştirmek

## Yedeği Otomatikleştirmek

Yedekleme işlemini otomatikleştirmek istiyorsanız KBackup bu konuda yardımcı olacak farklı komut satırı seçenekleri sunar:

- `--auto`

  KBackup'i bu seçenekle çalıştırıp bir `.kbp` profili verirseniz başlar, verilen profili yükler, yedeklemeyi çalıştırır ve işi bitince sonlanır. Bunların tümü yapılırken bir KBackup arayüzü görünür.

- `--autobg`

  KBackup'i bu seçenekle çalıştırıp bir `.kbp` profili verirseniz `--auto` seçeneğiyle aynı işlemi yapar; ancak bir grafiksel kullanıcı arayüzü olmadan süreci tamamlar. “bg” eki burada “background” (arka plan) anlamına gelir - her şey arka planda yapılır. Bu nedenle, yedeklerinizi genelde bir cron işiyle yapıyorsanız en uygun seçenektir.

  `--autobg` seçeneği kullanılırken, yedeklemenin ilerlemesini gösteren KBackup çıktısı stderr’e yazılır. Öntanımlı olarak, çıktı genelde birkaç önemli ileti ve sonunda bir özet içerir. Ek olarak `--verbose` seçeneğini eklerseniz yedeklenen her bir dosyanın adını görürsünüz.

Bölüm 3. Komut Başvurusu
Komut Başvurusu

# Bölüm 3. Komut Başvurusu

## Ana KBackup penceresi

### Dosya Menüsü

Dosya → Son Kullanılanı Aç

  Kolay seçim için son kullanılan profilleri içeren bir alt menüyü gösterir.

Dosya → Yeni Profil

  Yeni bir profil tanımlayabilmek için seçimi ve hedef giriş alanını temizler.

Dosya → Profil Yükle...

  Bir profil yükler.

Dosya → Profili Kaydet

  Tüm ayarları o anda yüklü olan profile kaydeder.

Dosya → Profili Farklı Kaydet...

  Tüm ayarları yeni bir adla bir profile kaydeder.

Dosya → Profil Ayarları...

  Ayarlarda, arşiv dilimi dosyalarının “backup” öntanımlı adıyla mı yoksa alternatif bir adla mı başlayacağını tanımlayabilirsiniz. Ayrıca arşiv dilim boyutunu da sınırlayabilirsiniz. Arşiv Dilimleri bölümüne bakın. Bu ayarlar ayrıca profile de kaydedilirler.

Dosya → Çık (Kontrol+Q)

  KBackup uygulamasından çıkar.

### Ayarlar Menüsü

Ayarlar → Sistem Tepsisine Rıhtımla

  Bu seçenek etkinleştirildiğinde sistem tepsisinde yedekleme işleminin geçerli durumunu yansıtan bir simge gösterilir. Yedekleme sürerken bir canlandırma gösterilir, aksi takdirde statik bir simge görürsünüz.

Ayarlar → Tüm İletileri Etkinleştir

  Bu girdiyi etkinleştirmek, KBackup içinde gösterilen tüm Bir kez daha sorma iletilerinin temizlenmesine neden olur.

Ayarlar → Gizli Dosyaları Göster

  Ağaç görünümünde gizli dosyaların (öncesinde nokta karakteri olan) görüntülenmesini etkinleştirin veya devre dışı bırakın. Bazı gizli dosyaları yedekten dışlamak istiyorsanız bu seçeneği kullanın. Tüm gizli dosyaları dışlamak istiyorsanız profil ayarlarında bir dosya adı süzgeci kullanın.

### Yardım Menüsü

KBackup, ortak KDE Yardım menüsüne sahiptir; daha fazla bilgi için KDE Temelleri’nin Yardım Menüsü bölümünü okuyun.

Bölüm 4. KBackup Geliştirici Kılavuzu
KBackup Geliştirici Kılavuzu

# Bölüm 4. KBackup Geliştirici Kılavuzu

KBackup yedekleme işlemi sırasında üç farklı noktada başlatılacak olan bir kabuk betiği (veya başka bir yürütülebilir dosya) kullanılarak genişletilebilir. Bunun arkasındaki düşünce, ortamı sisteme özel bir şekilde bağlamaya, bağlantısını kesmeye, çıkarmaya veya üretilen arşiv dosyalarıyla başka şeyler yapmaya izin vermektir.

Yürütülecek betik `--script` komut satırı seçeneğiyle verilmelidir.

İşte örnek bir betik:

Örnek 4.1. dilimBetiği.sh

    #!/bin/sh

    mode=$1
    archive=$2
    target=$3
    mountPoint=$4

    case "$mode" in
     "slice_init" )
        if [ "$mountPoint" != "" ]
        then
          mount /media/zip
          rm -f /media/zip/backup_2*.tar*
        fi
     ;;

     "slice_closed" )
     ;;

     "slice_finished" )
        if [ "$mountPoint" != "" ]
        then
          umount /media/zip
          eject /media/zip
        fi
     ;;
    esac

Betik her zaman dört komut satırı argümanıyla çağrılır:

- çağırma kipi

- arşiv (dilim) dosya adı

- hedef dizin/URL

- hedef dizinin bağlanma noktası, eğer yerel bir dizinse aksi takdirde boş bir dizi

Üç olası çağırma kipi vardır:

- slice_init

  diskte yeni bir arşiv dilimi oluşturulmadan önce çağrılır

- slice_closed

  bir arşiv dilimi oluşturulduktan sonra; ancak hedef dizine yerleştirilmeden önce çağrılır

  Arşiv dilimini ek bir yere kopyalamak istiyorsanız bu kullanılabilir; örneğin, arşiv ana sunucuya gönderildiğinde (bir hedef URL aracılığıyla); ancak son yedeği de yerel diskte tutmak istediğinizde.

- slice_finished

  bir arşiv dilimi başarıyla hedef dizine aktarıldıktan sonra çağrılır

Bölüm 5. Emeği Geçenler ve Lisans
Emeği Geçenler ve Lisans

# Bölüm 5. Emeği Geçenler ve Lisans

KBackup

Program telif hakkı (c) 2006 - 2009 Martin Koller `(kollix AT aon.at)`

Belgelendirme telif hakkı (c) 2006 - 2009 Martin Koller

Çeviri: Emir SARI `(emir_sari AT icloud.com)`

Bu belgelendirme, GNU Serbest Belge Lisansı (GFDL) altında dağıtılmaktadır.

Bu program, GNU Genel Kamu Lisansı altında dağıtılmaktadır.