8. Paletten
| Hoofdstuk 7. Tekenen met GIMP |

## 8. Paletten

Een palet is een set afzonderlijke kleuren. In GIMP worden paletten voornamelijk voor twee doeleinden gebruikt:

- Er kan met een beperkt aantal kleuren getekend worden, op dezelfde manier als een olieverf-schilder een beperkt aantal tube's verf gebruikt.

- Zij vormen de kleurenkaarten van geïndexeerde afbeeldingen. Een geïndexeerde afbeelding mag een maximum aan 256 verschillende kleuren gebruiken, maar dat mogen alle kleuren zijn. De kleurenkaart van een geïndexeerde afbeelding wordt een "geïndexeerd palet" genoemd in GIMP.

Feitelijk komt geen van deze functies heel veel naar voren bij het gangbare gebruik van GIMP: dat heeft mogelijk te maken met het doen van meer geavanceerde dingen in GIMP zonder ooit paletten nodig te hebben. Toch zijn zij iets dat een gevorderde gebruiker zou moeten begrijpen en zelfs een minder gevorderde gebruiker zou aan hen moeten denken in sommige situaties, bijvoorbeeld bij het werken met bestanden GIF.

Afbeelding 7.28. Het dialoogvenster Palet

Wanneer u GIMP installeert, zijn er een paar dozijn vooraf gedefinieerde paletten meegeleverd en u kunt ook nieuwe maken. Sommige van de vooraf gedefinieerde paletten zijn vrij algemeen te gebruiken, zoals het palet “Web”, dat de set kleuren bevat die worden beschouwd als “webveilig”; veel van de paletten lijken min of meer willekeurig te zijn gekozen. U krijgt toegang tot alle beschikbare paletten met het dialoogvenster Paletten. Dat is ook het beginpunt als u een nieuw palet wilt maken.

Afbeelding 7.29. De paletbewerker

Dubbelklikken op een palet in het dialoogvenster Paletten brengt de Paletbewerker naar voren, die de kleuren weergeeft uit het palet waarop u klikte. U kunt dat gebruiken om met het palet te tekenen: klikken op een kleur stelt de voorgrondkleur van GIMP in, zoals weergegeven in het gebied Kleur van de gereedschapskist. Ingedrukt houden van de Ctrl-toets tijdens het klikken, aan de andere kant, stelt de achtergondkleur van GIMP in op de kleur waarop u klikt.

U kunt ook, zoals de naam al aangeeft, de Paletbewerker gebruiken om de kleuren in een palet te wijzigen, zolang het een palet is dat u zelf hebt gemaakt. U kunt geen paletten bewerken die zijn meegeleverd met GIMP; u kunt ze echter wel kopiëren en dan de kopieën bewerken.

Wanneer u paletten maakt met de Paletbewerker, worden zij automatisch opgeslagen zodra u GIMP afsluit, in de map `palettes` van uw persoonlijke map van GIMP. Elk paletbestand in uw map, of in de systeemmap `palettes`, gemaakt als GIMP wordt geïnstalleerd, worden automatisch geladen en weergegeven in het dialoogvenster Paletten, de volgende keer dat u GIMP start. U kunt ook andere mappen aan het zoekpad voor paletten toevoegen via de pagina mappen Paletten van het dialoogvenster Voorkeuren.

Paletten vanGIMP worden opgeslagen in een speciale bestandsindeling, in bestanden met de extensie `.gpl`. Het is een hele eenvoudige indeling en het zijn ASCII-bestanden, dus als u paletten zou krijgen van een andere bron en ze zou willen gebruiken in GIMP, zal het waarschijnlijk niet zo heel moeilijk zijn om ze te converteren: kijk gewoon even in een bestand `.gpl` en u zult zien wat u moet doen.

### 8.1. Kleurenkaart

Verwarrend genoeg maakt GIMP gebruik van twee typen paletten. Het meest opmerkelijk is het type dat wordt weergegeven in het dialoogvenster Paletten: paletten die onafhankelijk bestaan van enige afbeelding. Het tweede type, geïndexeerde paletten, vormen de kleurenkaarten van geïndexeerde afbeeldingen. Elke geïndexeerde afbeelding heeft zijn eigen private geïndexeerde palet, dat de set beschikbare kleuren in de afbeelding definieert: het maximale aantal toegestane kleuren in een geïndexeerd palet is 256. Deze paletten worden “geïndexeerd” genoemd, omdat elke kleur is geassocieerd met een indexnummer. (Feitelijk zijn de kleuren in normale paletten ook genummerd, maar die nummers hebben geen functioneel belang.)

Afbeelding 7.30. Het dialoogvenster Kleurenkaart

De kleurenkaart van een geïndexeerde afbeelding wordt weergegeven in het dialoogvenster Geïndexeerd palet, dat niet zou moeten worden verward met het dialoogvenster Paletten. Het dialoogvenster Paletten geeft een lijst weer met alle beschikbare paletten; het dialoogvenster Kleurenkaart geeft de kleurenkaart weer van de huidige actieve afbeelding, als dat een geïndexeerde afbeelding is – anders geeft het niets weer.

U kunt echter een gewoon palet maken uit de kleuren van een geïndexeerde afbeelding — feitelijk uit de kleuren van alle afbeeldingen. Kies, om dat te doen, Palet importeren uit het menu voor rechts klikken in het dialoogvenster Paletten: dat laat een dialoogvenster verschijnen dat u verschillende opties geeft, inclusief de optie om het palet uit een afbeelding te importeren. (U kunt ook elk van de kleurverlopen van GIMP als een palet importeren.) Deze mogelijkheid wordt belangrijk als u een set geïndexeerde afbeeldingen wilt maken, die allemaal dezelfde set kleuren gebruiken.

Wanneer u een afbeelding converteert naar een geïndexeerde modus, is een belangrijk deel van het proces het maken van een geïndexeerd palet voor de afbeelding. Hoe dat gebeurt wordt in detail beschreven in Paragraaf 6.6, “Modus Geïndexeerd”. In het kort, u heeft verscheidene methoden om uit te kiezen, een ervan is door een gespecificeerd palet uit het dialoogvenster Paletten te gebruiken.

Kort gezegd kunnen gewone paletten naar geïndexeerde omgezet worden door een RGB afbeelding naar een geïndexeerde afbeelding om te zetten. De weg terug, van een geïndexeerd palet naar een normaal palet, kan door Afbeelding-modus te veranderen naar RGB.

7. Patronen |  | 9. Voorinstellingen

Report a bug in GIMP Rapporteer een fout in de documentatie