Kate El Kitabı

# Kate El Kitabı

Anders Lund `<anders@alweb.dk>`

Seth Rothberg `<sethmr@bellatlantic.org>`

Dominik Haumann `<dhdev@gmx.de>`

T.C. Hollingsworth `<tchollingsworth@gmail.com>`

Çeviri: Serdar Soytetir
Çeviri: Emir SARI
Baskı Uygulamalar 22.08 (2022‒04‒22)

Telif Hakkı © 2000, 2001 Seth Rothberg

Telif Hakkı © 2002, 2003, 2005 Anders Lund

Telif Hakkı © 2005, 2009 Dominik Haumann

Telif Hakkı © 2011, 2012, 2013, 2014 T.C. Hollingsworth

Yasal Uyarı

Kate, KDE tarafından geliştirilmiş olan, programcılar için bir metin düzenleyicisidir.

Bu el kitabı, Kate’in 22.08 sürümü içindir

Tablolar

4.1. Bazı kullanılabilir KParts eklentileri

Örnekler

4.1. Bazı Örnek Sorgular
4.2. Örnek SELECT Sorgusu

Bölüm 1. Giriş
Giriş

# Bölüm 1. Giriş

Kate uygulamasına hoş geldiniz. Kate, KDE için geliştiricilere yönelik metin düzenleyicisidir. Kate içerisinde yapılandırılabilecek özelliklerin bazıları şunlardır: C ve C++ dillerinden HTML ve bash betiklerine kadar sözdizim vurgulaması, proje oluşturma ve geliştirme, çoklu belge arayüzü (MDI) ve içsel uçbirim öykünücüsüdür.

Kate, yalnızca geliştiriciler için bir düzenleyici değildir. Birden çok dosyayı aynı anda açabildiğinden, UNIX® yapılandırma dosyalarını da düzenlemek için çok uygundur. Bu belge de Kate kullanılarak yazıldı.

Bu el kitabını düzenlemek…

Bölüm 2. Temel Bilgiler
Temel Bilgiler

# Bölüm 2. Temel Bilgiler

Çeviri: Kaan Özdinçer
Çeviri: Emir SARI

Daha önce bir metin düzenleyicisi kullandıysanız Kate kullanırken hiçbir sorun yaşamazsınız. Sonraki iki bölümde (Kate’i Başlatmak ve Kate ile Çalışmak), hemen alışmanızı sağlamak için gereksiniminiz olacak her şeyi göstereceğiz.

## Kate’i Başlatmak

Kate uygulamasını, uygulama başlatıcısından veya komut satırından başlatabilirsiniz.

### Menüden

Ekranınızın sol altındaki araç çubuğundaki uygulama başlatıcısı simgesine tıklayarak KDE programları menüsünü açın. İmleci Uygulamalar → İzlenceler → Kate Gelişmiş Metin Düzenleyicisi ögesine getirin.

### Komut Satırından

Komut satırına adını yazarak Kate’i başlatabilirsiniz. Aşağıdaki örnekte olduğu gibi bir dosya adı verirseniz o dosyayı açar veya oluşturur.

    %kate dosyam.txt

Etkin bir bağlantınız ve izinleriniz varsa KDE’nin ağ saydamlığından yararlanarak internetteki dosyaları da açabilirsiniz.

    %kate dosyam.txt

Geçici dosyalar dizinini değiştirmek için (öntanımlı olarak `/tmp`) Kate’i başlatmadan önce `TMPDIR` çevre değişkenini ayarlayın; örneğin

    %mkdir /tmp/kate -p && export TMPDIR=/tmp/kate && kate

#### Komut Satırı Seçenekleri

Kate, aşağıdaki komut satırı seçeneklerini kabul eder:

`kate `--help``

  Bu, komut satırındaki kullanılabilir seçenekleri listeler.

`kate `-s` `--start` `ad``

  Kate’i `ad` oturumuyla başlatır. Oturum halihazırda yoksa oluşturulur. Belirtilen oturumu çalıştıran bir Kate örneği varsa belirtilen dosyalar bu örneğe yüklenir.

`kate `-p` `--pid` `PID``

  Yalnızca belirtilen PID’ye (Süreç Kimliği) sahip bir örneği yeniden kullanır.

`kate `-e` `--encoding` `kodlama` `URL``

  Belge için belirtilen kodlamayı kullanır.

`kate `-l` `--line` `satır` `URL``

  Belgeyi açtıktan sonra belirtilen satıra gider.

`kate `-c` `--column` `sütun` `URL``

  Belgeyi açtıktan sonra belirtilen sütuna gider.

`kate `-i` `--stdin``

  Belgeyi standart girdi’den okur. Bu, çoğu komut satırı programında bulunan `-` seçeneğine benzerdir ve komut çıktısını Kate’e veriyolu yapmanıza olanak tanır.

`kate `--startanon``

  Kate’i yeni bir anonim oturum ile başlat, `-n` ima eder.

`kate `-n` `--new``

  Yeni bir Kate örneğinin başlatılmasını zorla (`start` kullanılırsa ve verilen oturum başka bir Kate örneğinde halihazırda açıksa yok sayılır), hiçbir parametre ve hiçbir URL belirtilmemişse zorlanır.

`kate `-b` `--block``

  Halihazırda çalışan bir Kate örneği kullanıyorsanız URL’ler açılmaları için verilmişse çıkana kadar engelleyin.

  Bu seçenekle, Git veya Subversion gibi sürüm denetim sistemleri için işleme iletileri yazmak amacıyla düzenleyici olarak Kate’i kullanabilirsiniz. Bu sistemler, siz iletinizi girene kadar düzenleyiciyi engellerler; çünkü o zaman Kate çağırana hemen geri dönerse boş olacak olan geçici dosyayı açarlar.

  Bu seçenek, uzak bir dosyayı (geçici olarak indirilmiş olan) açarsanız ve kaydettikten sonra yeniden karşıya yüklenmesi gerekiyorsa KIO (KDE Giriş/Çıkış) için de gereklidir.

`kate `--tempfile``

  Kullanıldığında, belirtilen dosyalar geçici dosyalar olarak kabul edilir ve açıldıktan sonra değiştirilmedikleri sürece kapatıldığında (yerel dosyalarsa ve yeterli izinleriniz varsa) silinir.

`kate `--desktopfile` `dosya-adı``

  Bu uygulamanın masaüstü girdisinin temel dosya adı.

  Bu özellikle sarmalayıcı uygulamalar ve genel olarak birden fazla masaüstü dosyasına sahip uygulamalar için kullanışlıdır. Böylece her masaüstü dosyası `Exec` girdisi için kendi komut satırına sahip olabilir.

`kate `--author``

  Kate’in yazarlarını uçbirim penceresinde listeler.

`kate `-v` `--version``

  Kate’in sürüm bilgisini listeler.

`kate `--license``

  Lisans bilgisini gösterir.

### Sürükle ve Bırak

Kate, KDE’nin Sürükle ve Bırak protokolünü kullanır. Dosyalar Kate üzerine Masaüstü’nden, Dolphin dosya yöneticisinden veya Dolphin pencerelerinde açılmış kimi FTP sitelerinden sürüklenip bırakılabilir.

Kate ile Çalışmak
Kate ile Çalışmak

## Kate ile Çalışmak

Tez Başlat, Kate’in daha güçlü özelliklerini yapılandırmanızı sağlayan dört basit seçeneği nasıl değiştireceğinizi gösterir. Kısayollar, fare kullanmak istemeyen ve kullanmayanlar için öntanımlı klavye kısayollarını gösterir.

### Tez Başlangıç

Bu bölüm, Kate’i, onunla çalışmak isteyebileceğiniz biçimde tez yapılandırabilmeniz için Görünüm menüsündeki bazı ögeleri açıklar.

Kate’i ilk başlattığınızda, beyaz arka planlı iki pencere göreceksiniz. İki pencerenin üstünde, her zamanki etiketli simgelerin yer aldığı bir araç çubuğu bulunur. Onun üstünde de bir menü çubuğu vardır.

Soldaki pencere bir kenar çubuğudur. Belgeler ve Dosya Sistemi Tarayıcısı pencerelerini birleştirir. Pencerenin solundaki sekmelere tıklayarak ikisi arasında geçiş yapın.

Kate’i bir dosya ile başlatırsanız sağdaki pencere düzenlediğiniz dosyayı ve kenar çubuğundaki Belgeler dosyanın adını gösterir. Dosyaları açmak için Dosya Sistemi Tarayıcısı’nı kullanın.

Görünüm → Araç Görünümleri menüsünü veya Kontrol+Seçenek+Üst Karakter+F kısayolunu kullanarak tüm kenar çubuğu pencerelerini açıp kapatabilirsiniz. Bu menü, Kate’in gücüne ve esnekliğine bir giriş niteliğindedir.

Araç Görünümü bölümünde tüm etkin eklentilerin bir listesi vardır. Bu araç görünümünü açıp kapatmak için her bir ögenin önündeki onay kutularına veya kenar çubuğundaki araç düğmelerine Sol Fare Düğmesi ile tıklayın.

### Kısayollar

Kate’in düğme vuruşu komutlarının (kısayollarının) çoğu Ayarlar menüsü ile yapılandırılabilirdir. Öntanımlı olarak Kate aşağıdaki düğme bağıntılarını izler.

F1 | Yardım
Üst Karakter+F1 | Bu Nedir?
Kontrol+N | Yeni Belge
Kontrol+L | Tümünü Kaydet
Kontrol+O | Belge Aç
Kontrol+Seçenek+O | Tez Aç
Kontrol+Üst Karakter+F | Tam Ekran Kipi
Kontrol+Üst Karakter+, | Kate Uygulamasını Yapılandır
Kontrol+W / Kontrol+Vazgeç | Kapat
Kontrol+Q | Çık — Düzenleyicinin etkin kopyasını kapat
Kontrol+Seçenek+Üst Karakter+F | Kenar Çubuklarını Göster
Kontrol+Üst Karakter+T | Yatay Böl
Kontrol+Üst Karakter+L | Dikey Böl
F8 | Sonraki Bölünmüş Görünüm
Üst Karakter+F8 / Kontrol+Vazgeç | Önceki Bölünmüş Görünüm
Kontrol+Üst Karakter+R | Geçerli Görünümü Kapat
Seçenek+Sağ Ok | Sonraki Sekme
Seçenek+Sol Ok | Önceki Sekme
Kontrol+Üst Karakter+T | Son Kapatılan Belgeleri Yeniden Aç

Ek olarak, KatePart bileşeni ve tüm etkin Kate eklentileri tarafından sağlanan klavye kısayollarını da kullanabilirsiniz.

Kate MDI ile Çalışmak
Kate MDI ile Çalışmak

## Kate MDI ile Çalışmak

### Genel Görünüm

Pencere, Görünüm, Belge, Çerçeve, Düzenleyici …; Kate terminolojisinde bunlar nedir ve bunların çoğunu nasıl anlarsınız? Bu bölüm, bunların tümünü ve çok daha fazlasını anlatacaktır.

#### Ana Pencere

Kate Ana Penceresi, araç görünümlerini içeren kenar çubuklarının eklendiği standart bir KDE uygulaması penceresidir. Tüm ortak menüleri ve daha fazlasını içeren bir menü çubuğuna ve yaygın olarak kullanılan komutlara erişim sağlayan bir araç çubuğuna sahiptir.

Pencerenin en önemli kısmı; belgelerinizle çalışabileceğiniz, öntanımlı olarak tek bir metin düzenleyicisi bileşeninin görüntülendiği düzenleme alanıdır.

Pencerenin yerleştirilebilme yetenekleri, ayarlar iletişim kutusunda etkinleştirilen herhangi bir eklentinin araç pencereleri için kullanılır.

Araç görünümleri herhangi bir kenar çubuğuna yerleştirilebilir; bir aracı taşımak için kenar çubuğu düğmesine sağ tıklayın ve Sağ Fare Düğmesi menüsünden seçim yapın.

Bir araç görünümü, kendi Sağ Fare Düğmesi menüsünde kalıcı olarak imlenebilir. Kenar çubuğu herhangi bir anda birden çok araç içerebilir, böylece bir araç kalıcı olduğunda diğer araçlar da onunla aynı anda gösterilebilir.

Bir eklentinin yapılandırma seçenekleri varsa Kate’in ayarlar iletişim kutusunda ilgili sayfayı açmak için bağlam menüsündeki ilk ögeyi kullanabilirsiniz.

### Düzenleyici alanı

Kate, Konqueror’un veya popüler metin düzenleyicisi emacs’in çalışma biçimine benzer olarak, aynı anda birden çok belgeyi açabilir ve düzenleme alanını istediğiniz sayıda çerçeveye bölebilir. Böylece, aynı anda birden çok belgeyi veya aynı belgenin birden çok örneğini görüntüleyebilirsiniz. Bu örneğin, belgeniz en üstte tanımlar ve altta da tanımlara başvurular içeriyorsa ikisini aynı anda görebilmek için yararlıdır. Başka bir örnek olarak, bir program kaynağı üstbilgisini bir çerçevede görebilir, uygulanmasını da başka bir çerçevede düzenleyebilirsiniz.

Bir belge birden fazla düzenleyicide kullanıldığında, bir düzenleyicide yapılan değişiklikler anında diğerlerine de yansıtılacaktır. Bunda metin değiştirmenin yanı sıra metin seçme de içerilir. Arama işlemleri veya imleç hareketi yalnızca geçerli düzenleyiciye yansıtılır.

Bir örneğin düzenlenirken diğerinin düzenlenmeyeceği anlamında aynı belgenin daha fazla örneğinin açık olması şu anda olanaklı değildir.

Bir düzenleyiciyi iki çerçeveye böldüğünüzde, her ikisi de o düzenleyicinin geçerli belgesini görüntüleyen eşit boyutlu iki çerçeveye bölünür. Yeni çerçeve altta (yatay bölme durumunda) veya sağda (dikey bölme durumunda) olacaktır. Yeni kare, odaklanılan karedeki yanıp sönen imleç çubuğuyla görselleştirilen odağı alır.

Oturumları Kullanmak
Oturumları Kullanmak

## Oturumları Kullanmak

Oturumlar, Kate’in birden çok dosya listesini ve GUI yapılandırmasını saklamanıza olanak sağlamasıdır. İstediğiniz sayıda adlı oturuma sahip olabilirsiniz ve yalnızca bir kez kullanmak istediğiniz dosyalar için adsız veya anonim oturumlar kullanabilirsiniz. Şu anda Kate, açık dosyaların listesini ve oturumdaki genel pencere yapılandırmasını kaydedebilir; Kate’in gelecekteki sürümleri, oturumlara kaydedilebilecek daha fazla özellik ekleyebilir. Oturumların kullanılmaya başlanmasıyla Kate ayrıca, öntanımlı davranış olarak eskiden olduğu gibi uygulamanın yalnızca bir örneğini açmak yerine istediğiniz sayıda örneğini açmanıza da olanak tanır.

Oturumlar üç alanda desteklenir:

- Kate’i komut satırından başlatırken oturumları seçmenizi ve onları başlatmanızı sağlayan komut satırı seçeneklerinde.

- Oturumlar arasında geçiş yapmanızı, onları kaydetmenizi, başlatmanızı ve yönetmenizi sağlayan oturumlar menüsü.

- Oturumların genel olarak nasıl davranması gerektiğini belirleyebileceğiniz yapılandırma seçenekleri.

Yeni bir oturum başlatılırken, Öntanımlı Oturum’un GUI yapılandırması yüklenir. Pencere yapılandırmasını öntanımlı oturuma kaydetmek için yapılandırma iletişim kutusunun oturum yapılandırma sayfasında pencere yapılandırmasını kaydetmeyi etkinleştirmeniz ve ardından öntanımlı oturumu yüklemeniz, pencereyi istediğiniz gibi ayarlamanız ve oturumu yeniden kaydetmeniz gerekir.

Ad verilmiş bir oturum yüklendiğinde Kate, oturum adını pencere başlığının başlangıcında görüntüleyecektir. Bu dizi, “`Oturum adı`: `Belge adı veya URL’si` — Kate” biçimindedir.

Dosyaları komut satırında `--start `ad`` seçeneği ile açarken veya bir oturum, oturum seçicisinden seçilmişse belirtilen oturum, komut satırında belirtilen dosyaların yüklenmesinden önce yüklenir. Komut satırından dosyaları yeni, adsız bir oturum ile açmak için yapılandırma iletişim kutusunun oturum sayfasında Kate’i öntanımlı olarak yeni bir oturum başlatması için yapılandırın veya `--start` seçeneğini boş bir diziyle kullanın: `''`.

Kate 2.5.1 sürümünden bu yana, geçerli örneğin PID’si `KATE_PID` çevre değişkenine dışa aktarılır. Yerleşik uçbirimden dosyalar açarken Kate, komut satırında başka bir şey belirtilmemişse kendiliğinden geçerli örneği seçer.

Tez Aç
Tez Aç

## Tez Aç

Tez dosyalar açmak/aralarında geçiş yapmak için Kate, yerleşik bir tez aç iletişim kutusuyla gelir. Bunu, Kontrol+Seçenek+O kısayoluyla açabilirsiniz.

Tez Aç, Kate’de açık olan tüm açık belgeleri ve projeleri gösterebilir. Proje dosyalarını görebilmek için Proje Eklentisi’ni etkinleştirmeniz gerekir.

### Tez Aç’ı Kullanmak

Tez Aç’ı kullanmak çok basittir. Açtığınızda, açmak istediğiniz dosyanın adını veya adının bir kısmını yazmanız yeterlidir; Tez Aç, yazdıklarınıza göre listeyi süzer. Giriş düğmesine basmak seçili dosyayı açar, Vazgeç ise Tez Aç’ı gizler.

Öntanımlı olarak, süzme sırasında yalnızca dosya adı eşleştirilir. Yolu eşleştirmek isterseniz yazılan metinde bir "/" olmalıdır. Örneğin: "belge/indeks", "belge" klasöründe "indeks" içeren tüm belgelerle eşleşecektir.

Halihazırda açık olan belgeler kalın harflerle vurgulanır ve iletişim kutusu açıldığında en üstte listelenir. Ayrıca, Tez Aç görüntülendiğinde önceki açık belge halihazırda seçilidir, böylece yalnızca Giriş düğmesine basabilirsiniz ve bu sizi o belgeye götürecektir.

### Tez Aç Yapılandırması

Tez Aç, birkaç yapılandırma seçeneği sağlar. Bu seçeneklere ulaşmak için giriş satırında sağ tıklayın.

Şu anda kullanılabilir seçenekler şunlardır:

  `Geçerli Proje` — Yalnızca geçerli projeden olan dosyaları göster

  `Tüm Projeler` — Tüm projelerden olan dosyaları göster

  `Belirsiz Süzme` — Dosyaları süzmek için belirsiz eşleştirme algoritmasını kullan

  `Jokerle Süzme`- Dosyaları süzmek için joker eşleştirmesi algoritmasını kullan

Yardım Almak
Yardım Almak

## Yardım Almak

### Kate ile

Bu kılavuz

  Tüm menü komutları, yapılandırma seçenekleri, araçlar, iletişim kutuları, eklentiler vb. hakkında ayrıntılı belgeler sunar; ayrıca Kate penceresinin, düzenleyicisinin ve uygulamada kullanılan çeşitli kavramların açıklamalarını verir.

  Bu kılavuzu görüntülemek için F1 düğmesine basın veya Yardım → Kate El Kitabı menü başlığını kullanın.

Bu Nedir Yardımı

  Bu Nedir Yardımı, düğmeler veya diğer pencere alanları gibi grafik pencerelerin tekil ögeleriyle ilgili anında yardım sunar.

  Mantıklı olan tüm ögeler için Bu Nedir yardımını sağlamaya çalışıyoruz. Yapılandırma iletişim kutusunda ve diğer birçok iletişim kutusunda da kullanılabilirdir.

  Bu Nedir yardımını açmak için Üst Karakter+F1 düğmelerine basın veya Yardım → Bu Nedir? menü ögesini seçin. İmleç, soru işareti ile birlikte bir oka dönüşecektir ve artık herhangi bir ögenin, eğer varsa Bu Nedir yardımı içeriğini okuyabilirsiniz.

İletişim Kutularındaki Yardım Düğmeleri

  Bazı iletişim kutularında bir Yardım düğmesi vardır. Ona tıklamak KHelpCenter’ni başlatır ve ilgili belgelendirmeyi açar.

### Metin Dosyalarınızla

Kate, henüz düzenlediğiniz projelere ilişik belgelendirmeleri (örneğin kod veya API belgelendirmesi) okumak için henüz bir yordam sağlamıyor. Düzenlediğiniz dosyaya bağlı olarak, UNIX® kılavuz sayfalarını görüntülemek için Yerleşik Uçbirim Öykünücüsü’nü veya Konqueror’ı kullanabilirsiniz.

### Kate ile İlgili Yazılar

Kate’in ana sayfası, bu el kitabının kapsamı dışında olan bazı Yazılar ve Nasıl Yapılırlar girdileri sağlar.

Bölüm 3. Kate Düzenleyicisi ile Çalışmak
Kate Düzenleyicisi ile Çalışmak

# Bölüm 3. Kate Düzenleyicisi ile Çalışmak

Kate altında bulunan düzenleyici bileşeni ile çalışma ile ilgili temel bilgiler hakkında bilgi almak için KatePart El Kitabı’nın KatePart ile Çalışmak faslına göz atın.

Bölüm 4. Eklentilerle Çalışmak
Eklentilerle Çalışmak

# Bölüm 4. Eklentilerle Çalışmak

Anders Lund `<anders@alweb.dk>`

Çeviri: Alper Tekinalp
Çeviri: Emir SARI

Eklentileri teker teker yapılandırma iletişim kutusundan etkinleştirebilirsiniz; burası ayrı zamanda ilgili eklenti yapılandırma seçeneklerine de erişim sağlar.

## Kate Uygulama Eklentileri

Kate eklentileri, Kate düzenleyicisine ek işlevsel sağlar. Ek menüler ve kısayollar ekleyebilirler ve Kate’in özelliklerini genişletebilirler. Kate içinden istediğiniz kadar kurabilirsiniz. Kate’in yapılandırma iletişim kutusunu Ayarlar → Kate Uygulamasını Yapılandır… yolunu izleyerek açın. İstediğiniz eklentileri seçmek için Uygulama → Eklentiler ögesini kullanın.

Kullanılabilir eklentiler:

- Dış Araçlar — Dış araçlar ve uygulamalar çalıştırın

- Geri İz Tarayıcısı — C/C++ Geri İzleri dolaşım araç görünümü

- Yapı Eklentisi — Derle/Yap ve hata iletilerini ayrıştırın

- Dışındakini/Benzerini Kapat — Ortak bir yol veya dosya uzantısı temelli bir belge grubunu kapatın

- Renk Seçicisi — Bilinen renkler için önizlemeyi göster

- Renklendirilmiş Ayraçlar — Okunabilirlik için renklendirilmiş ayraçlar

- CTags — Tanımları/Beyanları CTags ile arayın

- Belge Önizlemesi — Belgeyi hedef biçimde önizleyin

- Belge Değiştiricisi — Seçenek+Sekme kombinasyonuyla tez belge değiştirmesi

- Dosya Sistemi Tarayıcısı — Dosya sistemi tarayıcısı araç görünümü

- Belge Ağacı Görünümü — Açık belgeleri bir dosya ağacında görüntüler

- GDB — Bir temel GDB ön ucu sağlar

- Proje Eklentisi — Git ve diğer kaynak denetim sistemleriyle tümleştirme

- Replicode — Yapılandırmacı yapay zeka dili ve çalışma zamanı

- LSP İstemcisi — Birçok dil için kod dolaşımı ve tamamlaması sağlayan LSP istemcisi

- Ara ve Değiştir — Belgelerde, klasörlerde ve projelerde arayın ve değiştirin

- Betikler ve Parçacıklar araç görünümü — Kod parçacıkları ve düzenleyici betikleri oluşturun veya indirin

- Klavye Makroları — Klavye makroları kaydedin ve oynatın (örn., klavye eylem sıralamaları)

- SQL Eklentisi — SQL veritabanlarında sorgular yürütün

- Sembol Görüntüleyicisi — Kaynaktan başvuru sembollerini çıkarın ve gösterin

- Uçbirim Araç Görünümü — KDE’nin Konsole araç takımını kullanarak elinizin altında bir uçbirim bulundurun

- Metin Süzgeci — Uçbirim komutları kullanarak metin işleyin

- XML Tamamlama — DTD tarafından izin verilen XML ögelerini, özniteliklerini, öznitelik değerlerini ve varlıklarını listeler

- XML Doğrulama — XML dosyalarını xmllint kullanarak doğrular

- Derleyici Gezgini — Derleyici Gezgini aracı için arayüz

- Biçimlendirme — Kod biçimlendirme eklentisi

Dış Araçlar
Dış Araçlar

## Dış Araçlar

Dış Araçlar eklentisi, geçerli belgeyle ilgili verilerle (örneğin URL’si, dizini, metni veya seçimi) dış uygulamaları çağırmaya olanak tanır. Etkinleştirildiğinde, aşağıda gösterildiği gibi var olan araçların değiştirilmesine veya kaldırılmasına olanak tanıyan bir yapılandırma sayfası görünür. Benzer şekilde beğeninize göre yeni araçlar da eklenebilir. Araçlar daha sonra uygulamanın Araçlar menüsünün Dış Araçlar alt menüsünde görünecektir.

Yapılandırma sayfası, Ekle düğmesine tıklayarak yeni dış araçlar eklemenize olanak tanır. Bu durumda, yeni bir dış aracın, önceden tanımlı bir listeden var olan bir aracın veya dış araçları kategorize etmek için yeni bir kategorinin ekleneceği bir açılır menü görünür. Benzer olarak, var olan araçlar çift tıklatılarak veya Düzenle… çağrılarak değiştirilebilir ve Kaldır düğmesi ise seçilen araçları kaldırır.

### Dış Araçları Yapılandırmak

Bir aracı düzenlemek, aracın ayrıntılı şekilde yapılandırılmasına olanak tanıyan bir yapılandırma iletişim kutusunu açar:

Görüldüğü üzere birçok ayrıntı tanımlanabilir:

  `Ad`, daha sonra menüde görünecek olan aracın adı.

  `Simge`, menüde görünen isteğe bağlı simge.

  `Yürütülebilir`, tam yol içeren yürütülebilir dosya veya sizin yürütülebilir dosyanız `PATH` çevre değişkeninde olmalıdır.

  `Argümanlar`, yürütülebilir dosyaya iletilen isteğe bağlı argümanlar.

  `Girdi`, stdin aracılığıyla işleme aktarılan isteğe bağlı girdi.

  `Çalışma dizini`, aracın başlatılacağı çalışma dizini. Boşsa, çalışma dizini geçerli belgenin yoluna ayarlanır.

  `MIME türleri`, ayarlandıysa araç yalnızca geçerli belgenin mime türü eşleştiğinde etkin olur.

  `Kaydet`, çağrıldığında hiçbirini, geçerli belgeyi veya tüm belgeleri kaydeder.

  `Tetikleyici`, bu aracı çalıştırmak için bir tetikleyici. Bir tetikleyici, yalnızca geçerli etkin belgeyi etkiler ve yalnızca geçerli etkin belgenin MIME türü, harici aracın MIME türüyle eşleştiğinde yürütülür.

  Aşağıdaki tetikleyiciler kullanılabilir:

    `Yok`, bu öntanımlıdır, aracın tetikleyisinin olmadığı anlamına gelir.

    `Kaydetme Öncesi`, bu tetikleyici, belge kaydedilmeden hemen önce yürütülür.

    `Kaydetme Sonrası`, bu tetikleyici, belge kaydedildikten hemen sonra yürütülür.

  `Yürütme sonrası geçerli belgeyi yeniden yükle`, geçerli dosya diskte değiştirildiğinde yararlıdır.

  `Çıktı`, çıktı, stdout’un hedefini tanımlar. Geçerli seçenekler: `Yok Say`, `İmleç Konumunda Ekle`, `Seçili Metni Değiştir`, `Geçerli Belgeyi Değiştir`, `Geçerli Belgeye İliştir`, `Yeni Belgede Ekle`, `Panoya Kopyala`, `Panelde Görüntüle`.

  `Düzenleyici komutu`, yerleşik komut satırı ile dış aracı çağırmak için kullanılabilecek isteğe bağlı komut.

Öntanımlılar düğmesi yalnızca Kate ile birlikte gönderilen araçlar için görünür. Tıklandığında, aracın tüm ayarları öntanımlı (diğer bir deyişle fabrika) değerlerine döndürülür.

### Değişken Genişleme

Yürütülebilir, Argümanlar, Girdi ve Çalışma Dizini gibi kimi düzenleme alanları, araç çağrıldığında genişletilen değişkenleri desteklerler. Bu, bu metin giriş alanlarından biri odağı aldığında görünen {} simgesiyle gösterilir:

Bu metin giriş alanlarından birinin üzerine gelindiğinde geçerli genişletilmiş metni içeren bir araç ipucu da gösterilir. Ayrıca, {} eylemine tıklamak, kullanılabilir tüm değişkenleri listeleyen bir iletişim kutusu açacaktır:

Bu özellik, bir dış araç tanımlarken pek çok esneklik sağlar; çünkü `%{…}` biçimindeki tüm değişkenler, araç çağrıldığında genişletilirler. İki tür desteklenen değişken vardır:

- `%{variable-name}`

- `%{variable-name:<value>}`

İlk `%{variable-name}` biçimi, değişkeni içeriğiyle değiştirir. Örneğin, `%{Document:FileName}` değişkeni geçerli belgenin yol içermeyen dosya adıyla değiştirilir. İkinci `%{variable-name:<value>}` biçimi, içeriği olarak `<value>` alır. Örneğin, bu, `%{ENV:HOME}` ile bir çevre değişkenini genişletmek veya geçerli tarihi yeğlenen `%{Date:yyyy-MM-dd}` biçiminde almak için kullanılabilir.

Desteklenen değişkenler şunlardır:

  `Document:FileBaseName`: Geçerli belgenin yolu ve son eki olmadan dosya tabanı adı.

  `Document:FileExtension`: Geçerli belgenin dosya uzantısı.

  `Document:FileName`: Geçerli belgenin yol olmadan dosya adı.

  `Document:FilePath`: Geçerli belgenin dosya adı da içerilmek üzere tam yolu.

  `Document:Text`: Geçerli belgenin içeriği.

  `Document:Path`: Geçerli belgenin dosya adı dışında tam yolu.

  `Document:NativeFilePath`: Yerel yol ayırıcıyla birlikte (Windows’ta ters eğik çizgi) dosya adı da içerilen tam belge yolu.

  `Document:NativePath`: Yerel yol ayırıcıyla birlikte (Windows’ta ters eğik çizgi) dosya adı dışında tam belge yolu.

  `Document:Cursor:Line`: Geçerli belgedeki metin imleci konumunun satır numarası (0 ile başlar).

  `Document:Cursor:Column`: Geçerli belgedeki metin imleci konumunun sütun numarası (0 ile başlar).

  `Document:Cursor:XPos`: İmleç konumunun genel ekran koordinatlarındaki X bileşeni.

  `Document:Cursor:YPos`: İmleç konumunun genel ekran koordinatlarındaki Y bileşeni.

  `Document:Selection:Text`: Geçerli belgenin metin seçimi.

  `Document:Selection:StartLine`: Geçerli belgenin seçili metninin başlangıç satırı.

  `Document:Selection:StartColumn`: Geçerli belgenin seçili metninin başlangıç sütunu.

  `Document:Selection:EndLine`: Geçerli belgenin seçili metninin bitiş satırı.

  `Document:Selection:EndColumn`: Geçerli belgenin seçili metninin bitiş sütunu.

  `Document:RowCount`: Geçerli belgenin satır sayısı.

  `Document:Variable:<variable>`: Rastgele belge değişkenlerini genişletin.

  `Date:Locale`: Geçerli yerel ayar biçimindeki geçerli tarih.

  `Date:ISO`: Geçerli tarih (ISO).

  `Date:<value>`: Geçerli tarih (QDate biçim dizisi).

  `Time:Locale`: Geçerli yerel ayar biçimindeki geçerli zaman.

  `Time:ISO`: Geçerli zaman (ISO).

  `Time:<value>`: Geçerli zaman (QTime biçim dizisi).

  `ENV:<value>`: Çevre değişkenlerine erişim.

  `JS:<expression>`: Basit JavaScript ifadelerini değerlendirin.

  `PercentEncoded:<text>`: Yüzde kodlamalı metin.

  `UUID`: Yeni bir UUID üretin.

### Öntanımlı Araçların Listesi

Öntanımlı olarak çeşitli araçlar sağlanır. Ancak, daha yararlı araçlarınız varsa lütfen bunları GitLab projemize gönderin, böylece onları bu listeye ekleyebiliriz. Tüm öntanımlı araçlar öntanımlı olarak liste görünümünde görünür. Bununla birlikte, kategori ve hatta araçların silinmesi de dahil olmak üzere tüm araçlar beğeninize göre değiştirilebilir. Silinen araçlar, yukarıda anlatıldığı gibi yapılandırma sayfasındaki Ekle düğmesine basılarak yeniden eklenebilir.

git-cola

git-cola, değişiklikleri kolayca hazırlamanıza ve işlemenize olanak tanıyan grafiksel bir git istemcisidir. Kuruluysa komut satırından `git-cola` yazılarak da kullanılabilir.

  `Ad`: git-cola

  `Simge`: git-cola

  `Yürütülebilir`: git-cola

  `Argümanlar`: -r %{Document:Path}

  `Düzenleyici komutu`: git-cola

gitk

gitk, git geçmişini güzel bir şekilde görselleştirmeye olanak tanıyan bir git istemcisidir.

  `Ad`: gitk

  `Simge`: git-gui

  `Yürütülebilir`: gitk

  `Çalışma dizini`: %{Document:Path}

  `Düzenleyici komutu`: gitk

git blame

Geçerli dosyadaki git değişikliklerini kolayca takip etmek için git blame’i başlatır.

  `Ad`: git blame

  `Yürütülebilir`: git

  `Argümanlar`: gui blame %{Document:FileName}

  `Kaydet`: Geçerli belge

  `Çalışma dizini`: %{Document:Path}

  `Düzenleyici komutu`: git-blame

Kabuk Betiği Çalıştır

Geçerli belgenin yürütüldüğü dış bir konsol başlatır. Betiğin ilk satırda yorumlayıcıyı bir shebang `#!/yorumlayıcı/yolu` aracılığıyla belirtmesi gerekir.

  `Ad`: Kabuk Betiği Çalıştır

  `Simge`: system-run

  `Yürütülebilir`: konsole

  `Argümanlar`: -e sh -c "cd %{Document:Path} && pwd && chmod -vc a+x %{Document:FileName} && ./%{Document:FileName} ; echo Sürdürmek için herhangi bir düğmeye basın… && read -n 1"

  `Kaydet`: Geçerli belge

  `Çalışma dizini`: %{Document:Path}

  `Düzenleyici komutu`: run-script

Seçili Metni Google ile Ara

Seçili metni Google ile arayın.

  `Ad`: Seçili Metni Google ile Ara

  `Simge`: globe

  `Yürütülebilir`: xdg-open

  `Argümanlar`: "https://www.google.com/search?q=%{Document:Selection:Text}"

  `Düzenleyici komutu`: google

UUID Ekle

Bu eylem her çağrıldığında yeni bir UUID ekler.

  `Ad`: UUID Ekle

  `Yürütülebilir`: echo

  `Argümanlar`: %{UUID}

  `Çıktı`: İmleç Konumunda Ekle

  `Düzenleyici komutu`: uuid

Tüm Dosyayı Clang Format’la

Diskteki geçerli dosyada clang-format’ı çalıştırır. Belge daha sonra yeniden yüklenir.

  `Ad`: Tüm Dosyayı Clang Format’la

  `Yürütülebilir`: clang-format

  `Argümanlar`: -i %{Document:FileName}

  `Çalışma dizini`: %{Document:Path}

  `Kaydet`: Geçerli belge

  `Yeniden yükle`: Evet

  `Düzenleyici komutu`: clang-format-file

Seçili Metni Clang Format’la

Geçerli belgedeki seçili metinde clang-format’ı çalıştırır.

  `Ad`: Seçili Metni Clang Format’la

  `Yürütülebilir`: clang-format

  `Argümanlar`: --assume-fileName: %{Document:FileName}

  `Çalışma dizini`: %{Document:Path}

  `Girdi`: %{Document:Selection:Text}

  `Çıktı`: Seçili Metni Değiştir

  `Düzenleyici komutu`: clang-format-selection

Qt Quick 2 Önizlemesi (qmlscene)

Geçerli qml dosyasını qmlscene’de önizler.

  `Ad`: Qt Quick 2 Önizlemesi (qmlscene)

  `Yürütülebilir`: qmlscene

  `Argümanlar`: %{Document:FileName}

  `Kaydet`: Geçerli belge

  `Çalışma dizini`: %{Document:Path}

  `Düzenleyici komutu`: qml-preview

Tüm Dosyayı JSON’la

Tüm JSON dosyasını biçimlendir.

  `Ad`: Tüm Dosyayı JSON’la

  `Simge`: application-json

  `Yürütülebilir`: jq

  `Argümanlar`: %{Document:FileName}

  `Kaydet`: Geçerli belge

  `Çalışma dizini`: %{Document:Path}

  `Çıktı`: Geçerli Belgeyi Değiştir

  `Düzenleyici komutu`: json-format-file

Tüm Dosyayı XML’le

Tüm XML dosyasını biçimlendir.

  `Ad`: Tam Boyutlu XML Biçimi

  `Simge`: application-xml

  `Yürütülebilir`: xmllint

  `Argümanlar`: --format %{Document:FileName}

  `Kaydet`: Geçerli belge

  `Çalışma dizini`: %{Document:Path}

  `Çıktı`: Geçerli Belgeyi Değiştir

  `Düzenleyici komutu`: xml-format-file

Geri İz Tarayıcısı Eklentisi
Geri İz Tarayıcısı Eklentisi

## Geri İz Tarayıcısı Eklentisi

### Geri İz Tarayıcısı Eklentisini Kullanmak

Bu eklenti geliştiricilere yöneliktir ve büyük olasılıkla düz kullanıcılar için pek kullanışlı değildir. Kate araç görünümündeki liste görünümünde gdb tarafından sağlanan bir geri izi gösterir. Bir ögeye tıklamak seçili dosyayı açar ve doğru satır numarasına atlar. Hem kendi makinenizde oluşturulan geri izler hem de başkalarından gelen geri izler için de çalışır; yani `/home/dummy/qt-copy/…/qwidget.cpp` başka makinelerde de bulunur. Bunun çalışması için kaynak kodun bulunduğu dizinleri indekslemeniz gerekir.

Bazen aynı ada sahip birden çok dosya olabilir; örneğin,

`kdegraphics/okular/generators/dvi/config.h`
`kdepim-runtime/resources/gmail/saslplugin/config.h`

Doğru seçimi seçmek için eklenti URL’nin son iki bölümünü seçer; bu durumda bu şu şekilde olur:

`dvi/config.h`
`saslplugin/config.h`

Ve sonra genellikle eklenti doğru olanı bulur.

Ana dal ve diğer dalları indekslemek elbette bir çatışmaya yol açacaktır.

### Yapılandırma

Yapılandırma sayfasında kaynak kodunu içeren dizinleri ekleyin.

Geri iz tarayıcısı araç görünümünde yolları yapılandır

Tamam’a tıklamak indekslemeyi başlatır. İndeksleme bittiğinde Geri İz Tarayıcısı araç görünümünü açın.

Artık panodan (örneğin, DrKonqi’de Panoya Kopyala’ya tıkladığınız zaman) veya bir dosyadan bir geri iz yükleyebilirsiniz.

Yapı Eklentisi
Yapı Eklentisi

## Yapı Eklentisi

Salma Sultana

T.C. Hollingsworth `<tchollingsworth@gmail.com>`

### Giriş

Yapı eklentisi, bir projede yapma, temizleme ve derleme gibi eylemleri çalıştırmanıza olanak tanır. Üretilen uygulamaları kendiliğinden de çalıştırabilirsiniz. Eklenti temel olarak size çalıştırılacak komut kümelerini yapılandırmanın bir yolunu sunar ve dosyalara ve bu dosyalardaki belirli satırlara ve sütunlara bağlantılar için çıktıyı ayrıştırabilir. Bu nedenle, eklenti başlangıçta C/C++ derlemek için oluşturulmuş ve çoğunlukla onunla sınanmış olsa bile, eklenti diğer amaçlar ve diller için de yararlı olabilir.

### Yapı eklentisini kullanmak

Yapı eklentisi, alt kısma bir Yapı araç görünümü ve menü çubuğuna bir Yapı menüsü ekler. Araç görünümü, yapı hedeflerini seçip yapılandırmak için ve menü/kısayollar ise yapılandırılan kabuk komutlarını seçip yürütmek için kullanılabilir.

Yapı araç görünümünde iki durağan sekme vardır:

- Hedef Ayarları

- Çıktı

#### Hedef Ayarları sekmesi

Hedef ayarları sekmesi, çeşitli yapı hedefleri yapılandırmak ve hedef kümeleri tanımlamak için kullanılabilir.

Bir hedef küme, belirli bir çalışma dizininde çalıştırılabilecek bir komutlar grubudur. Hedef kümeler, Projeler veya Oturum altında eklenebilir. Projeler altında eklenen özel hedef kümeler, kök proje dizinindeki bir .kateproject.build dosyasında saklanır ve proje yeniden açıldığında geri yüklenir. Oturum altında eklenen hedef kümeler ise geçerli Kate oturumu yapılandırmasında depolanır.

Bir hedef kümedeki ilk satır, birinci sütundaki küme için bir ad içerir ve ikinci sütunda, komutların yürütülmesi gereken dizin bulunur. Aşağıdaki her satırda, birinci sütunda komut için bir ad, ikinci sütunda bir yapı komutu ve üçüncü sütunda bir çalıştırma komutu vardır. Bunlardan birini düzenlemek için girdiye çift tıklayın veya düzenleme kısayolunu kullanın (genellikle F2 olur).

Çalışma Dizini

  Bir hedef kümedeki ilk satırın ikinci sütunu, komutları derlemek ve çalıştırmak için kullanılan çalışma dizinini yapılandırmak için kullanılır. Proje eklentisi etkinleştirilirse çalışma dizini dizesi proje temel dizin yolu için yer tutucular da içerebilir: %B ve ad: %b

Yapı Komutu

  “İlk satır olmayan” satırlardaki ikinci sütun, çalışma dizininde çalıştırılacak kabuk komutunu içerir. Kabuk lafına dikkat edin. Herhangi bir kabuk komutu burada çalışabilir. Yapı komutu yer tutucular içerebilir. Geçerli dosya için %f, geçerli dosyanın dizini için %d ve geçerli dosyanın taban adı için %n (soneksiz dosya adı).

Çalıştırma Komutu

  “İlk satır olmayan” satırlardaki üçüncü sütun, hedef kümenin çalışma dizinindeki bir uçbirimde yürütülmek üzere bir kabuk komutu içerebilir. Uçbirim bir sekme olarak açılır. Eklenti, bir önceki uygulama çıkmış ve aynı komut yürütülürse uçbirim sekmesini yeniden kullanmaya çalışır.

Hedef Ayarları sekmesinin üst kısmında, bir hedef süzgeci ve aşağıdaki düğmeleri içeren bir araç çubuğu bulunur:

Seçili hedefi yap
Seçili hedefi yap ve çalıştır
Yeni yapı hedefi ekle
Yeni hedef kümesi oluştur
Komutu veya hedef kümesini kopyala
Geçerli hedefi veya hedef kümelerini sil

#### Çıktı sekmesi

Çıktı sekmesi, çalıştırma (yapı) komutu tarafından oluşturulan konsol çıktısını gösterir. Bir satır bir dosya konumu içeriyorsa bu satır tıklanabilir olacaktır. Çıktıdaki satır da bir hata veya uyarı gösteriyorsa çizgi farklı bir renge sahip olur.

Kate ayarlarının eklenti sayfasında Tanılara hataları ve uyarıları ekle etkinleştirilmişse hatalar ve uyarılar da tanı görünümüne eklenir. Tanı görünümünde bir önceki hataya gitmek için Seçenek+Üst Karakter+Sol Ok, bir sonraki hataya gitmek için Seçenek+Üst Karakter+Sağ Ok kısayollarını kullanın.

### Menü Yapısı

Yapı → Hedef Seç…

  Hedef seçim süzgeci, Hedef Ayarları sekmesine odaklanmıştır. Bir ad yazmak, yazılan diziyle eşleşmeyen hedefleri süzer. Hedef ağacında gezinmek için ok düğmelerini kullanmak da olanaklıdır. İstenen hedef seçildiğinde, Dönüş veya Giriş düğmelerine basmak seçilen hedefi yürütecek ve çalıştıracaktır.

Yapı → Seçili Hedefi Yap

  Son seçilen hedefi yapar. Seçili hedef yoksa Hedef Seç… olarak çalışır.

Yapı → Seçili Hedefi Yap ve Çalıştır

  Son seçilen hedefi yapar ve derleme komutu başarıyla tamamlandıktan sonra çalıştır komutunu çalıştırır.

Yapı → Geçerli Dosyayı Derle

  Olası bir compile_commands.json içinde bir komut arayarak geçerli dosyayı derlemeyi deneyin.

Yapı → Durdur

  Bir hedefi yapmayı durdurun.

Yapı → Sonraki Sekmeyi Sola Odakla

  Bir sonraki yapı eklentisi sekmesini sola odaklayın; gizliyse yapı eklentisi araç görünümünü açın.

Yapı → Sonraki Sekmeyi Sağa Odakla

  Bir sonraki yapı eklentisi sekmesini sağa odaklayın; gizliyse yapı eklentisi araç görünümünü açın.

Yapı → CMake Yapı Dizininden Hedefler Yükle

  Dosya iletişim kutusunu açar ve kullanıcının bir CMakeCache.txt seçmesine olanak tanır. Bir dosya seçildiğinde, eklenti CMake tabanlı proje için olan yapı dizininde yürütülebilecek CMake yapı komutu hedefleri üretir.

### Teşekkürler ve Destek Olanlar

Kate Yapı Eklentisi, Kåre Särs tarafından yazıldı.

Bu bölümün çoğunu yazdığı için Google Code-In 2011 katılımcısı Salma Sultana’ya özellikle teşekkür ederiz.

Dışındakileri/Benzerleri Kapat Eklentisi
Dışındakileri/Benzerleri Kapat Eklentisi

## Dışındakileri/Benzerleri Kapat Eklentisi

### Giriş

Bu eklenti, bir grup belgeyi uzantılarına ve yollarına göre kapatmanıza olanak tanır.

### Dışındakileri/Benzerleri Kapat eklentisini kullanmak

Kate’de aşağıdaki belgeleri açtığınızı varsayalım:

/tmp/subfolder/test.h
/tmp/test.cpp
/tmp/test.txt

Ardından, ekran görüntüsünde gösterildiği gibi belgeleri kapatmak için aşağıdaki seçeneklere sahipsiniz:

Onay iletişim kutusunu etkinleştirmek veya devre dışı bırakmak için listenin son ögesindeki onay kutusunu kullanın. Seçili seçenek her iki kapatma işlemine de uygulanacaktır.

### Menü Yapısı

Dosya → Dışındakileri Kapat

  Alt menüden seçili yol veya dosya uzantısıyla eşleşenler dışındaki tüm açık belgeleri kapatın.

Dosya → Benzerleri Kapat

  Alt menüden seçili yol veya dosya uzantısıyla eşleşen tüm açık belgeleri kapatın.

Renk Seçicisi Eklentisi
Renk Seçicisi Eklentisi

## Renk Seçicisi Eklentisi

### Giriş

Bu eklenti, metindeki renklere satır içi renk önizlemesi/seçicisi ekler (örneğin, `#FFFFFF`, `white`).

Bu eklentiyi yüklemek için Ayarlar → Kate Uygulamasını Yapılandır… altından Kate’in yapılandırma iletişim kutusunu açın. Sonrasında, Renk Seçicisi’ni seçin ve iletişim kutusunu kapatın.

### Yapılandırma

Kate’in yapılandırmasındaki Renk Seçicisi ayarları sayfasında eklenti davranışının aşağıdaki seçeneklerini yapılandırabilirsiniz.

Bilinen renkler için önizlemeyi göster

  Bilinen renk adları için renk seçicinin gösterilip gösterilmeyeceği (örneğin, `skyblue`). Renk listesi için bu sayfaya bakın.

Metin renginden sonra önizlemeyi getir

  Satır içi önizlemenin metinde metin renginden sonra gelip gelmeyeceği.

Onaltılı renk eşleşmesi

  Burada kodunuzda kullanılan renklere en uygun olanı seçebilirsiniz.

Renkli Ayraçlar
Renkli Ayraçlar

## Renkli Ayraçlar

### Giriş

Okunabilirliği artırmak için farklı renklerdeki ayraç çiftleriyle eşleşen renkli ayraç eklentisi. Ancak tüm ayraçlar renklendirilmez. Eşleşen açıcısı veya kapatıcısı görünmeyen bir ayraç dikkate alınmayacaktır. Benzer şekilde, bir çizgideki tek ayraç çifti olan ayraç çifti renklendirilmez.

### Yapılandırma

Bu eklenti, herhangi bir yapılandırma seçeneği sunmaz.

CTags Eklentisi
CTags Eklentisi

## CTags Eklentisi

### Giriş

CTags, Kate’deki bu eklentiyi kullanarak kaynak dosyalardaki ögelerin kolaylıkla bulunabilmesini sağlayan bir dil nesneleri indeksi (veya etiketi) üretir.

Etiket, bir dizin girdisinin kullanılabilir olduğu bir dil nesnesini (veya alternatif olarak o nesne için oluşturulan dizin girdisini) belirtir.

Etiket üretimi, bu programlama dilleri için desteklenir.

### Yapılandırma

CTags eklentisi, indeksleme için iki farklı veri tabanı dosyası kullanır.

Kate’in yapılandırmasındaki CTags ayarları sayfasında, kaynak kodunu içeren dizinleri ekleyebilir veya kaldırabilir ve ortak CTags veri tabanını yeniden oluşturabilirsiniz.

#### Genel İndeks

CTags Genel Veri Tabanını Yapılandır

Ayarlar sayfasının alt kısmında CTags komutunu uyarlayabilirsiniz.

Kullanılabilir tüm seçenekler için lütfen CTags man sayfasını okuyun. Bu man sayfasına KHelpCenter içinden erişilebilir veya man:/ctags URL’sini doğrudan Konqueror’a girebilirsiniz.

Güncelle’ye tıklamak indekslemeyi başlatacaktır. Dizin oluşturma tamamlandığında iletişim kutusunu kapatın.

#### Oturum İndeksi

Oturum indeksini yapılandırmak için CTags görünümünü açın.

İndeksleme Hedefleri

  Bu sekmede kaynak kodunu içeren dizinleri ekleyebilir veya kaldırabilir ve oturuma özel CTags veri tabanını elle yeniden üretebilirsiniz.

Veri Tabanı
  Ctags Oturum Veri Tabanını Yapılandır

  Başka bir CTags veri tabanı dosyası seçin, CTags komutunu yapılandırın veya öntanımlı komuta geri dönün.

### CTags Eklentisini kullanmak

Fare imlecini ilgilendiğiniz işlev, sembol vb. dil nesnesinin üzerine yerleştirirsiniz ve ardından nesnenin tanımlandığı veya beyan edildiği satıra ve dosyaya geçmek için CTags menüsündeki eylemlerden birini seçersiniz.

Öntanımlı olarak, CTags menüsündeki eylemlerde atanan klavye kısayolları yoktur. Kendi kısayollarınızı yapılandırmak için klavye kısayolları düzenleyicisini kullanın.

Alternatif olarak CTags görünümünün Arama sekmesindeki arama alanını kullanın.

Arama alanına karakterlerin girilmesi, aramayı başlatacak ve işlevler, sınıflar, semboller vb. gibi dil nesnelerinin eşleşen adlarını tür ve dosya adıyla birlikte görüntüleyecektir.

Kaynak dosyadaki ilgili satıra atlamak için listeden bir öge seçin.

### Menü Yapısı

CTags → Bir Adım Geri Git

  Geçmişte ziyaret edilen son etikete geri dönün.

CTags → Geçerli Metni Ara

  CTags görünümünün Arama sekmesini açar ve listedeki geçerli metin seçimiyle eşleşen tüm dil nesnelerini görüntüler.

CTags → Beyana Git

  İmleç bir tanım nesnesinin içindeyse bu, gerekirse karşılık gelen beyanı içeren belgeyi açar, görünümünü etkinleştirir ve imleci beyanın başlangıcına yerleştirir.

CTags → Tanıma Git

  İmleç bir beyan nesnesinin içindeyse bu, gerekirse karşılık gelen tanımı içeren belgeyi açar, görünümünü etkinleştirir ve imleci tanımın başlangıcına yerleştirir.

Belge Önizlemesi Eklentisi
Belge Önizlemesi Eklentisi

## Belge Önizlemesi Eklentisi

### Giriş

Eklenti, halihazırda düzenlenen metin belgesinin kenar çubuğunda son biçiminin canlı önizlemesini sağlar. Örneğin, bir Markdown metni veya SVG görseli düzenlerken, çıktı, kaynak metnin yanında anında görünür.

Görüntüleme için eklenti, şu anda belgenin MIME türü için tercih edilen olarak seçili KParts eklentisini kullanır. Bu tür için KParts eklentisi yoksa önizleme olanaklı değildir.

Tercih edilen eklentiyi değiştirmek için Sistem Ayarları içindeki Dosya İlişkilendirmeleri modülünü açın ve Gömme sekmesindeki Hizmetler Tercih Sırası bölümünü düzenleyin.

Tablo 4.1. Bazı kullanılabilir KParts eklentileri

MIME türü | KParts eklentisi
Markdown metni | KMarkdownWebViewPart veya OkularPart
SVG görseli | SVGPart
Qt™ UI dosyaları | KUIViewerPart
DOT grafik dosyaları | KGraphviewerPart

### Menü Yapısı

Görünüm → Araç Görünümleri → Önizleme

  Kenar çubuğunda, Kate’in belge önizlemesinin görüntülenmesini açar/kapatır.

### Arayüz

Önizleme penceresinin üstündeki düğmeler şu eylemleri sağlar:

- Önizlemeyi belirli bir belgeye kilitleyin. Bu seçeneğin seçilmesi, odağın aynı Kate penceresindeki başka bir belgenin görünümüne değiştirilmesi durumunda önizlemenin o belgeyi takip etmemesini; ancak bu belgenin önizlemesini sürdürmesini sağlar.

- Geçerli belge içeriğinin önizlemesinin güncellemelerini etkinleştir veya devre dışı bırak

- Geçerli belge içeriğinin önizlemesini elle güncelle

- KParts eklentisindeki işlemleri içeren bir açılır menü

Belge Değiştiricisi Eklentisi
Belge Değiştiricisi Eklentisi

## Belge Değiştiricisi Eklentisi

### Menü Yapısı

Görünüm → Son Kullanılan Görünümler (Kontrol+Sekme), Görünüm → Son Kullanılan Görünümler (Ters) (Kontrol+Üst Karakter+Sekme)

  Son görüntülenen belgeleri içeren bir liste açar:

  Listede ilerlemek için Kontrol düğmesini basılı tutun ve Sekme düğmesine basın. Ayrıca yönü tersine çevirmek için Üst Karakter düğmesini kullanın.

  Listede dolaşmak için Kontrol+Sekme kısayolunu basılı tutarken Yukarı Ok, Aşağı Ok, Baş veya Son düğmelerine basın. Bir karakter düğmesine art arda basıldığında, listedeki ilk eşleşen tüm ögeler arasında geçiş yapılır. Kısayol düğmelerini bırakırsanız görünüm, listede seçilen belgeye geçiş yapar.

Dosya Sistemi Tarayıcısı
Dosya Sistemi Tarayıcısı

## Dosya Sistemi Tarayıcısı

Dosya Sistemi Tarayıcısı, geçerli çerçevede görüntülenen bir klasördeki dosyaları açmanıza olanak tanıyan bir klasör görüntüleyicisidir.

### Menü Yapısı

Görünüm → Araç Görünümleri → Dosya Sistemi

  Kate’in Dosya Sistemi Tarayıcısı’nın görüntülenmesini açar/kapatır.

### Arayüz

Yukarıdan aşağıya doğru, Dosya Sistemi Tarayıcısı aşağıdaki ögelerden oluşur:

Bir Araç Çubuğu

  Bu, standart dolaşım aracı düğmelerini içerir:

  Geri

    Klasör görünümünün geçmişte daha önce görüntülenen klasöre cd yapmasına neden olur. Önceki öge yoksa bu düğme devre dışı bırakılır.

  İleri

    Klasör görünümünün geçmişteki sonraki klasöre cd yapmasına neden olur. Sonraki öge yoksa bu düğme devre dışı bırakılır.

  Yer İmleri

    Yer imlerini düzenlemek veya eklemek ve yeni bir yer imi klasörü eklemek için bir alt menü açar.

  Geçerli Belge Klasörü

    Bu düğme, klasör görünümünün olanaklıysa o anda etkin olan belgenin klasörüne cd yapmasını sağlar. Etkin belge yeni kaydedilmemiş bir dosyaysa veya içinde bulunduğu klasör belirlenemiyorsa bu düğme devre dışı bırakılır.

  Seçenekler
    Kısa Görünüm

      Yalnızca dosya adlarını görüntüler.

    Ayrıntılı Görünüm

      Dosyaların; Ad, Tarih ve Boyutu özelliklerini görüntüler.

    Ağaç Görünümü

      Kısa Görünüm gibi; ancak klasörler içeriklerini görüntülemek için genişletilebilir.

    Ayrıntılı Ağaç Görünümü

      Bu aynı zamanda klasörlerin genişletilmesine de olanak tanır; ancak Ayrıntılı Görünüm’de kullanılabilir olan ek sütunları görüntüler.

    Gizli Dosyaları Göster

      Normalde İşletim Sistemi tarafından gizlenen belgeleri görüntüler.

    Geçerli belge ile kendiliğinden eşzamanla

      Bu seçenek etkinleştirildiğinde, dosya sistemi tarayıcısı her değişiklikte kendiliğinden düzenleme alanında açık olan belgenin klasörüne cd yapar.

Bir Konum Girdisi

  Bu, Dolphin’e benzer şekilde, o anda açık olan klasöre yönelik bir ekmek kırıntısı dolaşımı görüntüler. Göz atmak için herhangi bir klasöre veya altındaki herhangi bir klasörü seçmek için klasörün solundaki oklardan birine tıklayabilirsiniz. Şu anki Yerinizi temsil eden bir simgeyi görüntüleyen ekmek kırıntısı dolaşımında en soldaki simgeyi tıklayarak da Yerler listenizden seçim yapabilirsiniz.

  Ayrıca, göz atılacak klasörün yolunu yazabileceğiniz bir metin kutusuna dönüştürmek için ekmek kırıntılarının sağına da tıklayabilirsiniz. URL girdisi, önceden yazılan yolların bir listesini tutar. Birini seçmek için girdinin sağındaki ok düğmesini kullanın.

  ### İpucu

  URL girdisinde klasör kendiliğinden tamamlama özelliği vardır. Tamamlama yöntemi, metin girişinin Sağ Fare Düğmesi menüsü kullanılarak ayarlanabilir.

Bir Klasör Görünümü

  Bu, standart bir KDE klasör görünümüdür.

Bir Süzgeç Girdisi

  Süzgeç girdisi, klasör görünümünde görüntülenen dosyalar için bir süzgeç girmenizi sağlar. Süzgeç, standart global ayarları kullanır; dizgiler boşlukla ayrılmalıdır. Örnek: `*.cpp *.h *.moc`

  Tüm dosyaları görüntülemek için tek bir `*` kullanın.

  Süzgeç girdisi, oturumlar arasında girilen son 10 süzgeci kaydeder. Birini kullanmak için girdinin sağındaki ok düğmesine basın ve istediğiniz süzgeç dizisini seçin. Kendiliğinden tamamlama ok düğmesinin solundaki Metni temizle düğmesine basarak süzgeci devre dışı bırakabilirsiniz.

### Yapılandırma

Bu eklenti, Kate yapılandırmasının Dosya Sistemi Tarayıcısı sayfasında yapılandırılabilir.

Araç Çubuğu

  Etkinleştirilmesini istediğiniz düğmeleri Seçili Eylemler listesine taşıyarak Dosya Sistemi Tarayıcısı araç çubuğundaki düğmeleri yapılandırın ve listenin yan tarafındaki ok düğmelerini kullanarak bunları sıralayın.

Belgeler Listesi
Belgeler Listesi

## Belgeler Listesi

### Giriş

Belgeler listesi, o anda Kate’de açık olan tüm belgelerin bir listesini görüntüler. Değiştirilen dosyaların sol tarafında bu durumu belirtmek için küçük bir disket simgesi bulunur.

Belgeler listesinin üst kısmında aşağıdaki düğmeleri içeren bir araç çubuğu bulunur:

Yeni belge oluştur
Var olan bir belgeyi aç
Önceki Belge
Sonraki Belge
Geçerli belgeyi kaydet
Geçerli belgeyi yeni bir adla kaydet

Öntanımlı olarak Belgeler Listesi, o anda açık olan tüm belgeleri çevreleyen klasör yapısını görüntüleyen Ağaç Kipi’nde görünür. Ayrıca tüm açık belgelerin basit bir listesini görüntüleyen Liste Kipi de kullanılabilir. Listeye sağ tıklayıp Görüntüleme Kipi menüsünden seçim yaparak kipleri değiştirebilirsiniz.

Liste Kipi’nde farklı klasörlerde bulunan aynı adlı iki dosya açıksa ikinci dosyanın adının sonuna “(2)” ve artan sayılar iliştirilecektir. Dosyanın araç ipucu, yol da içerilmek üzere tam adını görüntüleyecek ve istediğiniz dosyayı seçmenize olanak tanıyacaktır.

Bir belgeyi o anda etkin olan çerçevede görüntülemek için listedeki belge adına tıklayın.

Bağlam menüsünde Dosya menüsündeki bazı ortak işlemler bulunur.

Ayrıca dosyayı yeniden adlandırmak veya silmek için dosya yöneticisi eylemleri vardır. Konumu Kopyala ile belgenin tam yolunu panoya kopyalayabilirsiniz.

Listeye sağ tıklayıp Şuna Göre Sırala menüsünden seçim yaparak listeyi birkaç farklı şekilde sıralayabilirsiniz. Seçenekler şunlardır:

Belge Adı

  Belgeleri adlarına göre abecesel olarak listeler.

Belge Yolu

  Belgeleri yollarına göre abecesel olarak listeler.

Açma Sırası

  Belgeleri açılış sıralarına göre listeler.

Belge listesi öntanımlı olarak, en yeni belgelerin girdilerini bir arka plan rengiyle gölgeleyerek geçmişinizi görselleştirecektir. Belge düzenlenmişse fazladan bir renk eklenir. En yeni belge en güçlü renge sahiptir, böylece üzerinde çalıştığınız belgeleri kolayca bulabilirsiniz. Bu özellik, yapılandırma iletişim kutusunun Belgeler sayfasında devre dışı bırakılabilir.

Kate penceresindeki belge listesinin öntanımlı konumu düzenleme alanının soludur.

### Menü Yapısı

Görünüm → Önceki Belge (Seçenek+Yukarı Ok)

  Belgeler listesinde o anda açık olan belgenin üzerinde görüntülenen belgeyi açar.

Görünüm → Sonraki Belge (Seçenek+Aşağı Ok)

  Belgeler listesinde o anda açık olan belgenin altında görüntülenen belgeyi açar.

Görünüm → Etkin Belgeyi Göster

  Şu anda açık olan belgeyi Belgeler listesinde görüntüler.

### Yapılandırma

Arka Plan Gölgelendirme

  Bu bölüm, son etkinliğinizin arka plan gölgelendirme görselleştirmesini etkinleştirmenize veya devre dışı bırakmanıza ve etkinleştirildiğinde hangi renklerin kullanılacağını seçmenize olanak tanır.

Şuna Göre Sırala

  Belge listesinin nasıl sıralanmasını istediğinizi ayarlayın. Bu, belge listesindeki Sağ Fare Düğmesi menüsünden de ayarlanabilir.

Görüntüleme Kipi

  Bu, Belgeler aracı görünümünün görüntülenmesini etkileyen iki seçenek sunar. Ağaç Görünümü seçeneği, belgeleri bulundukları klasörlerin altındaki bir ağaçta görüntülerken, Liste Görünümü seçeneği belgelerin düz bir listesini görüntüler.

Tam Yolu Göster

  Ağaç Görünümü ve bu seçenek etkinleştirildiğinde, Belgeler aracı görünümünde görüntülenen klasör girdileri, klasörün adına ek olarak klasöre giden tam dosya sistemi yolunu da görüntüler. Liste Görünümü’nde hiçbir etkisi yoktur.

Araç Çubuğunu Göster

  Ağaç Görünümü ve bu seçenek etkinleştirildiğinde, belge listesinin üzerinde Kaydet gibi eylemlerin bulunduğu bir araç çubuğu görüntülenir. Araç çubuğunun gizlenmesi gerekiyorsa bu seçeneğin işaretini kaldırın.

Kapat Düğmesini Göster

  Bu seçenek etkinleştirildiğinde Kate, fareyle üzerine gelindiğinde açılan belgeler için bir kapatma düğmesi gösterecektir.

GDB Eklentisi
GDB Eklentisi

## GDB Eklentisi

Martin Gergov

T.C. Hollingsworth `<tchollingsworth@gmail.com>`

### Giriş

Kate’in GDB eklentisi, Debugger Adapter Protocol protokolünü destekleyen tüm hata ayıklayıcılar için basit bir ön yüz sunar. Bu, burada açıklandığı üzere GNU Project Debugger (GDB) yazılımını da içerir.

### Önemli

Öncesinde GDB kullanımı hakkında bilgi sahibi olmanız şiddetle önerilir. GDB kullanımı üzerine daha fazla bilgi için GDB web sitesini ziyaret edin.

GDB eklentisini, Kate yapılandırmasının Eklentiler bölümünden etkinleştirebilirsiniz.

### İpucu

gcc/g++ kullanarak derliyorsanız `-ggdb` komut satırı argümanını kullanmak isteyebilirsiniz.

Bu hazırlıklar tamamlandıktan sonra, kaynak dosyasını Kate ile açın, “hata ayıklayıcı profilini” seçin; Hata Ayıklama Görünümü’nün Ayarlar sekmesini kullanarak yürütülebilirin yolunu girin ve menüden Hata Ayıklama → Hata Ayıklamayı Başlat’ı seçerek başlayın.

“Hata ayıklayıcı profili”, kullanılacak DAP sunucusunu (örneğin GDB) ve bu sunucunun başlatılma şeklini seçer. Tipik bir durumda, sunucu yukarıda belirtildiği gibi bir işlem başlatır; ancak çalışan bir işleme de bağlanabilir (bu durumda, yürütülebilir dosya yerine bir PID belirtilmesi gerekecektir). Ayrıca, dile ve DAP sunucusuna özgü başka kipler da olabilir. Bununla ilgili ek arka plan ve yapılandırma ayrıntıları için daha sonraki bölümlere bakın.

### Menü ve Araç Çubuğu Yapısı

Bu seçeneklerin tümüne Kate’in menülerinden ve çoğuna Hata Ayıklama araç çubuğundan da ulaşılabilir.

Görünüm → Araç Görünümleri → Hata Ayıklama

  GDB çıktısını, kullanılan GDB komut satırını ve diğer ayarları içeren bir araç görünümü gösterir.

Görünüm → Araç Görünümleri → Yereller ve Yığın

  Şu anda yüklü tüm değişkenleri, onların değerlerini ve bir GDB geri izini gösterir.

Hata Ayıklama → Hedefler

  Hedeflerin (yürütülebilirlerin) bir listesini içeren bir alt menü.

Hata Ayıklama → Hata Ayıklamayı Başlat

  GDB’yi bir hedef ile başlatır.

Hata Ayıklama → Hata Ayıklamayı Öldür/Durdur

  GDB’yi durdurur.

Hata Ayıklama → Hata Ayıklamayı Yeniden Başlat

  GDB’yi yeniden başlatır.

Hata Ayıklama → Kesme Noktası-Kesme Ekle/Kaldır

  Geçerli imleç konumuna bir kesme noktası ekleyin/kaldırın.

Hata Ayıklama → İçeri Gir

  Geçerli ifadeyi yürütün (işlev çağrısında hata ayıklama gerçekleştirilecek).

Hata Ayıklama → Üzerinden Geç

  Geçerli ifadeyi yürütün (işlev çağrısında hata ayıklama gerçekleştirilmeyecek).

Hata Ayıklama → Dışarı Çık

  Yürütme işlemi sonlanana kadar yürütmeyi sürdürür.

Hata Ayıklama → Program Sayacını Taşı

  Program sayacını taşıyın (sonraki yürütme).

Hata Ayıklama → İmlece Kadar Çalıştır

  Programı, geçerli imleç konumuna kadar çalıştırır.

Hata Ayıklama → Sürdür

  Tüm kesme noktalarını yok sayar ve program sonlanana kadar onu yürütür (başarılı veya değil).

Hata Ayıklama → Değeri Yazdır

  İmlecin şu anda işaret ettiği değişkenin değerini yazdırır.

Ayarlar → Gösterilen Araç Çubukları → Hata Ayıklama Eklentisi

  Hata ayıklama araç çubuğunu görüntüler.

### Hata Ayıklama Görünümü

Hata Ayıklama Görünümü araç çubuğu, çeşitli sekmelerden oluşur:

GDB Çıktısı

  GDB ve GDB komut satırından çıktılar içerir.

  Çıktı sekmesi, bir hata ayıklama oturumundan gelen çıktıyı görüntüler.

Ayarlar
  Yürütülebilir

    Hata ayıklama için hedef (yürütülebilir) yolu.

  Çalışma Dizini

    Hedefe sağlanan geçerli çalışma dizini.

  Argümanlar

    Programa geçirilen argümanlar.

  Odağı tut

    Odağı GDB komut satırında tutun.

  Girdi-Çıktı’yı Yeniden Yönlendir

    Hata Ayıklama Görünümü’nde, çıktıyı görebileceğiniz ve çalışan programa girdi sağlayabileceğiniz yeni bir Girdi-Çıktı sekmesi açar.

  Bir hata ayıklama oturumunun yapılandırmasını görüntüleyenAyarlar iletişim kutusu.

Girdi-Çıktı

  Çalışan programın çıktısını görüntüleyen bir alan ve bu programa girdi sağlayabileceğiniz bir komut satırı içerir.

  Girdi-Çıktı sekmesi, basit bir sınama programından çıktı görüntüler.

### Çağrı Yığını ve Yereller

Çağrı Yığını araç görünümü, GDB’den dönen biçimlendirilmiş bir geri iz listesi içerir.

GDB eklentisinin Çağrı Yığını araç görünümü.

Yereller araç görünümü, programdan o anda yüklü olan tüm değişkenlerin ve bunlara karşılık gelen değerlerin bir listesini içerir.

GDB eklentisinin Yereller araç görünümü.

### Teşekkürler ve Destek Olanlar

Bu bölümün çoğunu yazan Google Code-In 2011 katılımcısı Martin Gergov’a özellikle teşekkürler.

### Yapılandırma

Eklentinin yapılandırma sayfası, seçilebilecek “hata ayıklayıcı profillerini” tanımlar. Öntanımlı yapılandırma (JSON) burada gösterilir ve benzer biçimde kullanıcı tarafından sağlanan bir yapılandırmayla “üzerine ekleme” yapılabilir. Örnek bir alıntı aşağıdaki gibidir:

    {
        "dap": {
            "debugpy": {
                "url": "https://github.com/microsoft/debugpy",
                "run": {
                    "command": ["python", "-m", "debugpy", "--listen", "${#run.port}", "--wait-for-client"],
                    "port": 0,
                    "supportsSourceRequest": false
                },
                "configurations": {
                    "launch": {
                        "commandArgs": ["${file}", "${args|list}"],
                        "request": {
                            "command": "attach",
                            "stopOnEntry": true,
                            "redirectOutput": true
                        }
                    },
                    "attach": {
                        "commandArgs": ["--pid", "${pid}"],
                        "request": {
                            "command": "attach",
                            "stopOnEntry": true,
                            "redirectOutput": true
                        }
                    },
            },
            "gdb": {
                "url": "gdb",
                "run": {
                    "command": [
                        "gdb",
                        "-i",
                        "dap"
                    ],
                    "redirectStderr": true,
                    "redirectStdout": true,
                    "supportsSourceRequest": true
                },
                "configurations": {
                    "launch (debug)": {
                        "request": {
                            "command": "launch",
                            "mode": "debug",
                            "program": "${file}",
                            "args": "${args|list}",
                            "cwd": "${workdir}"
                        }
                    }
                }
            }
        }
    }

Düz `configurations` içindeki girdilerin her biri `runs` verisi ile kombine edilir ve bir “profil” oluşturur. Bu, başlatılacak DAP sunucusunu ve argümanlarını belirtir; argümanlar ise profile özgüdür (`commandArgs`). Diğer kısımlar ise DAP protokolü isteğini (`launch` veya `attach`) ve DAP’ye özgü uzantıları belirtir.

Elbette, belirtilen sunucunun kurulu olması gerekir (ve genellikle düzgün çalışması için `PATH` içinde de bulunmalıdır).

Çeşitli aşamalarda geçersiz kılma/birleştirme işlemleri uygulanır; kullanıcı yapılandırması (dosyadan yüklenir) (içsel) öntanımlı yapılandırmayı geçersiz kılar ve `.kateproject` proje yapılandırmasındaki “dap” girişi de sırayla geçersiz kılar.

#### Yürütme ortamı ayarı

Daha fazla arka plan bilgisi ve ayrıntı için aşağıdaki LSP İstemci Yürütme Ortamı bölümüne bakabilirsiniz. Ancak burada belirtmekte fayda var ki, hata ayıklanacak işlemi (ve DAP sunucusunu) “özel bir ortamda” çalıştırmak gerekebilir; bu ortam yalnızca çevre değişkenleri veya (doğru yürütme için gerekli bağımlılıkları ve koşulları sağlayan) bir kapsayıcı tarafından tanımlanabilir.

Başvurulan bölümdeki örneğe benzer şekilde, aşağıdaki yapılandırma bir `.kateproject` dosyasında sağlanabilir.

    {
        // bu ayrıca bir nesne dizilişi olabilir
        "exec": {
            "hostname": "foobar"
            // komut da ayrıca bir dizi dizilişi olabilir
            "prefix": "podman exec -i foobarcontainer",
            "mapRemoteRoot": true,
            "pathMappings": [
                // aşağıdaki biçimlerden herhangi bir kullanılabilir
                // daha otosihirli bir alternatif de vardır, başvurulan bölüme bakın
                [ "/dir/on/host", "/mounted/in/container" ]
                { "localRoot": "/local/dir", "remoteRoot": "/remote/dir" }
            ]
        },
        "dap": {
            "debugpy": {
                "run": {
                    // bu bölümde tüm yapılandırmalara uygulanabilir
                    // bu, yukarıdaki nesneyle eşleşir/katılır
                    "exec": { "hostname": "foobar" },
                    // sunucu bağlıysa isteğe bağlı olarak kesin kapıyı belirtin
                    // (uygunca yayımlanır/iletilir)
                    "port": 5678,
                    // sunucu, localhost'tan fazlasını kabul etmek zorunda kalabilir
                    "host": "0.0.0.0"
                }
            }
        }
    }

Ayrıntılar için ilgili bölüme başvurulmalıdır; ancak özünde `prefix`, başka bir yerde belirtilen DAP sunucu komut satırının önüne eklenecektir. Bunun etkisi, sunucunun belirtilen kapsayıcı içinde ve dolayısıyla başlatılan işlemin de çalıştırılmasıdır. `pathMapping`, örneğin kesme noktalarının ayarlanması veya bildirilen geri izlemelerin işlenmesiyle ilgili olarak, düzenleyicinin görünümü ile DAP sunucu (kapsayıcı) görünümü arasında dosya yollarının dönüştürülmesini sağlar. Bu tür bir eşlemenin isteğe bağlı olduğunu ve yararlı olup olmayacağını unutmayın. “Ana bilgisayar”da derlenen C/C++ koduyla uğraşırken, sembol bilgisi, diğer ortamda hiç bulunmayan ana bilgisayardaki kaynak dosyalarına referans verir. Bununla birlikte, diğer betik tabanlı (örneğin Python) durumlarda, gerçek çalışma zamanı dosyalarına (diğer ortamda) referans verilir.

Aşağıdaki her zaman akılda tutulmalıdır.

- DAP sunucusunun, hata ayıklayıcının düzgün çalışmasını destekleyecek şekilde yapılandırılmış (yani gerekirse ayrıcalıklı yeteneklere sahip) ortamda/kapsayıcıda bulunması gerekir.

- Düzenleyici ile DAP arasında iletişim olanaklı olmalıdır. Bir kapsayıcı söz konusu olduğunda, DAP ya ana bilgisayar ağını kullanmalı ya da yukarıdaki örnekte olduğu gibi ilgili yapılandırma kod parçacığıyla birlikte uygun bir eşlenmiş/yayınlanmış kapı sağlamalıdır (kapının 0 olması durumunda kendiliğinden seçilen kapı iletilemez).

- Belirtilen yürütülebilir dosya/PID, “kapsayıcı” perspektifinde olmalı, ayrıca (hata ayıklanacak yürütülebilir dosya) argümanları da aynı şekilde görünmelidir.

Ayrıca, LSP örneğinde olduğu gibi, bazı çevre değişkenleri ayarlanmıştır; `KATE_EXEC_PLUGIN` `dap`, `KATE_EXEC_SERVER` hata ayıklayıcı/dil türüne (örneğin, `python`) ve `KATE_EXEC_PROFILE` ise yapılandırma girdisine (örneğin, `launch`) ayarlıdır.

Proje Eklentisi
Proje Eklentisi

## Proje Eklentisi

### Giriş

Project eklentisinin temel fikri, aşağıdaki özelliklere sahip, projeye ait dosyaların yapılandırılmış bir listesine sahip olmaktır:

1. Dosyaların yapısal bir görünümünü sağla

2. Projeleri açmayı ve aralarında geçiş yapmayı kolay ve çok hızlı hale getir

3. Bir proje için aramayı ve değiştirmeyi destekle

4. Temel kendiliğinden tamamlama sağla

5. Projede tez dosya açmayı kolaylaştır

6. Projeyi derleme desteği sağla

### Dosyaların Yapısal Görünümü

Proje eklentisi Kate yapılandırma sayfasına yüklendikten sonra, bir projede bir dosya açın; tüm projelerin yanı sıra proje dosyalarını da listeleyen bir kenar çubuğu aşağıdaki gibi görünür:

Gördüğünüz gibi şu anda etkin olan proje “Kate”’tir ve içeriği ağaç görünümünde listelenmektedir. Ağaç görünümünde dosyalara tıklamak, dosyayı düzenleyicide açar. Ayrıca, Qt Designer ile `.ui` dosyası gibi dosyaları diğer uygulamalarla açabileceğiniz bir bağlam menüsü de sağlanır.

Aradığınız dosya adının bazı kısımlarını listenin alt kısmındaki arama çubuğuna yazarak ögeleri süzebilirsiniz.

### Projeler Arasında Geçiş Yapmak

Buradaki fikir hiçbir zaman bir projeyi elle açmak zorunda kalmamanızdır, hatta bu hiç desteklenmemektedir. Bu nedenle, bir dosyayı açtığınızda olan şey şudur; proje eklentisi tez klasörü ve onun üst klasörlerini bir `.kateproject` dosyası için tarar. Bulunursa proje kendiliğinden yüklenir.

Ayrıca Kate’de başka bir projeye ait başka bir belge açarsanız proje eklentisi kendiliğinden geçerli projeye geçiş yapar. Yani sezgisel olarak her zaman doğru proje etkindir. Tabii ki, halihazırda etkin olan projeyi açılır kutuyu kullanarak da değiştirebilirsiniz.

### Projelerde Ara ve Değiştir

Kate’in alt kenar çubuğunda görünen bir Ara ve Değiştir eklentisi vardır. Bir proje yüklüyse Ara ve Değiştir kenar çubuğunu açın ve geçerli projede arama ve değiştirme kipine geçin:

### Temel Kendiliğinden Tamamlama

Bir projeye ait tüm dosyalar hakkında bilgi sahibi olan proje eklentisi, CTags’lere dayalı temel kendiliğinden tamamlama olanakları sağlar. Bir proje başlangıçta açılırsa CTags tüm proje dosyalarını bir arka plan iş parçacığında ayrıştırır ve CTags bilgisini `/tmp` dosyasına kaydeder. Bu dosya daha sonra Kate’deki kendiliğinden tamamlama açılır penceresini doldurmak için kullanılır.

Bunun aksine, bu kendiliğinden tamamlama olmadan Kate yalnızca geçerli dosyadaki sözcüklere dayalı olarak kendiliğinden tamamlama ögelerini gösterebilir. Demeli ki, proje eklentisinin sağladığı kendiliğinden tamamlama çok daha güçlüdür.

CTags eksikse, pasif bir açılır pencere sizi bu konuda uyarır. Kate çıktığında `/tmp` konumundaki CTags dosyası temizlenir, böylece eklenti, sisteminizi gereksiz dosyalarla kirletmez.

### Proje Derleme Desteği

Bir diğer özellik ise Yapı Eklentisi desteğidir; böylece kendiliğinden düzgünce yapılandırılır.

### Proje Oluşturmak

#### Projeleri Kendiliğinden Yüklemek

Proje eklentisinin kendiliğinden yükleme özelliği vardır. Dosya listesini sürüm denetim sisteminden okuyabilirsiniz. Bu amaçla, ilgili sürüm denetim sistemi için kendiliğinden yüklemenin ayarlarda etkinleştirilmesi gerekir (öntanımlı olarak etkindir):

#### Projeleri Elle Oluşturmak

Yalnızca, projenizin kök klasöründe bir `.kateproject` dosyası oluşturmalısınız. Örneğin, “Kate” `.kateproject` dosyası şöyle görünür:

    {
      "name": "Kate",
      "files": [
        {
          "git": 1
        }
      ]
    }

Dosya içeriği, JSON sözdizimi ile yazılır. Proje adı “Kate”’dir ve içerdiği dosyalar Git ile okunmalıdır.

`git` yerine, `svn` üzerinden Subversion ve `hg` üzerinden Mercurial da desteklenir. Dosyaları bir sürüm denetim sisteminden okumak istemiyorsanız Kate’i komut satırından şöyle çalıştırabilirsiniz:

    kate /klasöre/olan/yol

veya aşağıdaki gibi dosyaları klasörlerden özyineli olarak yüklemesini söyleyebilirsiniz:

    {
      "name": "Kate",
      "files": [
        {
          "directory": "kate",
          "filters": [
            "*.cpp",
            "*.h",
            "*.ui",
            "CMakeLists.txt",
            "Find*.cmake"
          ],
          "recursive": 1,
          "hidden": 1
        }
      ],
      "exclude_patterns" : [
        "^build/.*"
      ]
    }

Burada, alt klasörler ve süzgeçler neyin projenin bir parçası olduğunu tanımlar. Ayrıca süzgeçlere dayalı tanımları ve sürüm denetim sistemini aynı anda kullanabilirsiniz. `"hidden"` seçeneği 0 ise gizli dosyalar alınmaz. `"exclude_patterns"`, dosyaları ve klasörleri proje ağacından dışlamak için kullanılabilecek bir düzenli ifade dizgileri listesidir. Bu örnekte, kök düzeydeki `build` klasöründeki tüm dosyalar ve klasörler dışlanacaktır.

Yapım desteği eklemek istiyorsanız `.kateproject` dosyasını aşağıdaki gibi yazabilirsiniz:

    {
      "name": "Kate",
      "files": [
        {
          "git": 1
        }
      ],
      "build": {
        "directory": "build",
        "build": "make all",
        "clean": "make clean",
        "install": "make install",
        "targets": [
          {
            "name": "all",
            "build_cmd": "ninja"
            "run_cmd": "./bin/kate"
          },
          {
            "name": "kate",
            "build_cmd": "ninja kate-bin"
          }
        ]
      }
    }

Yukarıda belirtilen hedefler “Proje Eklenti Hedefleri” altındaki Yapı Eklentisi’nde görünür. `"targets"` dizilişi belirtilmişse `"build"`, `"clean"` ve `"install"` yok sayılır. Dizilişteki her bir öge bir hedef belirtir. `"name"`, hedefin adıdır; `"build_cmd"`, hedefi yapmak için kullanılır; `"run_cmd"`, hedefi çalıştırmak için kullanılır. Bunlardan en önemlisi, komutların yürütüleceği `"directory"`’dir.

Bir sürüm denetim sistemi tarafından izlenen bir `.kateproject` dosyanız varsa; ancak belirli bir çalışma alanın için olan yapılandırmada ayarlar yapmanız gerekiyorsa bu değişiklikleri `.kateproject.local` adındaki başka bir dosyaya kaydedebilirsiniz. Bu dosyanın içeriğine `.kateproject` dosyasına kıyasla öncelik verilir.

### Geçerli Proje

Projeler → Git (Seçenek+1) menüsünü kullanarak, düzenleyici penceresinin altında dört adet sekmeyle görünecek olan Geçerli Proje görünümünü açabilirsiniz:

Uçbirim Paneli

  Projenin kök klasöründe başlayan bir Uçbirim Öykünücüsü.

Kod İndeksi

  Arama çubuğuna karakterlerin girilmesi, aramayı başlatacak ve tür, dosya adı ve satır numarasıyla birlikte işlevlerin, sınıfların, sembollerin vb. eşleşen adlarını görüntüleyecektir.

  Kaynak dosyadaki ilgili satıra atlamak için listeden bir öge seçin.

Kod Çözümlemesi

  C ve C++ için cppcheck kullanarak bir durağan kod çözümlemesi başlatmak için Çözümlemeyi Başlat’a tıklayın. Bu; dosya adı, satır numarası, öncelik (biçem, uyarı vb.) ve bulunan sorunu görüntüleyecektir.

  Kaynak dosyadaki ilgili satıra atlamak için listeden bir öge seçin.

Notlar

  Bu sekmeye girilen metin `.kateproject.notes` dosyasına kaydedilir.

### Projeler Menüsü

Projeler menüsü, şu anda açık olan projeler arasında geçiş yapmanızı sağlar. Proje eklentisi tarafından görüntülenir.

Projeler → Geri (Kontrol+Seçenek+Sol Ok)

  Önceki projeye geçin.

Projeler → İleri (Kontrol+Seçenek+Sağ Ok)

  Sonraki projeye geçin.

Projeler → Git (Seçenek+1)

  Düzenleyici penceresinin alt kısmındaki Geçerli Proje görünümünü açın.

LSP İstemcisi Eklentisi
LSP İstemcisi Eklentisi

## LSP İstemcisi Eklentisi

Dil Sunucusu Protokolü tabanlı bir özellik olan LSP İstemcisi eklentisi; kod tamamlama, kod dolaşımı veya başvuru bulma gibi birçok dil özelliği sağlar.

Eklenti sayfasında LSP İstemcisini etkinleştirdiğinizde, Kate yapılandırma iletişim kutusunda LSP İstemcisi adında yeni bir sayfa görünecektir.

### Menü Yapısı

Uygun olması halinde, aşağıdaki açıklamada karşılık gelen bir LSP komutundan da söz edilmektedir; bunun belgelendirmesi daha sonra ek arka plan ve yorum sağlayabilir; ancak gerçek dile bağlı olarak değişiklik gösterebilir. “Geçerli Sembol” ifadesi, dil ve sunucu uygulaması tarafından belirlenen geçerli imleç konumuna karşılık gelen simgeyi ifade eder.

LSP İstemcisi → Tanıma Git

  [textDocument/definition] Geçerli sembolün tanımına gidin.

LSP İstemcisi → Beyana Git

  [textDocument/declaration] Geçerli sembolün beyanına gidin.

LSP İstemcisi → Tür Tanımına Git

  [textDocument/typeDefinition] Geçerli sembolün tür tanımına gidin.

LSP İstemcisi → Başvuruları Bul

  [textDocument/references] Geçerli sembole olan başvuruları bulun.

LSP İstemcisi → Uygulama Noktalarını Bul

  [textDocument/implementation] Geçerli sembolün uygulandığı noktaları bulun.

LSP İstemcisi → Vurgula

  [textDocument/documentHighlight] Geçerli belgede geçerli sembol başvurularını vurgulayın.

LSP İstemcisi → Üzerine Gelince Bilgi Göster

  [textDocument/hover] Geçerli sembol için üzerine gelinince gösterilen bilgi.

LSP İstemcisi → Biçimlendir

  [textDocument/formatting] [textDocument/rangeFormatting] Geçerli belgeyi veya seçimi biçimlendirin.

LSP İstemcisi → Yeniden Adlandır

  [textDocument/rename] Geçerli sembolü yeniden adlandırın.

LSP İstemcisi → Tez Düzelt

  [textDocument/codeAction, workspace/executeCommand] Geçerli konumda (veya satırda) tanılama için tez bir düzeltmeyi hesaplar ve uygular.

LSP İstemcisi → Seçili Tamamlama Belgelendirmesini Göster

  Tamamlama listesinde seçili bir ögeye ilişkin belgeleri gösterin.

LSP İstemcisi → Kendiliğinden Tamamlamalı İmza Yardımını Etkinleştir

  Ayrıca tamamlanma listesinde imza yardımını da gösterin.

LSP İstemcisi → Başvurularda Beyanları İçer

  Başvuru isterken bir sembolün beyanını ekleme talebi.

LSP İstemcisi → İşlev Tamamlamasında Ayraçlar Ekle

  Bir işlevin tamamlanmasından sonra kendiliğinden bir çift ayraç ekleyin.

LSP İstemcisi → Üzerine Gelince Bilgi Göster

  (Fare imleci) üzerine geldiğinden bilgi göster. Bu ayardan bağımsız olarak istek her zaman elle başlatılabilir.

LSP İstemcisi → Yazarken Biçimlendir

  [document/onTypeFormatting] Belirli tetikleyici karakterleri yazarken belgenin bölümlerini biçimlendirin. Örneğin bu, yeni satıra girintileme uygulayabilir veya LSP Sunucusu tarafından başka şekilde belirlenebilir. Düzenleyici girintileme betiklerinin (kipe bağlı olarak) aynı şeyi yapmaya çalışıyor olabileceğini ve bu nedenle her ikisinin de aynı anda etkinleştirilmesinin önerilmeyebileceğini unutmayın.

LSP İstemcisi → Artımlı Belge Eşzamanlaması

  Sunucuyu güncellemek için belge metninin tamamı yerine (destekleniyorsa) kısımsal belge düzenlemeleri gönderin.

LSP İstemcisi → goto Konumunu Vurgula

  Bir konuma (tanım, beyan vb.) gittikten sonra geçici bir görsel işaret sağlayın.

LSP İstemcisi → Tanı Bildirimlerini Göster

  [textDocument/publishDiagnostics] Sunucu tarafından gönderilen tanı bildirimlerini işleyin ve gösterin.

LSP İstemcisi → Tanı Vurgulamalarını Göster

  Tanıda belirtilen erimler için metin vurguları ekleyin.

LSP İstemcisi → Tanı İmlerini Göster

  Tanıda belirtilen satırlar için belge imleri ekleyin.

LSP İstemcisi → Tanı Sekmesine Geç

  Eklenti araç görünümündeki tanı sekmesine geçin.

LSP İstemcisi → Tanı Olmayan Tüm Sekmeleri Kapat

  Eklenti araç görünümündeki tüm tanı olmayan sekmeleri (örneğin, başvurular) kapatın.

LSP İstemcisi → LSP Sunucusunu Yeniden Başlat

  Geçerli belgenin LSP sunucusunu yeniden başlatın.

LSP İstemcisi → Tüm LSP Sunucularını Yeniden Başlat

  Tüm LSP sunucularını durdurun. Gerektiğinde yeniden başlatılacaklardır.

### Goto Sembolü Desteği

LSP İstemcisi, projenizdeki veya geçerli dosyanızdaki herhangi bir sembole atlamanıza yardımcı olabilir. Dosyadaki herhangi bir sembole atlamak için Kate’in sağ kenarındaki “LSP İstemcisi Sembolü Ana Hattı” araç görünümünü kullanın. Bu araç görünümü, sunucu tarafından geçerli belgede bulunan tüm sembolleri listeler.

#### LSP İstemcisi Sembolü Ana Hattı

Öntanımlı olarak semboller belgedeki oluşumlarına göre sıralanır; ancak sıralamayı abecesel olacak biçimde değiştirebilirsiniz. Bunu yapmak için araç görünümüne sağ tıklayın ve “Abecesel Olarak Sırala” seçeneğini işaretleyin.

Araç görünümü, sembolleri öntanımlı olarak ağaç kipinde gösterir; ancak bağlam menüsünü kullanarak bunu bir listeye değiştirebilirsiniz.

#### Global Goto sembolü desteği

Projenizdeki herhangi bir sembole atlamak için goto sembolü iletişim kutusunu Kontrol+Seçenek+p. kullanarak açabilirsiniz. İletişim kutusu açıldığında boştur; ancak bir şey yazdığınız anda iletişim kutusu size eşleşen sembolleri göstermeye başlayacaktır. Eşleşmelerin kalitesi ve süzme yetenekleri kullandığınız sunucuya bağlıdır. Örneğin, clangd bulanık süzmeyi destekler; ancak diğer bazı sunucular desteklemeyebilir.

### Diğer Özellikler

Clangd kaynak üstbilgisini değiştirme komutu desteklenir. Bir C veya C++ projesinde kaynak üstbilgisini değiştirmek için bağlam menüsündeki “Kaynak Üstbilgisini Değiştir” seçeneğini veya F12 kısayolunu kullanın.

Farenizi bir sembolün üzerine getirip Kontrol + sol fare düğmesini kullanarak herhangi bir sembole kolaylıkla atlayabilirsiniz.

### Yapılandırma

Eklentinin yapılandırma sayfası çoğunlukla yukarıdaki menü ögelerinin bazılarının kalıcı olarak yapılandırılmasına izin verir. Ancak Sunucu Yapılandırması dosyasını belirtmek için ek bir girdi daha vardır. Bu, başlatılacak LSP sunucusunu belirtmek (ve ardından stdin/stdout üzerinden iletişim kurmak) için kullanılabilecek bir JSON dosyasıdır. Kolaylık sağlamak amacıyla, eklentinin yapılandırma sayfasında incelenebilecek bazı öntanımlı yapılandırmalar eklenmiştir. Aşağıdaki açıklamaya yardımcı olmak için burada bu yapılandırmadan bir alıntı verilmiştir:

    {
        "servers": {
            "bibtex": {
                "use": "latex",
                "highlightingModeRegex": "^BibTeX$"
            },
            "c": {
                "command": ["clangd", "-log=error", "--background-index"],
                "commandDebug": ["clangd", "-log=verbose", "--background-index"],
                "url": "https://clang.llvm.org/extra/clangd/",
                "highlightingModeRegex": "^(C|ANSI C89|Objective-C)$"
            },
            "cpp": {
                "use": "c",
                "highlightingModeRegex": "^(C\\+\\+|ISO C\\+\\+|Objective-C\\+\\+)$"
            },
            "d": {
                "command": ["dls", "--stdio"],
                "url": "https://github.com/d-language-server/dls",
                "highlightingModeRegex": "^D$"
            },
            "fortran": {
                "command": ["fortls"],
                "rootIndicationFileNames": [".fortls"],
                "url": "https://github.com/hansec/fortran-language-server",
                "highlightingModeRegex": "^Fortran.*$"
            },
            "javascript": {
                "command": ["typescript-language-server", "--stdio"],
                "rootIndicationFileNames": ["package.json", "package-lock.json"],
                "url": "https://github.com/theia-ide/typescript-language-server",
                "highlightingModeRegex": "^JavaScript.*$",
                "documentLanguageId": false
            },
            "latex": {
                "command": ["texlab"],
                "url": "https://texlab.netlify.com/",
                "highlightingModeRegex": "^LaTeX$"
            },
            "go": {
                "command": ["go-langserver"],
                "commandDebug": ["go-langserver", "-trace"],
                "url": "https://github.com/sourcegraph/go-langserver",
                "highlightingModeRegex": "^Go$"
            },
            "python": {
                "command": ["python3", "-m", "pyls", "--check-parent-process"],
                "url": "https://github.com/palantir/python-language-server",
                "highlightingModeRegex": "^Python$"
            },
            "rust": {
                "command": ["rls"],
                "path": ["%{ENV:HOME}/.cargo/bin", "%{ENV:USERPROFILE}/.cargo/bin"],
                "rootIndicationFileNames": ["Cargo.lock", "Cargo.toml"],
                "url": "https://github.com/rust-lang/rls",
                "highlightingModeRegex": "^Rust$"
            },
            "ocaml": {
                "command": ["ocamlmerlin-lsp"],
                "url": "https://github.com/ocaml/merlin",
                "highlightingModeRegex": "^Objective Caml.*$"
            }
        }
    }

Her “komutun” bir diziliş veya dizi olabileceğini unutmayın (bu durumda bir dizilişe bölünmüştür). Ayrıca, üst düzey bir “global” girdi (“server”ın yanında) da dikkate alınır (aşağıya bakınız). Belirtilen ikili dosya olağan şekilde aranır; örneğin, `PATH` kullanarak. Özel bir konuma kurulursa ikincisinin genişletilmesi gerekebilir. Veya alternatif olarak, olağan `PATH` içindeki bir konumda bir sembolik bağlantı veya bir sarmalayıcı betik kullanılabilir. Yukarıda gösterildiği gibi standart konumlardan sonra aranacak bir “yol” da belirtilebilir.

“command”, “root” ve “path” içindeki tüm girdiler değişken genişletmeye tabidir.

“highlightingModeRegex”, Kate tarafından kullanılan vurgulama kipini sunucunun dil kimliğine eşlemek için kullanılır. Düzenli ifade verilmezse dil kimliğinin kendisi kullanılır. Bir “documentLanguageId” girişi false olarak ayarlanırsa belgeyi açarken sunucuya herhangi bir dil kimliği sağlanmaz. Bu, belge türünü belirlemede Kate kipine dayalı olarak yapmaktan daha hassas olan bazı sunucular için daha iyi sonuçlara sahip olabilir.

Yukarıdaki örnekte ana düşünce açıktır. Ek olarak, her sunucu girdi nesnesi, “initialize” yönteminin bir parçası olarak sunucuya iletilen bir “initializationOptions” girdisine de sahip olabilir. Varsa “workspace/didChangeConfiguration” bildirimi aracılığıyla sunucuya bir “settings” girdisi iletilir. “completionTriggerCharacters” veya “signatureTriggerCharacters” dizileri üyeleri “exclude” ve/veya “include” olan bir JSON nesnesi olarak belirtilebilir. Bunlar, sunucu tarafından sağlanan ilgili tetikleyici kümesine bazı karakterleri sırasıyla dışlamak veya eklemek için kullanılacaktır.

Üzerine yazma veya birleştirmenin çeşitli aşamaları uygulanır;

- kullanıcı yapılandırması (dosyadan yüklenen), öntanımlı (içsel) yapılandırmanın üzerine yazar

- `.kateproject` projesindeki “lspclient” girdisi, yukarıdakini geçersiz kılar

- sonuç olarak çıkan “global” girdisi, herhangi bir sunucu girdisini desteklemek (geçersiz kılmak değil) için kullanılır

(root, servertype) kombinasyonu başına bir sunucu örneği kullanılır. “root” mutlak yol olarak belirtilirse olduğu gibi kullanılır, aksi takdirde “projectBase”’e görelidir (Proje Eklentisi tarafından belirlendiği üzere) varsa veya belgenin dizinine göre değilse. Belirtilmemişse ve “rootIndicationFileNames” dosya adı olarak bir dizilişse bu tür bir dosyayı içeren geçerli belgenin ana dizini seçilir. Alternatif olarak, “root” belirtilmemişse ve “rootIndicationFilePatterns” bir dosya dizgileri dizilişiyse geçerli belgenin dosya dizgisiyle eşleşen bir üst dizini seçilir. Son çare olarak ana dizin “root” olarak seçilir. Herhangi bir belge için ortaya çıkan “root”, ayrı bir örneğin gerekli olup olmadığını belirler. Eğer öyleyse “root” rootUri/rootPath olarak iletilir.

Genel olarak, bir sunucu için o kadar da önemli olmadığından kökü belirtmeden bırakmanız önerilir (ancak sizin için aynı durum geçerli olmayabilir). Daha az sayıda sunucu örneği açıkça daha verimlidir ve aynı zamanda birçok ayrı örneğin görünümünden “daha geniş” bir görünüme sahiptirler.

Yukarıda belirtildiği gibi, çeşitli girdiler değişken genişlemeye tabidir. Bunun “sarmalayıcı betik” yaklaşımlarıyla birleştirilmiş uygun bir uygulaması, birçok duruma göre özelleştirmeye olanak tanır. Örneğin, her biri kendi virtualenv kurulumuna sahip birden fazla projeden (örn. git depoları) oluşan bir python geliştirme senaryosunu düşünün. Öntanımlı yapılandırma kullanıldığında python dil sunucusu sanal ortamdan haberdar olmayacaktır. Ancak aşağıdaki yaklaşımla bu sorun çözülebilir. İlk olarak, LSP İstemcisi eklentisinin “Kullanıcı Sunucu Ayarları”na aşağıdaki parça girilebilir:

    {
            "servers":
            {
                    "python":
                    {
                            "command": ["pylsp_in_env", "%{Project:NativePath}"],
                            "root": "."
                    }
            }
    }

Yukarıdaki kök girdisi proje dizinine bağlıdır ve her proje için ayrı bir dil sunucusunun başlatılmasını sağlar; bu durumda her birinin farklı bir sanal ortamı olması nedeniyle bu gereklidir.

`pylsp_in_env`, aşağıdaki içerikle (düzeltilmek üzere) `PATH`’e yerleştirilmesi gereken küçük bir “sarmalayıcı betik”tir:

    #!/bin/bash
    cd $1
    # sunucuyu (python-lsp-server) virtualenv içinde çalıştır
    # (demek oluyor ki virtualenv değişkenleri ayarıyla)
    # bundan dolayı virtualenv’i kaynakla
    source XYZ
    # sunucu durumu veya argümanlar değişebilir
    exec myserver

Bu, aşağıda Yürütme ortamı bölümünde özetlendiği gibi biraz daha rahat bir şekilde ele alınabilecek daha genel bir modelin yalnızca bir örneğidir.

#### LSP Sunucusu Yapılandırması

Her bir LSP sunucusunun kendi özelleştirme yolları vardır ve yapılandırma için dile/araca özel yöntemler kullanabilirler; örneğin, Python için `tox.ini`, C++ tarzı biçimlendirme için `.clang-format`. Bu tür yapılandırmalar başka (LSP olmayan) araçlar için de kullanılabilirler (tox veya clang-format gibi). Bunun üzerine, bazı LSP sunucuları ayrıca özel dosyalardan da yapılandırma yükleyebilirler (örneğin, `.ccls`). Dahası, özel sunucu yapılandırmaları ayrıca LSP (protokol) üzerinden de geçirilebilirler; sunucu yapılandırmasında yukarıda belirtilen “initializationOptions” ve “settings” girdilerine bakın.

Çeşitli düzeylerde geçersiz kılma/birleştirme uygulandığından, aşağıdaki kullanıcı tarafından belirlenen istemci yapılandırması örneği, bazı python dili sunucusu yapılandırmasında ince ayarlar yapar.

    {
        "servers": {
            "python": {
                "settings": {
                    "pyls": {
                        "plugins": {
                            "pylint": {
                                "enable": true
                            }
                        }
                    }
                }
            }
        }
    }

Ne yazık ki, LSP sunucusu yapılandırması/özelleştirmesi çoğu zaman o kadar iyi belgelenmemiştir; yalnızca kaynak kodunun incelenmesi, yapılandırma yaklaşımlarını ve kullanılabilir yapılandırma seçenekleri kümesini gösterir. Özellikle yukarıdaki örneğin sunucusu “settings” içinde çok daha fazla seçeneği desteklemektedir. Kolayca değiştirilebilen diğer çeşitli dil sunucusu örnekleri ve ilgili ayarlar için burada kullanılan ve yukarıda özetlenen JSON yapılandırmasına dönüştürülen başka bir LSP istemcisinin belgelerine bakın.

#### LSP Sunucusu Kaydederken Biçimlendirme

Yapılandırma iletişim kutusunda “Kaydederken biçimlendir” özelliğini LSP ayarlarından etkinleştirebilirsiniz.

#### LSP Sunucusu Tanı Susturması

Pek kullanışlı olmayan tanıların bildirilmesi olanaklıdır. Bu, özellikle de çok sayıda varsa (çoğunlukla aynı türden) oldukça zahmetli olabilir. Bazı durumlarda bu, dile (sunucuya) özgü yöntemlerle değiştirilebilir. Örneğin, clangd yapılandırma mekanizması bazı tanı hususlarında ince ayarlar yapılmasına olanak tanır. Ancak genel olarak bunun nasıl yapılacağı her zaman açık olmayabilir veya sunucu sınırlamaları veya hata nedeniyle istenilen şekillerde hiç olanaklı olmayabilir.

Bu nedenle eklenti; örneğin, valgrind susturmaları. En ayrıntılı yapılandırma, (birleştirilmiş) JSON yapılandırmasındaki “suppressions” anahtarında sağlanabilir.

    {
        "servers": {
            "c": {
                "suppressions": {
                    "rulename": ["filename", "foo"],
                    "clang_pointer": ["", "clang-tidy", "clear_pointer"],
                }
            }
        }
    }

Her (geçerli) kuralın rastgele bir adı vardır ve 2 veya 3 uzunluğunda bir dizilişle tanımlanır. Bunlar; (tam) dosya adıyla eşleşecek bir düzenli ifade, tanıyla (metin) eşleşecek bir düzenli ifade ve tanının geçerli olduğu metinle (kaynak kodu aralığı) eşleşen isteğe bağlı bir düzenli ifade.

Yukarıdaki ayrıntılı yapılandırmaya ek olarak, tanı sekmesindeki bağlam menüsü aynı zamanda genel olarak (herhangi bir dosya) veya yerel olarak (söz konusu belirli dosya) belirli bir tanıyla (metinle) tam olarak eşleşen gizlemelerin eklenmesini/kaldırılmasını da destekler. Bu susturma, oturum yapılandırmasında saklanır ve buradan yüklenir.

#### LSP Sunucusu Sorun Giderme

Belirli bir dil için (özel) bir LSP sunucusunun nasıl yapılandırılacağını açıklamak bir şeydir, sunucunun sorunsuz çalışmasını sağlamak başka bir şeydir. Şans eseri genellikle durum ikincisidir. Ancak bazen “aptalca” bir yanlış yapılandırma veya sunucunun kendisiyle ilgili daha temel bir sorun nedeniyle sorunlar ortaya çıkabilir. İkincisi, Kate Çıktı sekmesinde bildirildiği gibi, genellikle sunucuyu başlatmaya yönelik birkaç girişim olarak kendini gösterebilir. Ancak ikincisi, ayrıntılı tanı sağlamaktan ziyade yalnızca üst düzey iletileri veya ilerlemeyi iletmeyi amaçlamaktadır ve aslında başka bir süreç (LSP sunucusu) için bu daha da azdır.

Bunu tanılamanın genel yolu, öntanımlı olarak ayarlanmadığı sürece (bazı dosyalara veya standart hatalara) (ek) günlüğe kaydetmeyi olanaklı kılan (dil sunucusunun) başlangıç komutuna bazı bayrak(lar) eklemektir. Eğer Kate daha sonra komut satırında başlatılırsa neyin yanlış gittiğine dair daha fazla görüş elde edilebilir.

Kate’in LSP istemcisi ile LSP sunucusu arasındaki protokol alışverişini incelemek de bilgilendirici olabilir. Yine, ikincisinin genellikle bunun izini sürmenin yolları vardır. LSP istemcisi ayrıca Kate, `LSPCLIENT_DEBUG=1` ile `export` yapıldığında ek hata ayıklama izlemesi (stderr’e) sağlar:

#### Yürütme ortamı ayarı

Yukarıdaki Python virtualenv örneği, normal ana bilgisayar ortamından farklı ve ayrı bir şekilde çalışan bir “yürütme ortamı”nın yalnızca bir örneğidir. Bu, farklı değişken ayarları (örneğin virtualenv), bir (s)chroot kurulumu (yeni kök olarak başka bir dizine geçme), bir kapsayıcı (örneğin podman, docker) veya başka bir ana bilgisayara SSH oturumu ile elde edilebilir. Her durumda, “diğer ortam” bir “yürütme öneki” ile tanımlanır. Yani, bir program, amaçlanan çağrıya eklenen bir “önek” (bir program ve argümanlar) aracılığıyla diğer ortamda çağrılabilir/çalıştırılabilir. Örneğin, `podman exec -i kapsayıcı-adı` veya `ssh kullanıcı@makine`.

Özellikle, önceki virtualenv örneğinde olduğu gibi, bir LSP sunucusunu böyle ayrı bir ortamda (örneğin, bir proje tarafından gereksinim duyulan tüm bağımlılıkları içeren bir kapsayıcıda) çalıştırmayı seçebilir/gerektirebilirsiniz. Yukarıda özetlenen “manuel” yaklaşımın dezavantajı, standart LSP komut satırının yerini alması ve bunun da sarmalayıcı betikte tekrar belirtilip kopyalanması gerekliliğidir. Ayrıca, yukarıda bahsedilen diğer örneklerin bazılarında, ana bilgisayarın “yol ad alanı” (düzenleyici tarafından görüldüğü gibi) ortamınkinden farklı olabilir. Bu konuları daha sistematik bir şekilde (“özel” bir yaklaşımdan daha fazla) ele almak için, bazı ek yapılandırmalar belirtilebilir.

Örneğin, aşağıdaki ifadeler bir `.kateproject` yapılandırma dosyasında belirtilebilir. Elbette, “sahte” yorumlar içerilmemelidir.

    {
        // bu ayrıca bir nesne dizilişi olabilir
        "exec": {
            "hostname": "foobar"
            // komut da ayrıca bir dizi dizilişi olabilir
            "prefix": "podman exec -i foobarcontainer",
            "mapRemoteRoot": true,
            "pathMappings": [
                // aşağıdaki biçimlerden biri olanaklıdır
                // daha otosihirli bir alternatif de vardır,
                // aşağıya bakın            [ "/dir/on/host", "/mounted/in/container" ]
                { "localRoot": "/local/dir", "remoteRoot": "/remote/dir" }
            ]
        },
        "lspclient": {
            "servers": {
                "python": {
                    // bu, yukarıdaki nesneyle eşleşir/katılır
                    "exec": { "hostname": "foobar" },
                    // bu sunucuyu bu proje köküne sınırlandırın ki
                    // açılan başka projeler tarafından kullanılamasın
                    // (başka sunucular halihazırda belirli kökler kullanabilir;
                    // ancak Python genelde kullanmaz)
                    "root": "."
                },
                "c": {
                    // yukarıdaki gibi
                    "exec": { "hostname": "foobar" },
                    "root": "."
                }
            }
        }
    }

Peki, yukarıdakilerin sonucu ne olur? Bahsedildiği gibi, yukarıdaki `lspclient` kısmı genel yapılandırmaya birleştirilir, bu nedenle (belirtilen diller için) bir `exec` bölümü bulunur. `exec` veya `lspclient` bölümünde (eşleşen `hostname` belirten) başka bir nesne aranır ve eşleşen bir nesne birleştirme için temel olarak kullanılır. Sonuç olarak, bir LSP sunucusunun (C ve Python için) komut satırı belirtilen (değişkenle değiştirilmiş) öneke eklenir ve bu nedenle verilen kapsayıcı içinde başlatılır. Elbette, kapsayıcının düzgün bir şekilde başlatılmış durumda ve uygun LSP sunucularıyla donatılmış olması gerekir. `lspclient` içindeki `global` bölümünü kullanmak cazip gelebilir. Bu da işe yarayabilir; ancak o zaman tüm LSP sunucuları, örneğin Markdown, Bash betiği veya JSON için olanlar da dahil olmak üzere, bu önekle başlatılacaktır. Büyük olasılıkla, normal sunucu bunları (kullanımdaysa) yine de sağlayacaktır. Dolayısıyla, her zaman olduğu gibi, bu sizin özel kurulumunuza bağlıdır.

Ancak, LSP sunucusu artık düzenleyici tarafından görülen ve kullanılan (yerel) yollardan farklı (uzak) yollar gözlemleyebilir. Belirtilen `pathMappings`, LSP sunucusuyla iletişim içinde bunlar arasında ileri geri çeviri yapmak için kullanılır. Bu, elbette, olabildiğince yapılır. Açıkça, tüm yerel yolların uzak bir karşılığı yoktur; ancak eksik olanlar da (sunucu tarafından) görülmez ve bir sorun teşkil etmez. Bununla birlikte, (uzak) sunucu artık yerel sistemde açıkça/kolayca temsil edilmeyen “uzak kök”te referanslar görebilir ve sağlayabilir. Etkinleştirilen `mapRemoteRoot`, uzak kökü örtük olarak bir “yerel URL” `exec://foobar/` üzerine eşler ve bu daha sonra basit bir KIO protokolü tarafından işlenir. İkincisi, uzaktan yerel konuma kopyalama için (örneğin) `podman exec -i foobarcontainer cat dosya"` komutunu (ve `coreutils` paketindeki araçları kullanan diğer benzer varyasyonları) kullanır. Genel kullanım için tasarlanmadığını ve herhangi bir başarım iddiasında bulunmadığını söylemek yeterlidir; ancak referans verilen bir dosyayı hızlı ve kolay bir şekilde düzenleyiciye yüklemek için yeterlidir.

Yukarıdaki yapılandırmanın basitleştirilmiş bir sürümünün (`hostname` veya `pathMappings` olmadan), sunucu komut satırını (sarmalayıcı betikte) tekrarlamaya gerek kalmadan virtualenv’i yönetmek için kullanılabileceği artık kolayca görülebilir.

Aşağıdakiler kolayca görülemeyebilir, bu nedenle burada açıkça belirtilmiştir.

- Hem `hostname` hem de gerçek `prefix` yürütme ortamını tanımlar (ilki adla, ikincisi içerikle). Bir düzenleyici işlem örneği içinde, aynı `hostname` farklı `prefix` ile ilişkilendirilmemelidir; çünkü bu tanımsız davranışa yol açar (tanılama gerektirmez).

- Hem `prefix` hem de `pathMappings` (editör) değişken genişletmesine tabidir (ancak yukarıdaki maddeyi dikkate alın).

- Çalışma zamanında, “önek başlatıcısının” davranışını (ince bir şekilde) ayarlamak için kullanılabilecek bazı çevre değişkenleri de ayarlanır (ancak yine de ilk maddeye dikkat edin). Özellikle, `KATE_EXEC_PLUGIN` `lspclient` olarak ve `KATE_EXEC_SERVER` sunucunun kimliğine (örneğin `python`) ayarlanır.

- Özellikle, `KATE_EXEC_INSPECT` değeri de `1` olarak ayarlanmıştır. Bu, “ön ek başlatıcısına” alıcının (Kate eklentisi) bazı bant dışı/protokol dışı verileri kabul ettiğini bildirir. Bu, başlatıcının yol eşlemelerini belirlemek için bazı yöntemler kullanmasına (örneğin `podman inspect`) ve bunu uygun biçimde iletmesine olanak tanır. Bu daha sonra, aksi takdirde LSP protokolüne uygun akıştan kaldırılacak ve tanımlanmış herhangi bir yol eşlemesini genişletmek için kullanılacaktır. Bu, örneğin bağlama noktalarını açıkça belirtmeye (yine, kapsayıcının tanımını kopyalamaya) bir alternatif olarak hizmet edebilir. Somut olarak, yukarıdaki kod parçası bunun yerine kullanılabilir;

      {
          // ...
          "exec": {
              "hostname": "foobar"
              // adı yinelemek talihsiz bir durum; ancak betik oldukça basit/anlaşılır
              "prefix": "exec_inspect.sh foobarcontainer podman exec -i foobarcontainer",
              "mapRemoteRoot": true,
              "pathMappings": []
          }
          // …
      }

Son olarak, “yedek KIO” yaklaşımı yeterli görülmezse ne olur? Uygulamada, uzak kök dizini yerel dosya sistemine “bağlamak” ve ardından bunu `pathMappings` içinde belirtmek genellikle olanaklıdır. Başlangıç olarak, iyi bilinen `sshfs` (FUSE) dosya sistemi, (gerçekten) uzak bir sistemi yerel sisteme bağlayabilir. Bir kapsayıcı (podman/docker) için, çoğu (dosya sistemi sürücüsü) kurulumu aşağıdaki yöntemi destekler;

    $ rootdir=/proc/`podman inspect --format '{{.State.Pid}}' containername`/root
    # kimi sembolik bağlantıları sıkıntı çıkarabilir; aşağıya bakın
    $ sudo mount --bind $rootdir /bir-yer/kapsayıcı-adı

Bu da işe yaramazsa uzak/kapsayıcı kök dizinini bağlamak için `sshfs` veya bunun bir alt kümesine başvurulabilir;

    # ilgili man sayfalarına bakın; sftp-server asıl (şifresiz) dosya işlemleri protokolü için yeterlidir
    $ socat 'exec:podman exec -i kapsayıcı-adı /usr/lib/openssh/sftp-server'
       'exec:sshfs -o transform_symlinks -o passive \:/ /bir-yer/kapsayıcı-adı'
    # …
    $ fusermount -u /bir-yer/kapsayıcı-adı

Uzak kök dizininin ana bilgisayar dosya sistemine bu şekilde bağlanmasının, (her şeyi kendiliğinden düzenleyen çok zeki bir önek başlatıcısı olmadığı sürece) `pathMappings` bölümünde elle ve açıkça belirtilmesinin olası olduğunu unutmayın.

Ara ve Değiştir
Ara ve Değiştir

## Ara ve Değiştir

T.C. Hollingsworth `<tchollingsworth@gmail.com>`

### Giriş

Kate’in Ara ve Değiştir eklentisi, birçok farklı dosyadaki metni veya düzenli ifadeleri aynı anda aramanıza olanak tanır. Tüm açık dosyaları, bir dizindeki ve isteğe bağlı olarak alt dizinlerindeki tüm dosyaları veya etkin dosyadaki tüm dosyaları arayabilirsiniz. Hatta dosya adına göre süzebilirsiniz; örneğin, yalnızca belirli bir dosya uzantısıyla biten dosyaları arayabilirsiniz.

### Arayüz

#### Arama Sorgusu

Aşağıdaki seçenekler her zaman Dosyalarda Arama aracı görünümünün üst kısmında görüntülenir:

  Aynı anda istediğiniz kadar arama açabilirsiniz. Arama aracı görünümünün sol üst köşesindeki yeni sekme düğmesini tıklamanız yeterlidir; başka bir arama yapmanıza olanak tanıyan yeni bir sonuçlar sekmesi açılacaktır.

  Dosyalarda Arama aracı görünümünün sağ üst köşesindeki düğme, araç görünümünün alt yarısında Klasörde Arama kipine yönelik ek seçeneklerin görüntülenmesi ile aramanızın sonuçları arasında geçiş yapar.

Bul

  Bulmak istediğiniz şeyi yazacağınız yer burasıdır. Etkinleştirilmişse standart metin veya düzenli ifade girebilirsiniz.

Değiştir (metin kutusu)

  Bul metin kutusundaki metnin yerine dosya(lar)a eklenecek yedek metin.

Ara

  Her şeyi yapılandırmayı bitirdiğiniz zaman, aramanızı gerçekleştirmek için yalnızca Ara düğmesine basın. Aramayı yeni bir sekmede gerçekleştirmek için Ara düğmesine basmadan önce Kontrol düğmesini basılı tutun. Aynısını yapmak için Bul metin kutusundayken Giriş düğmesine de basabilirsiniz (benzer bir biçimde Kontrol+Giriş yapmak, aramayı yeni bir sekmede yapar).

Değiştir

  Her şeyi yapılandırmayı bitirdiğiniz zaman, Bul metin kutusuna girdiğiniz metni Değiştir kutusuna girdiğiniz metinle değiştirmek için Değiştir düğmesine basın. Değiştir metin kutusunda Giriş düğmesine basmak da aynı işi görür.

Sonraki

  Gerekirse başka bir dosyaya geçerek arama sorgunuzun bir sonraki eşleşmesine gidin.

İşaretleneni Değiştir

  Değiştir ile aynıdır; ancak yalnızca aşağıdaki bölmede işaretli olan dosyalarda değişiklikler gerçekleştirir.

#### Klasörde Ara Seçenekleri

Bu seçenekler, yukarıda belirtilen sorgu seçeneklerinin altında görüntülenir. Bunun yerine arama sonuçları görüntüleniyorsa onları görüntülemek için düğmesine basın.

Şurada ara

  Burada üç seçenek vardır. Şu anda Kate içinde açık olan tüm dosyaları aramak için Açık Dosyalarda seçeneğini kullanın. Bir klasör ve isteğe bağlı olarak tüm alt klasörlerinin içinde aramak için Klasörde seçeneğini, yalnızca etkin dosyada arama yapmak içinse Geçerli Dosyada yolunu izleyin.

  Projeler eklentisi yüklüyse Geçerli Proje veya Tüm Açık Projeler içinde de arama yapabilirsiniz.

BÜYÜK/küçük harf eşleştir

  Arama sonuçlarını yalnızca arama sorgunuzla tümüyle aynı BÜYÜK ve küçük harf kombinasyonuna sahip olanlarla sınırlandırır.

Düzenli ifadeler

  Arama sorgusu olarak basit metin yerine düzenli ifadeler kullanmanıza izin verir.

Sonuçları genişlet

  Yalnızca arama sorgusunu içeren dosyaların listesi yerine, her dosyada bulunan tüm sonuçları görüntüleyin.

Klasör

  Aramak istediğiniz klasörün yolunu girebilirsiniz. Örneğin, Kate kaynak kodunda arama yapmak için `~/development/kde/kate/` yolunu girin. Bu seçenek yalnızca Klasörde kipi etkinse kullanılabilirdir.

Dosya iletişim kutusunu aç

  Klasörü masaüstünüzün klasör tarayıcısında bulmak için bu düğmeye basın. Bu düğme yalnızca Klasörde kipi kullanıldığında çalışır.

  Klasör’ü geçerli seçili klasörün üst ögesi olarak değiştirmek için bu düğmeye basın. Bu düğme yalnızca Klasörde kipi kullanıldığında çalışır.

  Bu düğme, Klasör girdisini o anda açık olan belgenin bulunduğu klasöre ayarlayacaktır. Bu düğme yalnızca Klasörde kipi kullanıldığında çalışır.

Süz

  Bu, yalnızca belirli bir dizgiyle eşleşen dosya adlarını aramanıza izin verir. Örneğin, C++ ile yazılmış dosyaları aramak için onu `*.cpp` olarak değiştirin. Başlangıcı yalnızca `kate` ile eşleşen dosyaları aramak için onu `kate*` olarak değiştirin. Virgülle ayrılmış birden çok süzgeç (`,`) girebilirsiniz. Bu seçenek, Açık Dosyalarda kipindeyken kullanılamaz.

Dışla

  Süz’ün tersi olarak, bu Kate’in belirli bir dizgiyle eşleşen dosyaları aramasını engeller. Süz’de olduğu gibi, virgülle ayrılan (`,`) birden çok dizgi girebilirsiniz. Bu seçenek, Açık Dosyalarda kipindeyken kullanılamaz.

Özyineli

  Bu seçenek etkinleştirilirse Kate, seçili klasörün tüm alt klasörlerinde de arama yapar. Bu seçenek yalnızca Klasörde kipi etkinse kullanılabilir.

Gizlileri içer

  Bu seçenek etkinleştirilirse Kate, normalde İşletim Sistemi tarafından gizlenen dosyalarda/klasörlerde de arama yapar. Bu seçenek yalnızca Klasörde kipi etkinse kullanılabilir.

Sembolik bağlantıları izle

  Dosyalarda Ara eklentisi normalde sembolik bağlantıları izlemez. Bu seçenek etkinleştirildiğinde, eklenti onları izleyecek ve başvurdukları dosyaların/klasörlerin içinde de arama yapacaktır. Bu seçenek yalnızca Klasörde kipi etkinse kullanılabilir.

  ### Uyarı

  Sembolik bağlantıların, aranmakta olan klasörün üst ögesi olan bir klasöre veya üst ögelerine sembolik bağlantılar içeren diğer klasörlere başvurması olanaklıdır. Aranan klasörde böyle bir bağlantı varsa ve bu seçenek etkinleştirilirse Kate bağlantıyı hep izleyecek ve klasörü arayacaktır ve arama hiçbir zaman tamamlanmayacaktır.

İkili dosyaları içer

  Etkinleştirilirse Kate, metin dosyasına benzemeyen dosyalarda da arama yapacaktır.

#### Arama Sonuçları

Aramanızın sonuçları sorgu seçeneklerinin altında görüntülenir. Klasörde kipinde arama seçenekleri görüntüleniyorsa onları görüntülemek için düğmesine basın. Ayrıca bir arama gerçekleştirildiği anda kendiliğinden görüntüleneceklerdir.

Arama sonuçları, arama sorgunuzla eşleşen metni içeren dosyaların bir listesini ve ardından o dosyada bulunan eşleşme sayısını görüntüler.

Bu dosyadaki eşleşmelerin listesini görmek için dosya adının solundaki genişletme okuna tıklamanız yeterlidir. (Sonuçları genişlet seçeneğini seçtiyseniz bu sizin için zaten yapılır.) Her eşleşmenin bulunduğu satır numarası, ardından o satırın içeriği ve arama sorgunuz kalın metinle belirtilecektir.

Sonucunuzun bulunduğu dosyayı açmak için çift tıklamanız yeterlidir. Kate gerekirse dosyayı açacaktır. Ayrıca, dosya adı yerine listeye çift tıklayarak imleci belirli bir eşleşmenin konumuna taşıyabilirsiniz.

### Menü Yapısı

Düzen → Dosyalarda Ara (Kontrol+Seçenek+F)

  Ara ve Değiştir araç görünümünü başlatır.

Düzen → Sonraki Eşleşmeye Git

  Ara ve Değiştir eklentisi tarafından gerçekleştirilen aramada bir sonraki eşleşmeye gidin.

Düzen → Önceki Eşleşmeye Git

  Ara ve Değiştir eklentisi tarafından gerçekleştirilen aramada bir önceki eşleşmeye gidin.

Görünüm → Araç Görünümleri → Ara ve Değiştir

  Kate’in Ara ve Değiştir aracını açar/kapatır.

Kate Betikleri ve Parçacıkları
Kate Betikleri ve Parçacıkları

## Kate Betikleri ve Parçacıkları

Martin Gergov

T.C. Hollingsworth `<tchollingsworth@gmail.com>`

### Giriş

Kate Betikler ve Parçacıkları eklentisi, kendi özel otomatikleştirme iş akışınızı eklemenize ve yönetmenize olanak tanır. Bu, belgenizin içeriğinde değişiklik yapmak için durağan yeniden kullanılabilir metin parçalarından, özel olarak otomatikleştirilmiş betik alanları içeren aşırı sofistike JavaScript şablonlarına kadar gidebilir.

Çoğu zaman, bu tür içerikler hep aynı şekilde yönetilir. Okuma kolaylığı adına aşağıdaki açıklamalar, durağan parçacıklar, betikleştirilmiş parçacıklar ve betikler arasında herhangi bir ayrım gütmez. “Parçacık” terimi, bu üçü için de kullanılır.

Eklenti ayrıca, klavye kısayollarını ve kod tamamlama ile parçacıklar yerleştirmeyi destekler. Ek olarak, internetten parçacıklar koleksiyonları indirebilirsiniz (bunlara depolar denir).

### Menü Yapısı

Görünüm → Araç Görünümleri → Parçacıklar

  Şu anda açık olan dosya türü için deponuzdaki tüm parçacıkları içeren kod parçacıkları panelini gösterir.

Araçlar → Parçacık Oluştur

  Herhangi bir belgenin herhangi bir bölümüne ekleyebileceğiniz yeniden kullanılabilir bir metin parçası olan yeni bir parçacık veya küçük bir betik oluşturun.

### Parçacıklar panosu

Kate parçacıkları için pano.

Panelde, parçacık depolarının bir listesini ve kendinizinkini oluşturma, bunları internetten alma veya yerel bir dosyadan yükleme seçeneklerini görmelisiniz. Her deponun, onu etkinleştirmek veya devre dışı bırakmak için kullanılabilecek bir onay kutusu vardır. Var olan depoları düzenlemek ve silmek için düğmeler de bulunur.

#### Parçacık Deposu Dosyalarını Yüklemek

Parçacık depolarını internetten indirebilirsiniz. Yeni Parçacıklar Al’a tıklamanız yeterlidir; parça depolarının listesini içeren bir pencere açılacaktır. İstediğiniz parçacığı indirdikten sonra etkinleştirdiğinizden emin olun.

#### Depoları Oluşturmak ve Düzenlemek

Yeni bir parçacık deposu oluşturmak için Depo Ekle’ye tıklayın. Artık parçacık dosyasının, lisansının ve yazarının adını soran bir iletişim kutusu görmelisiniz. İstediğiniz seçenekleri belirledikten sonra Tamam’a tıklayın.

Depo düzenleyicisi arayüzü.

Parçacık deposu düzenleyicisi, aşağıdaki seçenekleri içerir:

Ad

  Araç görünümündeki parçacıklar listesinde görünür ve ayrıca kod tamamlama özelliği kullanılırken de aranır.

Ad Alanı

  Kod tamamlama kullanılırken kullanılan önek.

Lisans

  Parçacık deponuz için lisansı seçin.

Yazarlar

  Parçacık dosyasının yazar(lar)ının ad(lar)ını girin.

Dosya türleri

  Parçacık deposunun uygulanmasını istediğiniz dosya türlerini seçin. Öntanımlı olarak “” olarak ayarlanmıştır, böylece depo tüm dosyalara uygulanır. Örneğin bunu `C++` gibi bir şeyle değiştirebilir veya ögelere tıklayarak listeden seçim yapabilirsiniz. Türleri eklerken Üst Karakter düğmesine basarak birden fazla dosya türü belirleyebilirsiniz.

#### Parçacıkları Oluşturmak ve Düzenlemek

Parçacık düzenleyicisi arayüzü.

Ad

  Parçacıklar listesinde ve tamamlama listesinde görüleceği üzere ad (zorunlu).

Tür

  Parçacıklar metin şablonları veya betikler olarak tanımlanabilir. Her iki tür de JavaScript işlevlerinin kullanılmasına izin verir (ayrıntılar için aşağıya bakın) ve bu nedenle benzer etki için kullanılabilir. Ancak, kural olarak, çoğunlukla metin eklemek istiyorsanız metin şablonları daha uygun olacaktır; ancak metni değiştirmek istiyorsanız betikler genellikle daha kolay bir çözümdür.

  ### Not

  Bu özelliğin kullanılabilmesi için Kate’in KTextEditor sürüm 6.15.0 veya üzeri ile derlenmesi gerekir. Daha önceki sürümler için yalnızca metin şablonu parçacıkları kullanılabilir.

Kısayol

  Bu kısayola basmak, parçacığı geçerli belgeye ekleyecektir (veya çalıştıracaktır).

Parçacık (`Metin Şablonu` türünde)

  Parçacığınızın belgeye ekleyeceği metin.

  Bir parçacık düzenlenebilir alanlar içerebilir. Sekme düğmesine basılarak bunlar arasında geçiş yapılabilir. Alan oluşturmak için şablon metninde aşağıdaki ifadeler kullanılabilir:

  `${`field_name`}`, basit, düzenlenebilir bir alan oluşturur. Aynı `field_name`’in tüm sonraki oluşları, düzenleme sırasında ilkini yansılayan alanlar oluşturur.

  ### İpucu

  Alanlar, süslü kapatma ayracı dışındaki (`}`) herhangi bir karakteri içerebilirler.

  Bir parçacığa `${text}` girdisini düz olarak yerleştirmek için `$` işaretini bir ters eğik çizgi ile kaçırın: `\${text}`. Metin sonrasında bir alana dönüştürülmeyecektir. Bir alandan önce düz ters eğik çizgiler eklemek için her bir ters eğik çizgiyi bireysel olarak kaçırın: `\\${field}`, `\\\\${field}`, vb.

  `${func(`diğer_alan_1`, `diğer_alan_2`, …)}`, her bir düzenlemede bir JavaScript işlevini değerlendiren bir alan oluşturur ve o işlevin dönüş değeri ile değiştirilir. Daha fazla bilgi için Betik Kitaplığı sekmesine bakın.

  `${`field_name=default`}`, alan için öntanımlı bir değer ayarlar. `default` bir JavaScript ifadesidir. Öntanımlı değer olarak sabit bir dizi belirtmek için tırnak işaretleri (`${`field_name`=`"text"`}`) kullanın.

  ### İpucu

  Öntanımlı değerleri kullanırken (`${`field_name=default`}`), parçacık belgeye yerleştirildiğinde öntanımlı değerin anında değerlendirildiğini ve alanlar sonradan değiştiğinde güncellenmediğini aklınızda tutun.

  Değerlendirilen öntanımlı değerden önce tanımlanmışlarsa öntanımlı değerlerdeki diğer alanlara da başvurabilirsiniz. Ancak bu, yalnızca bu alanların öntanımlı değerine erişmenizi sağlar.

  Özel bir öntanımlı değer tanımlanmamışsa öntanımlı değer bir alanın adıdır.

  `${cursor}`, her şey doldurulduktan sonra imlecin bitiş konumunu imler. Bu konuma bir metin yerleştirmek düzenlemeyi bitirir. Ek olarak, düzenlemeyi bitirmek için Vazgeç düğmesine basınca imleç bu konuma atlar.

Parçacık (`Betik` türünde)

  Bu parçacık için değerlendirilecek JavaScript kodu.

  Bu kod bir `dönüş` ifadesi içeriyorsa döndürülen dizi, geçerli imleç konumuna yerleştirilir. Ayrıca belgeyi doğrudan düzenlemek için Kate betik yazımı API’sini de kullanabilirsiniz.

  Ek olarak, kodunuz, bir depodaki tüm parçacıklar tarafından ortak kullanılan Betik Kitaplığı sekmesinde tanımlı işlevleri de kullanabilir.

Betik Kitaplığı

  JavaScript parçacıklarınızda kullanmak üzere yardımcı işlevler. Bu işlevler, bir depodaki tüm parçacıklar tarafından ortak kullanılır.

  Kate Betik Yazımı API’si kullanılarak seçili metni, tam metni, dosya adını ve daha fazlasını `document` ve `view` nesnelerinin uygun yöntemlerini kullanarak elde edebilirsiniz. Daha fazla bilgi için betik yazımı API’si belgelendirmesine bakın.

  Bir `Metin Şablonu` parçacığının alanında bir işlev çağrıldığında onun dönüş değeri metne yerleştirilir.

  ### Not

  `Metin Şablonu` parçacıklarındaki işlevleri kullanmak:

  - İşlevler, `alanlar` nesnesi ile tüm alanların güncel içeriğine erişebilirler: `fields.alanım` veya `fields["alanım"]` kullanın. Bir alanın öntanımlı değeri olarak bir işlev kullanırken yalnızca daha önce metinde tanımlanmış alanlar kullanılabilirdir.

  - Alanlar, işlevlere argüman olarak geçirilebilirler. Geçerli bir JavaScript tanımlayıcısıysa ve aynı adlı başka bir değişken yoksa alan adı doğrudan kullanılabilir. Aksi takdirde `alanlar` nesnesini kullanın: `${func(field)}`, `${func(fields.document)}`, `${func(fields["alanım"])}`

  - İşlev alanları (örneğin, `${func()}`), herhangi bir alanın içeriği değiştirildiğinde her zaman yeniden değerlendirilirler. Ancak, bu, öntanımlı değerlerdeki işlev çağrılarına işlemez: Onlar, parçacık belgeye yerleştirildiğinde yalnızca bir kez değerlendirilirler.

  - Daha karmaşık betikler için önce ham parçacığın belgeye eklendiğini ve sonrasında işlevlerin değerlendirildiğini anlamak önemlidir; örneğin, bir işlev, parçacığın eklendiği satırdaki metni alıyorsa o metin ayrıca `${functionCall()}` içerecektir. Bu durum karmaşıklığa yol açıyorsa bunun yerine `Betik` türünde bir parçacık kullanmayı düşünün.

  - Geçerli olarak seçili metni künyelere sarmak için şunu kullanın: `<strong>${view.selectedText()}</strong>`

  - Yalnızca bir işlevin dönüş değerinin bir alana yerleştirildiğini anımsayın.

Açıklama

  Bu parçacığın ne yaptığına dair isteğe bağlı bir açıklama. Bu, araç ipuçlarında gösterilecektir. Açıklama, temel HTML biçimlendirmesi içerebilir.

Kullanım örneği

  Aşağıdaki örnek, seçili metni veya —eğer seçim yoksa— öntanımlı metni künyelere saran bir betiği çağırır (`Betik` parçacık türünde):

      let range = view.hasSelection() ? view.selection() : new Range(view.cursorPosition(), view.cursorPosition());
      let innertext = range.isEmpty() ? "Bold" : document.text(range);
      document.removeText(range);
      document.insertText(range.start, "<strong>" + innertext + "</strong>");

### Parçacıkları Kullanmak

Bir parçacıklar listesinden seçmek.

Parçacıkları birkaç yolla çağırabilirsiniz:

- Araç görünümünden parçacığın üzerine tıklayarak,

- Atanmış bir tane varsa bir klavye kısayolu kullanarak.

- Yazı yazarken, Kontrol+Boşluk kısayoluna bastığınızda, parçacıkları içinden seçebileceğiniz kullanışlı bir pencere görüntülenir. Bu düğme kombinasyonu, kod tamamlamaya benzer bir işlevsellik sunar.

Parçacık değişkenler içeriyorsa (`${cursor}` dışında) imleç otomatik olarak bir değişkenin ilk geçtiği yere gidecek ve bir şey yazmanızı bekleyecektir. İşiniz bittiğinde bir sonraki değişkene geçmek için Sekme düğmesine basabilirsiniz.

### Teşekkürler ve Destek Olanlar

Kate Parçacıkları, Joseph Wenninger tarafından yazıldı.

Bu bölümün çoğunu yazan Google Code-In 2011 katılımcısı Martin Gergov’a özellikle teşekkürler.

Klavye Makroları Eklentisi
Klavye Makroları Eklentisi

## Klavye Makroları Eklentisi

Pablo Rauzy `<r .at. uzy.me>`

### Giriş

Klavye makroları kaydet ve oynat (örn. klavye eylem sıralamaları)

### Temel kullanım

#### Bir klavye makrosu kaydetmeye başlamak için:

Araçlar → Klavye Makroları → Makro Kaydet… (Kontrol+Üst Karakter+K).

Eklenti, siz kaydı bitirene kadar her düğme basışınızı kaydedecektir.

#### Kaydı bitirmek için:

Araçlar → Klavye Makroları → Makro Kaydını Sonlandır (Kontrol+Üst Karakter+K).

Eklenti, düğme basışlarını kaydetmeyi durduracak ve sırayı geçerli makro olarak kaydedecektir.

#### Kaydı iptal etmek için:

Araçlar → Klavye Makroları → Makro Kaydını İptal Et (Kontrol+Seçenek+Üst Karakter+K).

Eklenti düğme basışlarını kaydetmeyi durdurur; ancak mevcut geçerli değişmez.

#### Geçerli makroyu oynatmak için:

Araçlar → Klavye Makroları → Makroyu Oynat (Kontrol+Seçenek+K).

Eklenti geçerli makroyu oynatır.

`kmplay` komutu da herhangi bir argüman olmadan geçerli makroyu oynatır.

### Adlı makrolar

Onlara bir ad vererek klavye makroları kaydedilebilir.

Adlı makrolar Kate oturumları arasında kalıcıdır ve Kate’in kullanıcı verileri dizinindeki `keyboardmacros.json` dosyasına kaydedilirler (genellikle `~/.local/share/kate/`).

#### Geçerli makroyu kaydetmek için:

Araçlar → Klavye Makroları → Geçerli Makroyu Kaydet (Seçenek+Üst Karakter+K).

Eklenti sizden bir ad isteyecek ve makroyu onun altına kaydedecektir.

`kmsave `ad`` komutu, geçerli makroyu ``ad`` olarak kaydeder.

#### Kaydedilen bir makroyu geçerli olarak yüklemek için:

Araçlar → Klavye Makroları → Adlı Makroyu Yükle….

Eklenti, kaydedilen makroları bu alt menüde ögeler olarak listeler; bir ögenin etkinleştirilmesi, karşılık gelen makroyu geçerli makro olarak yükleyecektir.

`kmload `ad`` komutu, ``ad`` altında kayıtlı makroyu geçerli makro olarak yükler.

#### Kayıtlı bir makroyu onu yüklemeden oynatmak için:

Araçlar → Klavye Makroları → Adlı Makroyu Oynat….

Eklenti, kaydedilen makroları bu alt menüdeki ögeler olarak listeler; bir ögenin etkinleştirilmesi, ilgili makroyu yüklemeden oynatır.

Kaydedilen her makronun, geçerli eylem koleksiyonunun parçası olan bir eylem olduğunu unutmayın; böylece onlara Ayarlar → Klavye Kısayollarını Yapılandır… arayüzü aracılığıyla özel bir kısayol atanabilir.

`kmplay `ad`` komutu, ``ad`` altında kayıtlı makroyu onu yüklemeden oynatır.

#### Bir makroyu silmek için:

Araçlar → Klavye Makroları → Adlı Makroyu Sil….

Eklenti, kaydedilen makroları bu alt menüdeki ögeler olarak listeler; bir ögenin etkinleştirilmesi, ilgili makronun silinmesine neden olur.

`kmwipe `ad`` komutu, ``ad`` altında kayıtlı makroyu siler.

#### Komut ipuçları:

`km` önekinden sonra tüm komutlar farklı bir harfle başlar, böylece onları anında sekme tamamlamayı kullanarak çağırabilirsiniz.

### Sınırlamalar

Şu an itibariyle, bazı grafik arayüz araç takımları türleri kullanıldığında klavye makroları düzgün şekilde oynatılamıyor: örneğin QMenu, QuickOpenLineEdit veya TabSwitcherTreeView. Neden olduğundan emin değilim; ancak ilk tahminim bu araç takımlarının klavye olayları açısından standart olmayan bir şekilde çalıştığı yönünde.

SQL Eklentisi
SQL Eklentisi

## SQL Eklentisi

Ömer Faruk ORUÇ

T.C. Hollingsworth `<tchollingsworth@gmail.com>`

### Giriş

Yapılandırılmış Sorgu Dili (SQL), veritabanlarından bilgi güncellemek, silmek ve talep etmek için özel bir dildir.

Kate SQL Eklentisi şunlara olanak tanır:

- Bir veri tabanı oluşturmak

- Var olan veri tabanlarına bağlanmak

- Veri tabanına bilgi eklemek ve silmek

- Sorgu çalıştırmak

- Sonuçları bir tabloda göstermek

### Bir veri tabanına bağlanmak

SQL menüsü veya araç çubuğundan Bağlantı Ekle’yi ve sonrasında kullanmak istediğiniz Qt™ veri tabanı sürücüsünü seçin (QSQLITE, QMYSQL3, QMYSQL, QODBC3, QODBC, QPSQL7, and QPSQL içerilir). İstediğiniz sürücüyü göremiyorsanız onu kurmanız gerekir. Sonrasında Sonraki düğmesine basın.

Seçtiğiniz veri tabanı bir dosya kullanıyorsa veri tabanının konumunu belirtmeniz ve Sonraki düğmesine basmanız yeterlidir. Bir sunucuya bağlanmayı gerektiriyorsa sunucunun makine adını, kullanıcı adınızı ve parolanızı ve belirli bir sürücünün gerektirebileceği diğer bilgileri girmeniz gerekir. Daha sonra Sonraki’ye basın.

Son olarak bağlantınıza bir ad verin ve Bitir’e basın.

### Sorgular Çalıştırmak

#### INSERT/DELETE/UPDATE

Tıpkı komut satırından veya bir programın içinden yaptığınız gibi, SQL eklentisini kullanarak verileri ekleyebilir, silebilir ve güncelleyebilirsiniz. Yalnızca bir sorgu girin ve araç çubuğundaki Sorgu Çalıştır düğmesine basın veya SQL → Sorgu Çalıştır (Kontrol+E) menüsünü kullanın.

Örnek 4.1. Bazı Örnek Sorgular

INSERT

      INSERT INTO tablo_adı ("özellik1", "özellik2", "özellik3", "özellik4", "özellik5")
      VALUES ("değer1", "değer2", "değer3", "değer4", "değer5" )

DELETE

      DELETE FROM table_adı WHERE name = "metin"

UPDATE

      UPDATE tablo_adı SET "özellik1" = "metin", "özellik2" = "metin", "özellik3" = "metin", "özellik4" = "metin", "özellik5" = "metin"

#### SELECT

Bir SELECT sorgusu çalıştırdıktan sonra, sonuçları Kate’in altındaki SQL Veri Çıktısı araç görünümünde belirecek bir tabloda veya SQL Metin Çıktısı’nda metin olarak görebilirsiniz. Bir hata varsa metin çıktısında bulunur.

Örnek 4.2. Örnek SELECT Sorgusu

    SELECT * FROM tablo_adı

SQL Veri Çıktısı araç görünümünde çeşitli düğmeler vardır:

Sütunları içeriğe göre yeniden boyutlandır

  Sütunların boyutunu içeriklerine uyacak şekilde değiştirir.

Satırları içeriğe göre yeniden boyutlandır

  Satırların boyutunu içeriklerine uyacak şekilde değiştirir.

Kopyala

  Tüm tablo içeriğini seçer ve pano arabelleğine kopyalar.

Dışa Aktar

  Tablo içeriğinin tümünü bir dosyaya, panoya veya geçerli belgeye Virgülle Ayrılmış Değerler biçiminde dışa aktarır.

Temizle

  Tablo görünümünden her şeyi kaldırır.

Artık tabloda görüntülenen renkleri Ayarlar → Kate Uygulamasını Yapılandır… iletişim kutusunun SQL bölümünden yapılandırabilirsiniz.

### Tarama

Soldaki Veri Tabanı Şeması tarayıcı aracı görünümünü kullanarak veri tabanınıza göz atabilirsiniz. Görüntülenen bilgiler, kullandığınız veri tabanı sürücüsüne bağlı olarak değişir.

Bu listeyi yenilemek için araç çubuğundaki herhangi bir yere sağ tıklayın ve Yenile’yi seçin. Listedeki bir öge için bir sorgu oluşturmak için bir ögeye sağ tıklayın, Oluştur’u seçin ve beliren alt menüden sorgu tipi (SELECT, UPDATE, INSERT veya DELETE) seçeneklerinden birini seçin.

### Menü Yapısı

SQL → Bağlantı Ekle…

  Herhangi bir veri tabanı sürücüsünü kullanarak yeni bir bağlantı ekler.

SQL → Bağlantıyı Kaldır

  Seçili bağlantıyı kaldırır.

SQL → Bağlantıyı Düzenle…

  Geçerli bağlantının ayarlarını düzenler.

Bağlantılar

  Oluşturduğunuz tüm veri tabanı bağlantıları Bağlantıyı Düzenle ve Sorgu Çalıştır menü ögeleri arasında listelenir. Sorguları çalıştırmak veya üzerinde değişiklik yapmak için birini seçin.

SQL → Sorgu Çalıştır (Kontrol+E)

  Sorgunuzu çalıştırır.

### Teşekkürler ve Destek Olanlar

SQL eklentisi, Marco Mentasti tarafından yazıldı.

Bu bölümün çoğunu yazan Google Code-In 2011 katılımcısı Ömer Faruk ORUÇ’a özellikle teşekkürler.

Sembol Görüntüleyicisi Eklentisi
Sembol Görüntüleyicisi Eklentisi

## Sembol Görüntüleyicisi Eklentisi

### Dışındakileri/Benzerleri Kapat eklentisini kullanmak

Geliştiricilerin kaynak koddaki sembolleri (işlevler, makrolar ve yapılar) görüntülemesine olanak tanır.

Ayrıştırılan bilgilere tıklayarak koda kolayca göz atabilirsiniz.

Şu anda aşağıdaki diller desteklenmektedir:

C/C++, Java™, Perl, PHP, Python, Ruby, XSLT, Tcl/Tk, Fortran

Özellik listesi:

Liste/Ağaç kipi
Sıralamayı etkinleştir/devre dışı bırak
İşlev parametrelerini göster/gizle
Ağaç kipini genişlet/daralt
Belge değişikliklerinde kendiliğinden güncelle
Kod ayrıştırma, KDE Frameworks içindeki sözdizim vurgulama çatısı temellidir

### Menü Yapısı

Görünüm → Araç Görünümleri → Sembol Listesi (Kontrol+\)

  Etkin belgedeki kaynak kodu işlevlerini, makrolarını ve yapılarını görüntüleyen Kate’in sembol listesi görüntülenmesini açın/kapatın.

### Yapılandırma

Öntanımlı ayrıştırıcı seçeneklerini seç

Uçbirim Araç Görünümü Eklentisi
Uçbirim Araç Görünümü Eklentisi

## Uçbirim Araç Görünümü Eklentisi

Yerleşik uçbirim öykünücüsü, size kolaylık sağlamak amacıyla KDE Konsole uçbirim uygulamasının bir kopyasıdır. Görünüm → Araç Görünümleri → Uçbirim Panelini Göster menü ögesinden görüntülenir ve anında odağı alır. Ek olarak, Olanaklıysa uçbirimi geçerli belgeyle eşzamanla seçeneği etkinleştirilirse görüntülendiğine veya geçerli belge değiştiğinde olanaklıysa geçerli belgenin dizinine geçer.

Kate dosyasındaki öntanımlı konumu en altta, düzenleme alanının altındadır.

Konsole’u onun Sağ Fare Düğmesi menüsünü kullanarak yapılandırabilirsiniz; daha fazla bilgi için Konsole kılavuzuna bakın.

Yerleşik uçbirim öykünücüsü, Uçbirim Araç Görünümü eklentisi tarafından sağlanır.

### Menü Yapısı

Görünüm → Araç Görünümleri → Uçbirim

  Yerleşik uçbirim öykünücüsünün görüntülenmesini açar/kapatır.

  İlk kez etkinleştirildiğinde uçbirim oluşturulacaktır.

  Uçbirim öykünücüsü görüntülendiğinde odağı alır, böylecek doğrudan komutlar girmeye başlayabilirsiniz. Ana yapılandırma iletişim kutusunun Uçbirim sayfasında Olanaklıysa uçbirimi geçerli belgeyle eşzamanla seçeneği etkinleştirilirse kabuk oturumu yerel bir dosyaysa etkin belgenin dizinine geçer.

Araçlar → Uçbirime Veriyolu Yap

  Seçili olan metni yerleşik uçbirim öykünücüsüne besleyin. Metinden sonra yenisatır eklenmez.

Araçlar → Uçbirimi Geçerli Belgeyle Eşzamanla

  Bu, yerleşik uçbirimin etkin belgenin dizinine cd yapmasını sağlar.

  Alternatif olarak Kate’i, uçbirimi her zaman geçerli belgeyle eşzamanlı tutacak biçimde yapılandırabilirsiniz. Daha fazla bilgi için “Yapılandırma” bölümüne bakın.

Araçlar → Geçerli Belgeyi Çalıştır

  Geçerli belgeyi Konsole’de çalıştırın. Yalnızca yerel belgeler çalıştırılabilir. Bu eylem ciddi bir güvenlik tehdidi olabileceğinden Kate belgeyi çalıştırmadan önce bir uyarı gösterecektir.

Araçlar → Uçbirim Paneline Odaklan/Panelindeki Odağı Kaldır

  Odağı geçerli belgeden uçbirime veya tam tersi olacak biçimde değiştirin.

### Yapılandırma

Uçbirim araç görünümü eklentisini yapılandırma iletişim kutusunun Uçbirim sayfasında yapılandırabilirsiniz.

Aşağıdaki seçenekler kullanılabilir:

Olanaklıysa uçbirimi geçerli belgeyle eşzamanla

  Bu, yerleşik uçbirimin başlatıldığında ve yeni bir belgeye odaklanıldığında etkin belgenin dizinine cd yapmasını sağlar. Etkinleştirilmemişse uçbirimdeki tüm dolaşımınızı kendi başınıza yapmanız gerekir.

EDITOR çevre değişkenini “kate -b” olarak ayarla

  Bu, `EDITOR` çevre değişkenini, yerleşik uçbirimde çalışan ve bir dosyayı kendiliğinden bir düzenleyicide açan programların, bunları kabuğunuzda yapılandırılan öntanımlı düzenleyici yerine Kate’de açmasını sağlayacak şekilde ayarlar. Dosyayı Kate’de kapatana kadar uçbirimi kullanmayı sürdüremezsiniz, böylece çağıran program, dosyayı düzenlemeyi bitirdiğinizin farkında olacaktır.

’Vazgeç’e basıldığında Konsole’yi gizle

  Bu, Vazgeç düğmesine basılarak yerleşik uçbirimin kapatılmasına olanak sağlar. Vazgeç düğmesini kullanan uçbirim uygulamalarında sorunlara neden olabilir; örneğin, vim. Bu tür uygulamaları aşağıdaki metin kutusuna ekleyin. Listedeki ögeler virgülle ayrılmalıdır.

Metin Süzgeci Eklentisi
Metin Süzgeci Eklentisi

## Metin Süzgeci Eklentisi

### Metin Süzgeci eklentisini kullanmak

Seçili metni uçbirim komutlarını kullanarak işlemek için bu eklentiyi kullanabilirsiniz. Seçim, komutun girdisi olarak kullanılacak ve kullanıcının tercihine bağlı olarak çıktı ya seçimin yerini alacak ya da panoya kopyalanacaktır.

Örnekler:

- less /etc/fstab — bu dosyanın içeriğini yapıştır veya panoya kopyala

- wc — satırları, sözcükleri ve karakterleri say ve sayıyı belgeye yapıştır veya panoya kopyala

- sort — seçili satırları sırala ve sonucu belgeye yapıştır veya panoya kopyala

### Menü Yapısı

Araçlar → Metni Süz (Kontrol+\)

  Metin Süzgeci iletişim kutusunu açar:

  Kabuk komutunu çoklu kutuya girin veya geçmişten önceki bir komutu seçin.

  Sonucu yapıştırmak yerine kopyala

    Belgeyi değiştirmeden bırakarak sonucu panoya kopyalayın.

  STDOUT ve STDERR’ı birleştir

    İşaretlenirse STDOUT ve STDERR’den gelen çıktılar birleştirilecek ve hiçbir hata bildirilmeyecektir. Aksi halde STDERR pasif bir ileti olarak görüntülenecektir.

XML Doğrulama
XML Doğrulama

## XML Doğrulama

Daniel Naber `<daniel.naber@t-online.de>`

Bu eklenti, XML dosyalarının geçerliliğini ve iyi biçimliliğini denetler.

Bu eklenti geçerli dosyayı denetler. Kate’in ana penceresinin altında bir uyarı ve hata listesi görünecektir. Dosyadaki ilgili yere atlamak için bir hata iletisine tıklayabilirsiniz. Dosyanın bir “DOCTYPE”’ı varsa bu belge türüyle verilen DTD, dosyanın geçerliliğini denetlemek için kullanılacaktır. DTD’nin geçerli dosyaya göreceli bir konumda olması beklenir; örneğin, doctype “DTD/xhtml1-transitional.dtd” ise ve dosya da `/home/peter/test.xml` ise DTD’nin `/home/peter/DTD/xhtml1-transitional.dtd` konumunda olması beklenir. Ancak HTTP aracılığıyla uzak DTD’ler de desteklenir.

Dosyanın doctype’ı yoksa iyi biçimlendirilmiş olup olmadığı denetlenir.

XML hakkında daha fazla bilgi için resmi W3C XML sayfalarına bir bakın.

Bu eklenti, içsel olarak libxml2’nin bir parçası olan xmllint dış komutunu çağırır. Bu komut sisteminize doğru şekilde kurulmamışsa eklenti çalışmayacaktır.

Bu eklentiyi yüklemek için Ayarlar → Kate Uygulamasını Yapılandır… altındaki Kate yapılandırma iletişim kutusunu açın. Sonrasında, Uygulama/Eklentiler altındaki XML Doğrulama’yı seçin ve iletişim kutusunu kapatın.

### Menü Yapısı

XML → XML’yi Doğrula

  Bu, yukarıda açıklandığı üzere denetimi başlatacaktır.

### Teşekkürler ve Destek Olanlar

Kate eklentisi “XML Doğrulama”, Telif hakkı 2002 Daniel Naber `(daniel.naber AT t-online.de)`.

Belgelendirme telif hakkı 2002 Daniel Naber

XML Tamamlama
XML Tamamlama

## XML Tamamlama

Daniel Naber `<daniel.naber@t-online.de>`

Bu eklenti, dosyanın DTD’sine göre bir XML dosyasında belirli bir konumda nelere izin verildiğine dair ipuçları verir. İmlecin konumuna bağlı olarak olası ögeleri, öznitelikleri, öznitelik değerlerini veya varlıkları listeleyecektir (örneğin, imlecin solundaki karakter “&” ise tüm varlıklar listelenir). Soldaki en yakın açık etiketi kapatmak da olanaklıdır.

DTD kısaltması, dtdparse Perl programının ürettiği biçimde XML biçiminde var olmalıdır. Bu biçimdeki bir DTD’yi “meta DTD” olarak adlandıracağız. Bazı meta DTD’ler sağlanır. Aynı zamanda Meta DTD Ata… ögesini seçtiğinizdeki öntanımlı klasör olan `qtpaths `--paths GenericDataLocation`` içindeki `katexmltools/` bünyesinde kuruludurlar. Kendi meta DTD’lerinizi üretmek için http://dtdparse.sourceforge.net konumundan dtdparse’yi alın.

### Nasıl Kullanılır

Kate’i başlatın ve Ayarlar → Kate Uygulamasını Yapılandır… altındaki yapılandırma iletişim kutusunu açın. Sonrasında, Uygulama → Eklentiler sayfasından XML Tamamlama’yı seçin ve iletişim kutusunu kapatın. İzleyen adım olarak, XML → Meta DTD Ata… yolunu izleyin. Belgenizde bir “DOCTYPE” yoksa veya doctype bilinmiyorsa dosya sisteminizden bir meta DTD seçmeniz gerekecektir. Aksi takdirde, geçerli belgenin DOCTYPE’ı ile eşleşen meta DTD kendiliğinden yüklenir.

Şimdi metninizi yazarken eklentiyi kullanabilirsiniz:

< (küçüktür)

  Bu, imleç zaten bir etiketin içinde olmadığı sürece olası ögelerin bir listesini tetikleyecektir. Şu anda bunu üst düzey ögeyi eklemek için kullanamayacağınızı unutmayın (örneğin “<html>”).

</(küçüktür + bölü)

  Bu karakterlerin girilmesi, geçerli ögenin kapatılmasını sağlayacaktır (imlecin solundaki en yakın açık öğe). Öneriyi kabul etmek için Giriş düğmesine basın. Ögeyi Kapat menü ögesinin aksine, bu yalnızca atanmış bir DTD ile çalışır.

" (tırnak)

  Tırnak karakteri, bir etiketin içindeyseniz olası öznitelik değerlerinin (varsa) bir listesini tetikler.

(boşluk)

  Bu düğme, eğer bir etiketin içindeyseniz geçerli öge için olası özniteliklerin bir listesini tetikleyecektir.

& (ve)

  Bu düğme, adlı varlıkların bir listesini tetikler.

### Özellikler ve Sınırlamalar

`qtpaths `--paths GenericDataLocation`` içindeki `katexmltools/testcases.xml` dosyasını Kate’e yükleyip yönergeleri izleyerek tüm işlevleri ve sınırlamaları sınayabilirsiniz.

### Menü Yapısı

XML → Öge Ekle… (Kontrol+Giriş)

  Bu bir XML ögesi eklemenizi sağlayacak bir iletişim kutusu açacaktır. <, > karakterleri ve kapama etiketi kendiliğinden eklenir. Bu menü ögesi seçildiğinde seçili metin varsa seçili metin açılış ve kapanış etiketi ile çevrili olacaktır. İletişim kutusu ayrıca, Meta DTD Ata… kullanarak bir meta DTD atadıysanız geçerli imleç konumuna eklenebilecek tüm ögelerin tamamlanmasını da sunar.

XML → Ögeyi Kapat (Kontrol+<)

  Bu, metninizde henüz kapatılmamış bir etiketi arayacak ve ilgili kapanış etiketini ekleyerek metni kapatacaktır. Arama imleç konumunda başlar ve sola doğru gider. Açık bir etiket bulamazsa hiçbir şey olmayacaktır.

XML → Meta DTD Ata…

  Bu, eklentiye geçerli belge için hangi meta DTD’nin kullanılacağını söyleyecektir. Bu atamanın kaydedilmeyeceğini unutmayın. Bir dahaki kere Kate’i başlattığınızda bunu yinelemeniz gerekir.

### Teşekkürler ve Destek Olanlar

Kate eklentisi “XML Tamamlama”, Telif hakkı 2001,2002 Daniel Naber `(daniel.naber AT t-online.de)`.

KDE SC 4 sürümü telif hakkı 2010 Tomáš Trnka

Belgelendirme telif hakkı 2001,2002 Daniel Naber

Derleyici Gezgini Eklentisi
Derleyici Gezgini Eklentisi

## Derleyici Gezgini Eklentisi

Derleyici Gezgini eklentisi, Kate’in içinden derleyici gezginini kullanmanızı sağlar. Derleyici Gezgini, genellikle yalnızca 1 dosya ile sınırlıdır ve projenizdeki bir dosyanın kod üretimini görmek için kullanmak zordur. Bu eklenti, dosyanız için derleme komutlarını kendiliğinden algılayarak bu işlemi basitleştirmeyi amaçlamaktadır.

### Kullanım

İlk yapmanız gereken şey bir derleyici gezgini sekmesi açmaktır. Kontrol+Seçenek+I kısayolunu kullanarak komut çubuğunu açın ve “Geçerli Dosyayı Derleyici Gezgininde Aç” ifadesini arayıp Giriş düğmesine basın. Daha hızlı erişim için bu eylemi bir araç çubuğuna ekleyebilir veya bir kısayol atayabilirsiniz.

Sonrasında, yerel bir derleyici gezgini örneği ayarlamalı veya genel https://godbolt.org/ örneğini kullanacak biçimde yapılandırmalısınız. https://github.com/compiler-explorer/compiler-explorer sayfasına bakın. Bir örneğinin olduktan sonra, daha önce açtığınız derleyici gezgini sekmesindeki Seçenek çoklu kutusuna tıklayın ve URL’yi Değiştir… seçeneğini kullanıp derleyici gezgini sunucusunun URL’sini girin.

Sonrasında, projenizdeki bir dosyanın kod üretimini görmek istiyorsanız bir compile_commands.json dosyasına gereksiniminiz olaacak. İstemiyorsanız bu kısmı atlayabilirsiniz. Bu, CMake veya Meson gibi çağdaş bir yapı sistemi kullanıyorsanız kolaylıkla elde edilebilir. CMake için onu çağırırken `-DCMAKE_EXPORT_COMPILE_COMMANDS=ON` argümanını geçirmek yeterlidir. `compile_commands.json` dosyası, projenizin kök dizinine yerleştirilir. Kate içindeki derleyici gezgini sekmesini kapatıp yeniden açın. Sekme yeniden açıldıktan sonra dosyayı derlemek için gerekli derleme komutlarını göstermelidir.

Derleyici Gezgini’ni yalnızca geçici bir şeyin kod üretimini görmek için kullanıyorsanız dosyanız için olan derleme komutlarını yazıp Derle’ye tıklayabilirsiniz. Kendiliğinden yeniden derleme veya düzenleme desteklenmemektedir. Dosyayı yeniden derlemek istediğiniz her zaman Derle’ye tıklamanız gerekir.

Dosya derlendiğinde kod üretimini sağ tarafta görüyor olmalısınız. Belirli bir satır için olan kod üretimini görmek istiyorsanız satıra sağ tıklayıp Bağlantılı Kodu Ortaya Çıkar seçeneğini kullanın. Yine aynı biçimde sağ tarafta sağ tıklayıp Kaynağa Sar yaparak verilen bir kod üretimi satırı için olan kaynak kodu görebilirsiniz.

Biçimlendirme Eklentisi
Biçimlendirme Eklentisi

## Biçimlendirme Eklentisi

Biçimlendirme eklentisi, kodun kolayca biçimlendirilmesini sağlar. Eklenti, kodun biçimlendirilmesinin kullanıcının çalışmasını bozmaması için kodu biçimlendirirken belgenin geri alma geçmişini ve kullanıcının imleç konumunu korumayı amaçlamaktadır. Bu, özellikle kaydederken kendiliğinden biçimlendirme için önemlidir.

### Kullanım

Bu, kullanıcının kodu iki şekilde biçimlendirmesine olanak tanır:

- “Belgeyi Biçimlendir” seçeneğini kullanarak elle

- Kaydederken kendiliğinden

### İpucu

Bu eylemi komut çubuğunda arayabilir ve kolay erişim için onu bir kısayola bağıntılayabilirsiniz.

### Desteklenen diller ve biçimlendiriciler

Şu anda desteklenen dillerin ve biçimlendiricilerin bir listesi aşağıdadır:

- C/C++/ObjectiveC/ObjectiveC++/Protobuf/GLSL/Java — clang-format

- Javascript/Typescript/JSX/TSX — prettier

- JSON

  - prettier

  - clang-format

  - jq

- Dart — dartfmt

- Rust — rustfmt

- Go — gofmt

- XML — xmllint

- Zig — zigfmt

- CMake — cmake-format

- D — dfmt

- Fish Shell — fish_indent

- Bash — shfmt

- Nix — nixfmt

- QML — qmlformat

- HTML — prettier

- Swift — swiftformat

- Erlang — erlfmt

- Godot Script — gdformat

- Python

  - autopep8

  - ruff

- YAML

  - yamlfmt

  - prettier

### Yapılandırma

Eklenti iki şekilde yapılandırılabilir:

- Yapılandırma iletişim kutusundan global olarak

- `.kateproject` dosyasını kullanarak projeye özel bir biçimde

Yapılandırmayı okurken eklenti, ilk `.kateproject` dosyasındaki yapılandırmayı okumaya çalışacak, sonra global yapılandırmaya geçecektir. Örneğin:

    {
        "formatOnSave": true,
        "formatterForJson": "jq",
        "cmake-format": {
            "formatOnSave": false
        },
        "autopep8": {
            "formatOnSave": false
        }
    }

Yukarıda:

- “kaydederken biçimlendirme”yi global olarak etkinleştirir

- “jq”yü JSON biçimlendiricisi olarak belirtir

- cmake-format ve autopep8 için “kaydederken biçimlendirme”yi devre dışı bırakır

Bir proje için yapılandırmayı biçimlendirmek üzere ilk bir `.kateproject` dosyası oluşturun ve ona bir `"formatting"` nesnesi ekleyin. `"formatting"` nesnesinde ayarlarınızı, bir önceki örnekte görüldüğü üzere yapabilirsiniz. Örneğin:

### Not

Bunun çalışması için Proje Eklentisi’ni etkinleştirmeniz gerekir.

    {
        "name": "Süper Projem",
        "files": [
            {
                "git": 1
            }
        ],
        "formatting": {
            "formatterForJson": "clang-format",
            "autopep8": {
                "formatOnSave": false
            }
        }
    }

### Kaydederken biçimlendirmeyi geçici olarak devre dışı bırak

Çalışırken herhangi bir nedenden dolayı biçimlendirmeyi kısa bir süre için devre dışı bırakmak isteyebilirsiniz. Bunu, Araçlar → Kaydederken Biçimlendir seçeneğiyle yapabilirsiniz. Bu eylem, Komut Çubuğu ile de tetiklenebilir.

Bölüm 5. Gelişmiş Düzenleme Araçları
Gelişmiş Düzenleme Araçları

# Bölüm 5. Gelişmiş Düzenleme Araçları

Kate ile içerilen gelişmiş düzenleme araçları hakkında bilgi almak için KatePart El Kitabı’nın Gelişmiş Düzenleme Araçları bölümüne göz atın.

Bölüm 6. Kate’i Genişletmek
Kate’i Genişletmek

# Bölüm 6. Kate’i Genişletmek

T.C. Hollingsworth `<tchollingsworth@gmail.com>`

Çeviri: Kaan Özdinçer

## Giriş

Gelişmiş herhangi bir metin düzenleyicisi gibi, Kate de, işlevselliğini genişletmenin çeşitli yollarını sunar. JavaScript ile basit betikler yazabilir veya C++ ile yazılmış Kate Uygulama Eklentileri ile çok daha fazla özellik ekleyebilirsiniz. Son olarak, Kate’i genişlettikten sonra, bize katılın ve iyileştirmelerinizi dünyayla paylaşın!

Sözdizim Vurgulamalarıyla Çalışmak
Sözdizim Vurgulamalarıyla Çalışmak

## Sözdizim Vurgulamalarıyla Çalışmak

Sözdizim vurgulamaları tanımlamarını eklemek veya düzenlemek hakkında bilgi için KatePart El Kitabı’nın Geliştirme bölümünün Sözdizim Vurgulamalarıyla Çalışmak bölümüne bakın.

JavaScript ile Betik Yazımı
JavaScript ile Betik Yazımı

## JavaScript ile Betik Yazımı

JavaScript ile betik yazımı hakkında bilgi için KatePart El Kitabı’nın JavaScript ile betik yazımı bölümüne bakın.

Kate (C++) Uygulama Eklentileri
Kate (C++) Uygulama Eklentileri

## Kate (C++) Uygulama Eklentileri

Kate Uygulama Eklentileri, düşleyebileceğiniz herhangi bir biçimde Kate düzenleyicisinin işlevselliğini genişletir, Kate’in yazıldığı programlama dili olan C++ programlama dilini kullanarak yazılmıştır.

Başlamak için Kate web sitesindeki Kate Eklentileri Öğreticisi’ne bakın.

Bölüm 7. Vi Giriş Kipi
Vi Giriş Kipi

# Bölüm 7. Vi Giriş Kipi

Kate’in Vi giriş kipi hakkında bilgi için KatePart El Kitabı’nın Vi Giriş Kipi bölümüne göz atın.

Bölüm 8. Menü Girdileri
Menü Girdileri

# Bölüm 8. Menü Girdileri

## Dosya Menüsü

Dosya → Yeni (Kontrol+N)

  Bu komut, düzenleme penceresinde yeni bir belge başlatır. Yeni dosya, soldaki Belgeler listesinde Adsız olarak görünür.

Dosya → Aç… (Kontrol+O)

  Standart bir KDE Dosya Aç iletişim kutusu görüntüler. Açmak istediğiniz dosyayı seçmek için dosya görünümünü kullanın ve açmak için Aç’a tıklayın.

Dosya → Son Kullanılanı Aç

  Bu, yakın zamanda kaydedilen belgeleri açmak için kullanılan bir kısayoldur. Bu ögeye tıklamak, menünün yanında en son kaydedilen dosyalardan birkaçını içeren bir liste açar. Belirli bir dosyaya tıklamak dosya hâlâ aynı konumdaysa onu bu uygulama ile açar.

Dosya → Birlikte Aç

  Bu alt menü, geçerli belgenizin MIME türünü işlediği bilinen uygulamaların bir listesini sunar. Bir girdinin etkinleştirilmesi, geçerli belgenin o uygulamayla açılmasını sağlar.

  Ek olarak, bir Diğer… girdisi, etkin dosyayı açmak için başka bir uygulama seçmenize olanak veren Birlikte Aç iletişim kutusunu açar. Dosyanız hâlâ Kate’de açık olacaktır.

Dosya → Kaydet (Kontrol+S)

  Bu, geçerli belgeyi kaydeder. Belge halihazırda kaydedilmişse kullanıcının izni istenmeden önceden kaydedilen dosyanın üzerine yazılır. Yeni bir belgenin ilk kaydı ise farklı kaydet iletişim kutusu (aşağıda açıklanmıştır) çağrılacaktır.

Dosya → Farklı Kaydet… (Kontrol+Üst Karakter+S)

  Bu, belgenin yeni bir dosya adıyla kaydedilmesine olanak tanır. Bu, yukarıda bu yardım dosyasının Aç bölümünde açıklanan dosya iletişim kutusu aracılığıyla yapılır.

Dosya → Kodlamayla Farklı Kaydet

  Belgeyi yeni bir dosya adıyla farklı bir kodlamayla kaydedin.

Dosya → Kopyayı Farklı Kaydet

  Belgenin bir kopyasını yeni bir dosya adıyla kaydedin ve özgün belgeyi düzenlemeyi sürdürün.

Dosya → Tümünü Kaydet (Kontrol+L)

  Bu komut, değiştirilen tüm açık dosyaları kaydeder.

Dosya → Yeniden Yükle (F5)

  Etkin dosyayı diskten yeniden yükler. Bu komut, dosyayı bu uygulama ile açıkken başka bir program veya işlem değiştirmişse kullanışlıdır.

Dosya → Tümünü Yeniden Yükle

  Tüm açık dosyaları yeniden yükler..

Dosya → Yazdır… (Kontrol+P)

  Kullanıcının neyi, nerede ve nasıl yazdıracağını belirlemesine olanak tanıyan basit bir yazdırma iletişim kutusu açar.

Dosya → HTML Olarak Dışa Aktar

  Şu anda açık olan belgeyi, geçerli sözdizim vurgulama ve renk şeması ayarları kullanılarak biçimlendirilecek bir HTML dosyası olarak kaydedin.

Dosya → Kaydet (Kontrol+W)

  Etkin dosyayı bu komutla kapatın. Kaydedilmemiş değişiklikler yaptıysanız Kate dosyayı kapatmadan önce dosyayı kaydetmeniz istenecektir.

Dosya → Diğerlerini Kapat

  Diğer açık belgeleri kapatın.

Dosya → Tümünü Kapat

  Bu komut, Kate’de açtığınız tüm dosyaları kapatır.

Dosya → Terk Edilmişi Kapat

  Dosya listesindeki, artık erişilebilir olmadıkları için başlatma sırasında yeniden açılamayan tüm belgeleri kapatın.

Dosya → Çık (Kontrol+Q)

  Bu komut, Kate’i ve düzenlediğiniz tüm dosyaları kapatır. Düzenlediğiniz dosyalardan herhangi birinde kaydedilmemiş değişiklikler yaptıysanız bunları kaydetmeniz istenecektir.

Düzen Menüsü
Düzen Menüsü

## Düzen Menüsü

Düzen → Geri Al (Kontrol+Z)

  Son düzenleme komutunu geri alın (yazma, kopyalama, kesme vb.)

  ### Not

  Bu, karakterlerin yazılması gibi aynı türden birkaç düzenleme komutunun geri alınmasına neden olabilir.

Düzen → Yinele (Kontrol+Üst Karakter+Z)

  Bu, Geri Al kullanılarak yapılan en son değişikliği (varsa) tersine çevirir.

Düzen → Kes (Kontrol+X)

  Bu komut geçerli seçimi siler ve panoya yerleştirir. Pano görünmez bir şekilde çalışır ve uygulamalar arasında veri aktarımı için bir yol sağlar.

Düzen → Kopyala (Kontrol+C)

  Bu, o anda seçili olan metni başka bir yere yapıştırılabilmesi için panoya kopyalar. Pano görünmez bir şekilde çalışır ve uygulamalar arasında veri aktarımı için bir yol sağlar.

Düzen → Yapıştır (Kontrol+V)

  Bu, panodaki ilk öğeyi imleç konumuna yerleştirir. Pano görünmez bir şekilde çalışır ve uygulamalar arasında veri aktarımı için bir yol sağlar.

  ### Not

  Seçimin Üzerine Yaz etkinleştirilirse yapıştırılan metin, varsa seçimin üzerine yazılır.

Düzen → Seçimi Yapıştır (Kontrol+Üst Karakter+Ekle)

  Bu, daha önce seçilmiş olan fare seçimi içeriğini yapıştırır. Bu menü ögesini kullanarak, o anda açık olan dosyaya yapıştırmak için fare işaretçisiyle bir metni işaretleyin.

Düzen → Pano İçeriği ile Değiştir

  Bu, seçili metni pano içeriğiyle değiştirir.

Düzen → Pano Geçmişi

  Bu alt menü, yakın zamanda panoya kopyalanan metin bölümlerinin başlangıcını görüntüler. Şu anda açık olan dosyaya yapıştırmak için bu menüden bir öge seçin.

Düzen → HTML Olarak Kopyala

  Seçimi, geçerli sözdizim vurgulama ve renk şeması ayarları kullanılarak biçimlendirilecek HTML olarak kopyalayın.

Düzen → Tümünü Seç (Kontrol+A)

  Bu, belgenin tamamını seçer. Bu, dosyanın tümünü başka bir uygulamaya kopyalamak için çok yararlı olabilir.

Düzen → Seçimi Kaldır (Kontrol+Üst Karakter+A)

  Varsa düzenleyicide seçili metnin seçimini kaldırır.

Düzen → Blok Seçim Kipi (Kontrol+Üst Karakter+B)

  Seçim Kipi’ni açar/kapatır. Seçim Kipi BLOK olduğunda, durum çubuğu [BLOK] dizisini içerir ve dikey seçimler yapabilirsiniz; örneğin, 9’dan 15’e kadar olan satırlarda 5’ten 10’a kadar olan sütunları seçebilirsiniz.

Düzen → Giriş Kipleri

  Normal ve vi benzeri kipsel düzenleme kipi arasında geçiş yapın. Vi giriş kipi, Vim’in normal ve görsel modundan en çok kullanılan komutları ve hareketleri destekler ve isteğe bağlı bir Vi kipi durum çubuğuna sahiptir. Bu durum çubuğu, girilirken komutları, komutlardan çıktıyı ve geçerli kipi gösterir. Bu kipin davranışı bu uygulama’in ayarlar iletişim kutusundaki Düzenleme sayfasının Vi Giriş Kipi bölümünde yapılandırılabilir.

Düzen → Üzerine Yazma Kipi (Ekle)

  Ekle/Üzerine Yaz kiplerini açar/kapatır. Kip EKLE iken karakterleri imlecin olduğu yere eklersiniz. Kip ÜZERİNE YAZ iken, yazdığınız karakterler imleciniz herhangi bir karakterden önce konumlandıysa var olan karakterlerin yerine geçer. Durum çubuğu, ya EKLE ya da ÜZERİNE YAZ olacak şekilde Üzerine Yazma Kipi’nin geçerli durumunu gösterir.

Düzen → Bul… (Kontrol+F)

  Bu, düzenleyici penceresinin altındaki artımlı arama çubuğunu açar. Çubuğun sol tarafında, çubuğu kapatmak için bir simgenin bulunduğu bir düğme ve ardından arama dizgisini girmek için küçük bir metin kutusu bulunur.

  Arama dizginizin karakterlerini girmeye başladığınızda arama hemen başlar. Metinde bir eşleşme varsa bu vurgulanır ve giriş alanının arka plan rengi açık yeşile döner. Arama modeli metindeki herhangi bir diziyle eşleşmiyorsa bu durum giriş alanının açık kırmızı arka plan rengiyle gösterilir.

  Belgedeki önceki veya sonraki eşleşmeye atlamak için veya düğmelerini kullanın.

  Arama çubuğunu kapattığınızda bile belgedeki eşleşmeler vurgulanır. Bu vurgulamayı temizlemek için Vazgeç düğmesine basın.

  Aramanın BÜYÜK/küçük harf duyarlı olup olmayacağını seçebilirsiniz. seçmek, arama dizgisindeki karakterlerin her birini BÜYÜK/küçük harf durumuyla (BÜYÜK veya küçük) eşleşen girdileri bulmaya sınırlayacaktır.

  Güçlü arama ve değiştirme çubuğuna geçmek için artımlı arama çubuğunun sağ tarafındaki düğmesine tıklayın.

Düzen → Benzerlerini Bul → Sonrakini Bul (F3)

  Bu, artımlı arama çubuğunu çağırmadan ve imleç konumundan başlayarak belgede ileriye doğru arama yapmadan, varsa son bulma işlemini yineler.

Düzen → Benzerlerini Bul → Öncekini Bul (Üst Karakter+F3)

  Bu, artımlı arama çubuğunu çağırmadan ve belgede ileri yerine geriye doğru arama yapmadan, varsa son bulma işlemini yineler.

Düzen → Benzerlerini Bul → Seçiliyi Bul (Kontrol+H)

  Seçili metnin bir sonraki oluşunu bulur.

Düzen → Benzerlerini Bul → Seçiliyi Geriye Doğru Bul (Kontrol+Üst Karakter+H)

  Seçili metnin bir önceki oluşunu bulur.

Düzen → Değiştir… (Kontrol+R)

  Bu komut, güçlü arama ve değiştirme çubuğunu açar. Çubuğun sol üst tarafında, çubuğu kapatmak için bir simgenin bulunduğu bir düğme ve ardından arama dizgisini girmek için küçük bir metin kutusu bulunur.

  Arama kipini açılır menüden; Düz metin, Tüm sözcükler, Kaçış dizileri veya Düzenli ifade ögelerinden birini seçerek denetleyebilirsiniz.

  Kaçış dizileri veya Düzenli ifade seçiliyse metin kutularının bağlam menüsünün alt kısmındaki Ekle… menü ögesi etkinleştirilir ve önceden tanımlanmış listelerden aramaya kaçış dizileri veya düzenli ifade ögeleri eklemenize veya dizgileri değiştirmenize olanak tanır.

  Belgedeki önceki veya sonraki eşleşmeye atlamak için veya düğmelerini kullanın.

  Değiştirilecek metni Değiştir etiketli metin kutusuna girin ve yalnızca vurgulanan metni değiştirmek için Değiştir düğmesine veya arama metnini tüm belgede değiştirmek için Tümünü Değiştir düğmesine tıklayın.

  Çubuğun altındaki farklı seçenekleri belirleyerek arama ve değiştirme davranışını değiştirebilirsiniz. seçmek, arama dizgisindeki karakterlerin her birinin BÜYÜK/küçük harfle (BÜYÜK veya küçük) eşleşen girişlerle bulmaya sınırlandıracaktır. , yalnızca geçerli seçim içinde arama yapacak ve değiştirecektir. Tümünü Bul düğmesi belgedeki tüm eşleşmeleri vurgular ve bulunan eşleşmelerin sayısını küçük bir açılır pencerede gösterir.

  Artımlı arama çubuğuna geçmek için güçlü arama ve değiştirme çubuğunun sağ tarafındaki düğmesine tıklayın.

Düzen → Git → Ayracın Eşine Git (Kontrol+6)

  İmleci ilgili açılış veya kapanış ayracına taşıyın.

Düzen → Git → Ayracın Eşine Kadar Seç (Kontrol+Üst Karakter+6)

  İlgili açılış ve kapanış ayraçları arasındaki metni seçer.

Düzen → Git → Önceki Düzenlenmiş Satıra Git

  Dosya açıldıktan sonra değiştirilen satırlara modifiye satırlar denir. Bu eylem önceki değiştirilen satıra atlar.

Düzen → Git → Sonraki Düzenlenmiş Satıra Git

  Dosya açıldıktan sonra değiştirilen satırlara modifiye satırlar denir. Bu eylem sonraki değiştirilen satıra atlar.

Düzen → Git → Satıra Git… (Kontrol+G)

  Bu, imlecin belgedeki belirli bir satıra (numarayla belirtilen) atlaması için kullanılan, pencerenin alt kısmındaki satıra git çubuğunu açar. Satır numarası doğrudan metin kutusuna girilebilir veya metin kutusunun yan tarafındaki yukarı veya aşağı ok döndürme denetimlerine tıklanarak grafiksel olarak girilebilir. Küçük yukarı ok satır numarasını artıracak, aşağı ok ise azaltacaktır. Çubuğun sol tarafında simge bulunan düğmeye tıklayarak çubuğu kapatın.

Görünüm Menüsü
Görünüm Menüsü

## Görünüm Menüsü

Görünüm → Yeni Pencere

  Kate’in başka bir örneğini açar. Yeni örnek önceki örneğinizle aynı olacaktır.

Görünüm → Sonraki Sekme (Seçenek+Sağ Ok)

  Sekme çubuğundaki sonraki sekmeyi etkinleştirir.

Görünüm → Önceki Sekme (Seçenek+Sol Ok)

  Sekme çubuğundaki önceki sekmeyi etkinleştirir.

Görünüm → Son Kapatılan Belgeleri Yeniden Aç (Kontrol+Üst Karakter+T)

  Yakın zamanda kapatılan belgeyi/belgeleri yeniden açar.

Görünüm → Tez Aç (Kontrol+Seçenek+O)

  Düzenleyici alanında bir arama alanı ve açılan dosyaların listesini gösterin. Arama alanına metin girerken, eşleşen metin için belge adları ve belge URL’leri aranır. Arama alanına metin girerken liste görünümünde gezinmek için Yukarı Ok ve Aşağı Ok ok düğmelerini kullanabilirsiniz. Giriş düğmesine basmak veya listedeki bir ögeye çift tıklamak, görünümü liste görünümünde seçili belgeye geçirir. Bu, eğer çok sayıda açık belge varsa belgeler arasında geçiş yapmayı kolaylaştırır.

  Bu eyleme düzenleyici penceresinin sağ üst köşesindeki simgesi kullanılarak da ulaşılabilir.

Görünüm → Bölünmüş Görünüm → Önceki Bölünmüş Görünüm (Üst Karakter+F8)

  Düzenleyici alanını birden çok görünüme böldüyseniz önceki belge görünümüne odaklanın.

Görünüm → Bölünmüş Görünüm → Sonraki Bölünmüş Görünüm (F8)

  Düzenleyici alanını birden çok görünüme böldüyseniz sonraki belge görünümüne odaklanın.

Görünüm → Bölünmüş Görünüm → Sol Bölünmüş Görünüm

  Gerekirse belirsizliği gidermek için imleç konumunu kullanarak bölünmüş görünümü sezgisel olarak sola odaklayın.

Görünüm → Bölünmüş Görünüm → Sağ Bölünmüş Görünüm

  Gerekirse belirsizliği gidermek için imleç konumunu kullanarak bölünmüş görünümü sezgisel olarak sağa odaklayın.

Görünüm → Bölünmüş Görünüm → Yukarı Bölünmüş Görünüm

  Gerekirse belirsizliği gidermek için imleç konumunu kullanarak bölünmüş görünümü sezgisel olarak yukarı odaklayın.

Görünüm → Bölünmüş Görünüm → Aşağı Bölünmüş Görünüm

  Gerekirse belirsizliği gidermek için imleç konumunu kullanarak bölünmüş görünümü sezgisel olarak aşağı odaklayın.

Görünüm → Bölünmüş Görünüm → Dikey Olarak Böl (Kontrol+Üst Karakter+L)

  Bu, çerçeveyi (ana düzenleme alanı olabilir) iki eşit boyutlu çerçeveye böler; yenisi geçerli çerçevenin soluna yerleştirilir. Yeni çerçeve odağı alır ve eski belgeyle aynı belgeyi görüntüler.

  Ayrıca Kate MDI ile çalışmak belgesine bir göz atın.

Görünüm → Bölünmüş Görünüm → Yatay Olarak Böl (Kontrol+Üst Karakter+T)

  Bu, çerçeveyi (ana düzenleme alanı olabilir) iki eşit boyutlu çerçeveye böler; yenisi geçerli çerçevenin altına yerleştirilir. Yeni çerçeve odağı alır ve eski belgeyle aynı belgeyi görüntüler.

  Ayrıca Kate MDI ile çalışmak belgesine bir göz atın.

Görünüm → Bölünmüş Görünüm → Belgeyi Yeni Dikey Bölüntüye Taşı

  Bu, geçerli etkin görünümü dikey olarak iki görünüme bölecek ve geçerli etkin belgeyi sağ görünüme taşıyacaktır.

  Ayrıca Kate MDI ile çalışmak belgesine bir göz atın.

Görünüm → Bölünmüş Görünüm → Belgeyi Yeni Yatay Bölüntüye Taşı

  Bu, geçerli etkin görünümü dikey olarak iki görünüme bölecek ve geçerli etkin belgeyi aşağı görünüme taşıyacaktır.

  Ayrıca Kate MDI ile çalışmak belgesine bir göz atın.

Görünüm → Bölünmüş Görünüm → Yönelimi Değiştir

  Yatay ve dikey bölüntüler arasında geçiş yapın.

Görünüm → Bölünmüş Görünüm → Geçerli Görünümü Kapat (Kontrol+Üst Karakter+R)

  Yanıp sönen imleci görüntüleyen çerçeveyi olarak tanımlanabilecek etkin çerçeveyi kapatır. Yalnızca bir kare (ana düzenleme alanı) varsa bu devre dışı bırakılır.

  Hiçbir belge bir çerçeve kapatılarak kapatılmaz; belgelere dosya listesinin yanı sıra Görünüm menüsünden de ulaşılabilir.

  Ayrıca Kate MDI ile çalışmak belgesine bir göz atın.

Görünüm → Bölünmüş Görünüm → Etkin Olmayan Görünümleri Kapat

  Etkin çerçeve (yanıp sönen imlecin bulunduğu çerçeve) dışındaki tüm çerçeveleri kapatır. Yalnızca bir kare (ana düzenleme alanı) varsa bu devre dışı bırakılır.

  Hiçbir belge bir çerçeve kapatılarak kapatılmaz; belgelere dosya listesinin yanı sıra Görünüm menüsünden de ulaşılabilir.

Görünüm → Bölünmüş Görünüm → Etkin Olmayan Görünümleri Gizle

  Bu, şu anda etkin olan dışındaki tüm bölünmüş görünümleri gizler.

Görünüm → Bölünmüş Görünüm → Bölücüyü Sola Taşı

  Bölünmüş Görünüm etkinleştirildiğinde, bu, dikey olarak bölünmüş iki belge arasındaki kenarlığı daha sola kaydırır.

Görünüm → Bölünmüş Görünüm → Bölücüyü Sağa Taşı

  Bölünmüş Görünüm etkinleştirildiğinde, bu, dikey olarak bölünmüş iki belge arasındaki kenarlığı daha sağa kaydırır.

Görünüm → Bölünmüş Görünüm → Bölücüyü Yukarı Taşı

  Bölünmüş Görünüm etkinleştirildiğinde, bu, dikey olarak bölünmüş iki belge arasındaki kenarlığı daha yukarı kaydırır.

Görünüm → Bölünmüş Görünüm → Bölücüyü Aşağı Taşı

  Bölünmüş Görünüm etkinleştirildiğinde, bu, dikey olarak bölünmüş iki belge arasındaki kenarlığı daha aşağı kaydırır.

### Not

Görünüm Bölünmüş Görünüm menüsündeki bazı yaygın kullanılan eylemlere, düzenleyici penceresinin sağ üst köşesinde bulunan düğmesinden de ulaşılabilir

Görünüm → Araç Görünümleri
  Görünüm → Araç Görünümleri → Kenar Çubuklarını Göster (Kontrol+Seçenek+Üst Karakter+F)

    Kenar çubuğu düğmesi satırlarının görünümünü değiştirir. Bu komut, kenar çubuğu içerik araç takımlarının görüntülenmesini etkilemez; görünür olan herhangi bir kenar çubuğu görünür durumda kalacaktır ve aşağıdaki komutlara kısayollar atadıysanız elbette bunlar çalışmayı sürdürecektir.

  Görünüm → Araç Görünümleri → `Eklenti Adı` Ögesini Göster

    Etkinleştirilen tüm eklentilerin listesi. Araç görünümünün görünümünü değiştirmek için her ögenin önündeki onay kutusunu kullanın.

Görünüm → Komut Satırına Geç (F7)

  Bu komut, yerleşik komut satırının görüntülenmesini açacaktır/kapatacaktır.

Görünüm → Yazıtipini Büyüt (Kontrol++)

  Bu, görüntü yazıtipi puntosunu artırır.

Görünüm → Yazıtipini Küçült (Kontrol+-)

  Bu, görüntü yazıtipi puntosunu azaltır.

Görünüm → Şema

  Bu menü, kullanılabilir renk şemalarını listeler. Geçerli görünümün şemasını buradan değiştirebilirsiniz; öntanımlı şemayı değiştirmek için yapılandırma iletişim kutusunun Yazıtipleri ve Renkler sayfasını kullanmanız gerekir.

Görünüm → Sözcük Kaydırma → Devingen Sözcük Kaydırma (F10)

  Geçerli görünümde devingen sözcük kaydırmayı açar/kapatır. Devingen sözcük kaydırma, gerektiğinde daha fazla görsel satırda tek bir gerçek satırı oluşturarak, yatay kaydırmaya gerek kalmadan görünümdeki tüm metni görünür hale getirir.

Görünüm → Sözcük Kaydırma → Devingen Sözcük Kaydırma Belirteçleri

  Devingen sözcük kaydırma belirteçlerinin ne zaman ve nasıl görüntüleneceğini seçin. Bu yalnızca Devingen Sözcük Kaydırma seçeneği işaretliyse kullanılabilir.

Görünüm → Sözcük Kaydırma → Durağan Sözcük Kaydırma İşaretçisini Göster

  Yapılandırma iletişim kutusunda yapılandırıldığı şekliyle sarma genişliğinin konumunu gösteren dikey bir çizginin görünümünü değiştirir. Bu özellik, gerçek eş aralıklı bir yazıtipi kullanmanızı gerektirir.

Görünüm → Kenarlıklar → Simge Kenarlığını Göster (F6)

  Bu bir geçiş ögesidir. İşaretli olarak ayarlamak, simge kenarlığının etkin düzenleyicinin sol tarafında görünmesini sağlar (veya bunun tersi de geçerlidir). Simge kenarlığı, işaretli satırların düzenleyicideki konumlarını gösterir.

Görünüm → Kenarlıklar → Satır Numaralarını Göster (F11)

  Bu bir geçiş ögesidir. İşaretli olarak ayarlamak, belgenin satır numaralarını gösteren bir bölmenin etkin düzenleyicinin sol kenarında görünmesini sağlar (veya bunun tersi de geçerlidir).

Görünüm → Kenarlıklar → Sarma Çubuğu İmlerini Göster

  Dikey sarma çubuğundaki yer imlerinin (ve diğer işaretlerin) görselleştirilmesini açar/kapatır. Etkinleştirildiğinde, bir im, sarma çubuğundaki im renginde ince bir çizgiyle temsil edilir; çizgideki Orta Fare Düğmesi düğmesine tıklamak, görünümü imin yakınındaki bir konuma saracaktır.

Görünüm → Kenarlıklar → Sarma Çubuğu Küçük Haritasını Göster

  Bu, sarma çubuğunu geçerli belgenin görselleştirmesiyle değiştirecektir. Sarma çubuğu mini haritası hakkında daha fazla bilgi için KatePart El Kitabı’nın Sarma Çubuğu Mini Haritası bölümüne bakın.

Görünüm → Kod Katlama

  Bu seçenekler, kod katlama ile ilgilidir:

  Katlama İmleyicilerini Göster (F9)

    Görünümün sol tarafındaki katlama imleyicisi bölmesinin görüntülenmesini açar/kapatır.

  Geçerli Düğümü Katla

    İmlecin bulunduğu bölgeyi daraltın.

  Geçerli Düğümün Katını Aç

    İmlecin bulunduğu bölgeyi genişletin.

  Üst Düzey Düğümleri Katla (Kontrol+Üst Karakter+-)

    Belgedeki tüm üst düzey bölgeleri daraltın. Tüm üst düzey bölgeleri genişletmek için sağdaki işaret üçgenine tıklayın.

  Üst Düzey Düğümlerin Katını Aç (Kontrol+Üst Karakter++)

    Belgedeki tüm üst düzey bölgeleri genişletin.

Yazdırılamaz Boşlukları Göster

  Yazdırılamaz alanların çevresindeki sınırlayıcı kutuyu gösterin/gizleyin.

Yer İmleri Menüsü
Yer İmleri Menüsü

## Yer İmleri Menüsü

Burada açıklanan girdilerin altında, etkin belgedeki her yer imi için bir giriş kullanılabilir olacaktır. Metin, imli satırın ilk birkaç sözcüğü olur. İmleci o satırın başına taşımak için bir öge seçin. Düzenleyici, bu satırı görünür kılmak için gerektiği kadar sarar.

Yer İmleri → Yer İmi Ayarla (Kontrol+B)

  Etkin belgenin geçerli satırına bir yer imi koyar veya kaldırır (Eğer oradaysa kaldırılır, aksi takdirde bir tane koyulur.)

Yer İmleri → Tüm Yer İmlerini Temizle

  Bu komut, belgedeki tüm imleyicilerin yanı sıra bu menü ögesinin altına eklenen imleyiciler listesini de kaldıracaktır.

Yer İmleri → Önceki (Seçenek+Sayfa Yukarı)

  Bu, imleci yukarıdaki yer iminin bulunduğu ilk satırın başına taşır. Menü ögesi metni, satır numarasını ve satırdaki ilk metin parçasını içerecektir. Bu öge yalnızca imlecin üzerindeki satırda bir yer imi bulunduğunda kullanılabilir.

Yer İmleri → Sonraki (Seçenek+Sayfa Aşağı)

  Bu, imleci yukarıdaki yer iminin bulunduğu sonraki satırın başına taşır. Menü ögesi metni, satır numarasını ve satırdaki ilk metin parçasını içerecektir. Bu öge yalnızca imlecin üzerindeki satırda bir yer imi bulunduğunda kullanılabilir.

Oturumlar Menüsü
Oturumlar Menüsü

## Oturumlar Menüsü

Bu menü, Kate oturumlarını kullanmak ve yönetmek için girdiler içerir. Daha fazla bilgi için Oturumları Kullanmak bölümünü okuyun.

Oturumlar → Yeni

  Yeni bir boş oturum oluşturur. Şu anda açık olan tüm dosyalar kapatılır.

Oturumlar → Oturum Aç…

  Var olan bir oturumu açın. Birini seçmenize izin vermek için Oturum Seçicisi iletişim kutusu görüntülenir.

Oturumlar → Tez Oturum Aç

  Bu alt menü, var olan bir oturumu açmanıza olanak tanır.

Oturumlar → Oturumu Kaydet

  Geçerli oturumu kaydedin. Oturum anonimse sizden bir oturum adı istenecektir.

Oturumlar → Oturumu Farklı Kaydet…

  Geçerli oturumu yeni bir adla kaydedin. Kullanılacak bir ad istenir.

Oturumlar → Oturumları Yönet…

  Oturumları yeniden adlandırmanıza ve silmenize olanak tanıyan Oturum Yöneticisi iletişim kutusunu görüntüler.

Araçlar Menüsü
Araçlar Menüsü

## Araçlar Menüsü

Araçlar → Saltokunur Kip

  Geçerli belgeyi saltokunur kipe ayarlayın. Bu, herhangi bir metin eklenmesini ve belge biçimindeki herhangi bir değişikliği önler.

Araçlar → Kip

  Etkin belge için tercih ettiğiniz dosya türü şemasını seçin. Bu, yalnızca geçerli belgeniz için Dosya Türleri sekmesinde Ayarlar → Kate Uygulamasını Yapılandır… bölümünde ayarlanan global dosya türü kipinin üzerine yazar.

Araçlar → Vurgulama

  Etkin belge için tercih ettiğiniz vurgulama şemasını seçin. Bu, yalnızca geçerli belgeniz için Ayarlar → Düzenleyiciyi Yapılandır… bölümünde ayarlanan global vurgulama kipinin üzerine yazar.

Araçlar → Girintileme

  Etkin belgeniz için istediğiniz girintileme biçemini seçin. Bu, yalnızca geçerli belgeniz için Ayarlar → Düzenleyiciyi Yapılandır… bölümünde ayarlanan global girintileme kipinin üzerine yazar.

Araçlar → Kodlama

  Etkin belgeniz için istediğiniz kodlamayı seçin. Bu, yalnızca geçerli belgeniz için Ayarlar → Düzenleyiciyi Yapılandır… bölümünde ayarlanan global kodlamanın üzerine yazar. Burada ayarladığınız kodlama, yalnızca şu anki belgeniz için geçerli olacaktır.

Araçlar → Satır Sonu

  Etkin belgeniz için tercih ettiğiniz satır sonu kipini seçin. Bu, yalnızca geçerli belgeniz için Ayarlar → Düzenleyiciyi Yapılandır… bölümünde ayarlanan global satır sonu kipinin üzerine yazar.

Araçlar → Bayt Sıralama İmi (BOM) Ekle

  Bu eylemi işaretleyerek Unicode kodlu belgeler için açıkça bir bayt sırası imi ekleyebilirsiniz. Bayt Sırası İmi (BOM), bir metin dosyasının veya akışın son haneliliğini (bayt sırasını) belirtmek için kullanılan bir Unicode karakterdir; daha fazla bilgi için Bayt Sırası İmi sayfasına bakın.

Araçlar → Betikler

  Bu alt menü, betiklerle yazılan tüm eylemlerin bir listesini içerir. Liste, kendi betiklerinizi yazarak kolayca değiştirilebilir. Böylece Kate, kullanıcı tanımlı araçlarla genişletilebilir.

  KatePart belgelendirmesinde betiklerin tam bir listesi bulunur.

Araçlar → Kod Tamamlamayı Başlat (Kontrol+Boşluk)

  Genellikle bu eyleme bağlı bir kısayol kullanarak komut tamamlamayı elle çağırın.

Araçlar → Sözcük Tamamlama

  Aşağıdaki Sözcüğü Yeniden Kullan (Kontrol+9) ve Yukarıdaki Sözcüğü Yeniden Kullan (Kontrol+8), şu anda yazılan sözcüğü, imleç konumundan öne veya arkaya benzer sözcükleri arayarak tamamlar. Kabuk Tamamlama, eşleşen girdilerle birlikte bir tamamlama kutusu açar.

Araçlar → Yazım Denetimi → Kendiliğinden Yazım Denetimi (Kontrol+Üst Karakter+O)

  Kendiliğinden Yazım Denetimi etkinleştirildiğinde, yanlış yazılan sözcüklerin altı o anda çizilir.

Araçlar → Yazım Denetimi → Yazım Denetimi…

  Bu, kullanıcının yazım hatalarını yakalayıp düzeltmesine yardımcı olmak için tasarlanmış bir program olan yazım denetimi programını başlatır.

  KDE yazım denetimi programını kullanmak üzerine daha fazla bilgi için KDE Temelleri belgelendirmesinin Yazım Denetimi bölümüne bakın.

Araçlar → Yazım Denetimi → Yazım Denetimi (İmleçten İtibaren)…

  Bu, yazım denetimi programını başlatır; ancak belgenin başlangıcı yerine imlecinizin bulunduğu yerden başlar.

Araçlar → Yazım Denetimi → Seçimin Yazımını Denetle…

  Geçerli seçimin yazımını denetler.

Araçlar → Yazım Denetimi → Sözlüğü Değiştir

  Düzenleyici penceresinin alt kısmında yazım denetimi için kullanılabilir tüm sözlükleri içeren bir açılır kutu görüntüler. Bu, farklı dillerdeki metinlerin kendiliğinden yazımının denetlenmesi için yazım denetimi sözlüğünün kolayca değiştirilmesine olanak tanır.

Ayarlar ve Yardım Menüsü
Ayarlar ve Yardım Menüsü

## Ayarlar ve Yardım Menüsü

Kate, genel KDE Ayarlar ve Yardım menüsü ögelerine sahiptir; daha fazla bilgi için KDE Temelleri’nin aşağıdaki ek girdilerle birlikte Ayarlar Menüsü ve Yardım Menüsü bölümlerini okuyun.

Ayarlar → Renk Teması

  Renkler Sistem Ayarları modülünde açıklanan sistem global renk şemasından farklı bir renk şeması kullanın.

Ayarlar → Sekmeleri Göster

  Sekmeler, Sol Fare Düğmesi kullanılarak taşınabilir ve belgeleri kapatmak, yolu panoya kopyalamak ve dosyanın klasörünü dosya yöneticisinde açmak gibi ek bağlam menüsü ögelerine sahiptir. Tez Aç düğmesini kullanmak, belgeler arasında geçiş yapmayı pek kolay kılar. Görünüm Bölünmüş Görünüm menüsündeki eylemlerle bir menü açmak için düğmesine Sol Fare Düğmesi ile tıklayın.

Ayarlar → Yolu Başlık Çubuğunda Göster

  Etkinleştirilirse etkin belgenin tam yolu görüntülenir, aksi takdirde yalnızca dosya adı görüntülenir. Bu, aynı dosya adına sahip birden fazla dosyayı düzenlerseniz bunları ayırt etmek için kullanışlıdır.

Bölüm 9. Kate Yapılandırması
Kate Yapılandırması

# Bölüm 9. Kate Yapılandırması

Anders Lund `<anders@alweb.dk>`

Çeviri: Kaan Özdinçer
Çeviri: Emir SARI

## Genel Bakış

Kate, uygulamanın istediğiniz gibi davranması için çeşitli yöntemler sunar. En önemlileri şunlardır:

Yapılandırma İletişim Kutusu

  Ana yapılandırma aracı, Kate uygulamasını, düzenleyici bileşenini ve eklentilerin kullanımını yapılandırmanızı sağlar.

Ayarlar Menüsü

  Sık kullanılan ayarları değiştirmenize ve yapılandırma pencerelerini başlatmanıza izin verir.

Görünüm Menüsü

  Geçerli çerçeveyi bölmenize, ayrıca şu anda düzenlenen belgenin simgelerini ve satır numaraları bölmesini görüntülemenize olanak tanır.

Gömülü uçbirim, Sistem Ayarları içinde tanımlanmış olan yapılandırmayı kullanır ve bağlam menüsünün görüntülenmesi için Sağ Fare Düğmesi ile tıklanarak yapılandırılabilir.

Ana Yapılandırma İletişim Kutusu
Ana Yapılandırma İletişim Kutusu

## Ana Yapılandırma İletişim Kutusu

Kate yapılandırma iletişim kutusu, solda konular ağacını ve sağda seçili konuyla ilgili bir yapılandırma sayfası görüntüler.

Yapılandırma iki gruba ayrılır; bunların adları:

- Uygulama yapılandırması

- Düzenleyici bileşeni yapılandırması

Kate Uygulaması Yapılandırması
Kate Uygulaması Yapılandırması

## Kate Uygulaması Yapılandırması

Bu grup, ana Kate uygulaması yapılandırması sayfalarını içerir

### Genel

Bu bölüm, Kate için bir kaç global seçenek içerir

Davranış
  Her bir belgeyi kendi penceresinde aç

    Etkinleştirilmişse her bir belge kendi penceresinde açılır. Etkinleştirilmemişse belgeler geçerli pencerede yeni bir sekmede açılır.

  Şu ileti türünde çıktı görünümüne geç

    Bu seçenek, eylem çıktısının türüne bağlı olarak Kate’in ne zaman çıktı bölmesi göstermesi gerektiğini yapılandırmaya izin verir.

    Asla, Hata (hata durumunda), Uyarı (uyarı durumunda veya yukarıdakinde), Bilgi (bilgi varken veya yukarıdakinde) ve Günlük (günlük durumunda veya yukarıdakinde) seçenekleri kullanılabilirdir.

  Dışarıdan değiştirilen dosyaları işlemek için ayrı bir iletişim kutusu kullan

    Etkinleştirildiğinde Kate, ana pencere giriş odağını aldığında uygulamanın dışından değiştirilen tüm dosyalar hakkında kalıcı bir iletişim kutusuyla sizi bilgilendirecektir. Değiştirilen birkaç dosyayla aynı anda ilgilenebileceksiniz; değiştirilenleri yeniden yükleyebilir, kaydedebilir veya gruplar halinde dosyaları atabilirsiniz.

    Etkinleştirilmemişse Kate, yalnızca o dosyanın görünümü odaklandığında, değiştirilen her dosya için ne yapmanız gerektiğini ayrı ayrı soracaktır.

Tez Aç
  Eşleşme Kipi

    Tez Aç aracı için liste kipini ayarlayın. Dosyalar hem adları hem de yollarıyla eşleştirilebilir.

  Liste Kipi

    Tez Aç aracı için liste kipini ayarlayın. Geçerli Proje Dosyaları ve Tüm Projelerin Dosyaları arasında seçim yapılabilir.

Sekmeler
  Sekme sayısını sınırla

    Olabilecek en çok sekme sayısını ayarlayın. Herhangi bir sınır koymak istemiyorsanız Sınırsız seçebilirsiniz.

  Sekmeleri otomatik gizle

    İşaretlendiğinde, yalnızca tek bir belge açıksa sekmeler gizlenir.

  Kapat düğmesini göster

    İşaretlendiğinde, her bir sekme bir kapat düğmesi gösterir.

  Sekmeleri genişlet

    İşaretlendiğinde, sekmeler olabildiğince çok yer kaplar.

  Çift tıklama yeni bir belge açar

    İşaretlendiğinde, çift tıklama yeni bir belge açar.

  Orta tık belgeyi kapatır

    İşaretlendiğinde, orta tıklama bir belgeyi kapatır.

  Sekme sarımına izin ver

    İşaretlendiğinde, pek çok sekme varsa sekme çubuğunu sarmaya izin verir.

  Sekme metnini yuvarla

    İşaretlendiğinde, sekme metni pek uzunsa yuvarlanabilir.

Sekmeler
  Geri düğmesine basıldığında

    Fare geri düğmesi eylemini Önceki sekme ve Geri geçmiş düğmeleri arasında seçmeye izin verir.

  İleri düğmesine basıldığında

    Fare ileri düğmesi eylemini Sonraki sekme ve İleri geçmiş düğmeleri arasında seçmeye izin verir.

### Oturum

Bu bölüm, oturumları kullanmak ile ilişkili seçenekleri içerir.

Uygulama Başlangıcı Davranışı

  Kate’in başlangıçta nasıl davranmasını istediğinizi seçin. Bu ayar, command line seçenekleri verilerek geçersiz kılınabilir.

  Yeni oturum başlat

    Bu seçenek ile Kate, yeni adsız bir oturum başlatacaktır.

  Son kullanılan oturumu yükle

    Kate, başlangıçta en son açılan oturumu kullanır. Her zaman aynı oturumu kullanmak veya nadiren geçiş yapmak istiyorsanız bu iyi bir seçimdir.

  Elle oturum seç

    Kate, tercih ettiğiniz oturumu seçmenizi veya kaydedilmemişse öntanımlı oturumu yüklemenizi sağlayan küçük bir iletişim kutusu görüntüleyecektir. Bu, öntanımlı davranıştır. Çok sayıda farklı oturumu sık sık kullanıyorsanız yararlıdır.

Uygulama Başlatma/Kapatma Davranışı

  Kate’in kapatma sırasında nasıl davranmasını istediğinizi seçin. Kate’in neyi Kendiliğinden kaydet ve geri yükle yapmasını tanımlamak olanaklıdır.

  Yeni oluşturulan kaydedilmemiş dosyalar

    Bu öge işaretlendiğinde Kate tüm yeni oluşturulan kaydedilmemiş dosyaları kendiliğinden kaydeder.

  Kaydedilmemiş değişiklikli dosyalar

    Bu öge, kapatma sırasında kaydedilmemiş değişiklikler içeren tüm dosyaların kendiliğinden kaydedilmesi için Kate’in yapılandırılmasına olanak tanır.

  Son dosya kapatıldığında uygulamayı tümüyle kapat

    Etkinleştirilmişse Kate, düzenlenen son dosya kapatıldığında çıkar. Aksi takdirde yeni bir dosya başlatabilmeniz için boş bir sayfa açılır.

Oturum Ögeleri
  Pencere ayarlarını içer

    Etkinleştirilmişse Kate, her bir oturum için pencere yapılandırmalarını kaydedecektir.

Geçmiş oturumlardaki üstbilgiyi sakla

  Etkinleştirildiğinde Kate, belgelerinizi kapattığınızda bile yer imleri ve oturum yapılandırması gibi üst veriyi depolar. Belge yeniden açıldığında değiştirilmemişse veri kullanılacaktır.

Kullanılmayan üstbilgiyi sil

  Önceden açılmış dosyalara ilişkin üstbilginin saklanacağı en çok gün sayısını ayarlayın. Bu, üstbilgi veri tabanının makul boyutta tutulmasına yardımcı olur.

Oturum verilerinde yapılan herhangi bir değişiklik (açık dosyalar ve etkinse pencere/yapılandırma) her zaman kaydedilecektir.

### Eklentiler

Bu sayfa, Kate uygulamasında kurulu eklentilerin bir listesini sağlar. Her eklenti, adı ve kısa bir açıklamasıyla temsil edilir. Temsil ettiği eklentiyi etkinleştirmek için onay kutusunu bir ögeyle işaretleyebilirsiniz.

Bir eklenti yapılandırma seçenekleri sağlıyorsa bunlara erişebileceğiniz bir bölüm bu sayfanın alt öğesi olarak görünecektir.

Eklentiler hakkında daha fazla bilgi için: Bölüm 4, Eklentilerle Çalışmak.

### Düzenleyici Bileşeni Yapılandırması

Yapılandırma iletişim kutusunun bu bölümü hakkında bilgi almak için KatePart El Kitabı’nın Düzenleyici Bileşeni Yapılandırması bölümüne bakın.

### Belge Değişkenleriyle Yapılandırma

Kate ile belge değişkenlerinin kullanımı hakkında bilgi almak için KatePart El Kitabı’nın Belge Değişkenleriyle Yapılandırma bölümüne bakın.

Bölüm 10. Emeği Geçenler ve Lisans
Emeği Geçenler ve Lisans

# Bölüm 10. Emeği Geçenler ve Lisans

Uygulama telif hakkı 2000, 2001, 2002–2005 Kate geliştirici takımı.

Kate takımı:

Christoph Cullmann `(cullmann AT kde.org)`

  Proje Yöneticisi ve Çekirdek Geliştirici

Anders Lund `(anders AT alweb.dk)`

  Çekirdek Geliştirici, Perl sözdizim vurgulaması, belgelendirme

Joseph Wenninger `(kde AT jowenn.at)`

  Çekirdek Geliştirici, sözdizim vurgulaması

Michael Bartl `(michael.bartl1 AT chello.at)`

  Çekirdek Geliştirici

Phlip `(phlip_cpp AT my-deja.com)`

  Proje derleyicisi

Waldo Bastian `(bastian AT kde.org)`

  Harika arabellek sistemi

Matt Newell `(newellm AT proaxis.com)`

  Sınama…

Michael McCallum `(gholam AT xtra.co.nz)`

  Çekirdek Geliştirici

Jochen Wilhemly `(digisnap AT cs.tu-berlin.de)`

  KWrite Yazarı

Michael Koch `(koch AT kde.org)`

  KWrite’ın KParts’a aktarımı

Christian Gebauer `(gebauer AT bigfoot.com)`

  Belirtilmemiş

Simon Hausmann `(hausmann AT kde.org)`

  Belirtilmemiş

Glen Parker `(glenebob AT nwlink.com)`

  KWrite geri al geçmişi, Kspell tümleştirmesi

Scott Manson `(sdmanson AT alltel.net)`

  KWrite XML sözdizim renklendirmesi desteği

John Firebaugh `(jfirebaugh AT kde.org)`

  Çeşitli yamalar

Dominik Haumann `(dhdev AT gmx.de)`

  Geliştirici, vurgulama sihirbazı

Başka birçok insan katkıda bulundu:

Matteo Merli `(merlim AT libero.it)`

  RPM Spec dosyaları ve Diff vurgulaması

Rocky Scaletta `(rocky AT purdue.edu)`

  VHDL vurgulaması

Yury Lebedev

  SQL vurgulaması

Chris Ross

  Ferite vurgulaması

Nick Roux

  ILERPG vurgulaması

John Firebaugh

  Java™ vurgulaması ve daha fazlası

Carsten Niehaus

  LaTeX vurgulaması

Per Wigren

  Makefile ve Python vurgulaması

Jan Fritz

  Python vurgulaması

Daniel Naber

  Küçük hata düzeltmeleri, XML eklentisi

Belgelendirme telif hakkı 2000,2001 Seth Rothberg `(sethmr AT bellatlantic.org)`

Belgelendirme telif hakkı 2002, 2003, 2005 Anders Lund `(anders AT alweb.dk)`

Çeviri: Serdar Soytetir `(tulliana AT gmail.com)`

Çeviri: Emir SARI `(emir_sari AT icloud.com)`

Bu belgelendirme, GNU Serbest Belge Lisansı (GFDL) altında dağıtılmaktadır.

Bu program, GNU Genel Kamu Lisansı altında dağıtılmaktadır.

Ek A. Düzenli İfadeler
Düzenli İfadeler

# Ek A. Düzenli İfadeler

Kate içinde düzenli ifadeleri kullanmak hakkında bilgi almak için KatePart El Kitabı Düzenli İfadeler ek bölümüne bakın.